Yap-İşlet-Devret Modeline Göre Yapılan İşlerde KDV Planlaması

Yıl 2023, Sayı: 2, 301 - 305, 26.02.2026

Mehmet Koç

https://izlik.org/JA54RK76ZU

Öz

Bu bildiri, Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli kapsamında gerçekleştirilen yatırımlarda Katma Değer Vergisi (KDV) uygulamasının, üst hakkının hukuki niteliğine bağlı olarak nasıl farklı vergisel sonuçlar doğurduğunu incelemektedir. YİD projeleri, 3996 sayılı Kanun kapsamında yürütülen projeler ile Türk Medeni Kanunu hükümlerine dayanan ve Kanun kapsamı dışında kalan projeler olmak üzere iki ana kategori altında ele alınmaktadır. Çalışmada, uygulamada sıkça karşılaşılan hatalardan biri olarak, taraflar arasında kurulan her YİD sözleşmesinin otomatik olarak 3996 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı vurgulanmaktadır. Bildirinin temel odağını, YİD projelerinin hukuki altyapısını oluşturan üst hakkının “daimî ve müstakil” nitelik taşıyıp taşımamasının KDV bakımından doğurduğu sonuçlar oluşturmaktadır. Türk Medeni Kanunu uyarınca en az otuz yıl süreyle tesis edilen ve üçüncü kişilere devri mümkün olan üst hakları daimî ve müstakil kabul edilmekte ve tapu sicilinde bağımsız taşınmaz olarak tescil edilebilmektedir. Bu nitelik, üst hakkının ekonomik ve hukuki açıdan taşınmaz gibi tasarrufa konu edilmesine imkân sağlamaktadır. Bildiride özellikle 29,5 yıl ile 30 yıl süreli YİD projeleri arasındaki süre farkının vergisel açıdan belirleyici olduğu ortaya konulmaktadır. Daimî ve müstakil üst hakkı içeren projelerde inşaatın tamamlanması teslim sayılmadığından KDV yükümlülüğü doğmazken, bu niteliği taşımayan projelerde inşaatın tamamlanması teslim kabul edilmekte ve KDV hesaplanması gerekmektedir. Sonuç olarak, YİD projelerinde sözleşme süresi ve üst hakkının hukuki kurgusu yatırım maliyetleri ve finansman yükü üzerinde doğrudan etkili olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Üst Hakkı , Yap-İşlet-Devret , KDV Planlaması , TMK md.828 , Yüksek Planlama Kurulu

Kaynakça

• 19 Ekim 2023 tarihinde gerçekleştirilen Hukuki ve Mali Yönden Taşınmaz Hukuku Sempozyumu'nda sunulan bildiri metnidir. Kaynakçası bulunmamaktadır.