Araştırma Makalesi

GİRESUN ESPİYE’DE BİR ORTA ÇAĞ SAVUNMA YAPISI; ANDOZ KALESİ

Cilt: 8 Sayı: 2 31 Aralık 2024
Milli Kültür Araştırmaları Dergisi Kapak
Milli Kültür Araştırmaları Dergisi
PDF İndir

GİRESUN ESPİYE’DE BİR ORTA ÇAĞ SAVUNMA YAPISI; ANDOZ KALESİ

Öz

Andoz Kalesi, Giresun ili Espiye ilçesinin batı çıkışındaki Yağlıdere’nin denize döküldüğü noktada bulunan 100 m yükseklikteki bir tepe üzerine inşa edilmiştir. Çevreye hâkim konumda bulunan kalenin güneyinden Yağlıdere ve vadisi çok rahatlıkla gözetlenirken kuzey tarafından ise Karadeniz sahil şeridini gözetlemek mümkündür. Andoz Kalesi Yağlıdere ve vadisinin deniz tarafını kontrol altında tutmak için inşa edilmiştir. Kalenin herhangi bir kitabesi bulunmadığı için kesin olarak ilk ne zaman ve kimler tarafından inşa edildiği bilinmemektedir. Ancak yapının inşa tarihi ile ilgili en önemli bilgiler Periklis Triantaphyllides tarafından verilmiştir. Triantaphyllides yapının adını Antonios Kalesi (Aziz Antoni Kalesi) olarak adlandırmış ve kalenin 13-14. yüzyılda Trabzon Komnenos Devleti tarafından Türk akınlarına karşı kullanıldığını ifade etmiştir. Andoz Kalesi doğu, batı ve güney tarafı derin uçurumlarla çevrili kayalık alandan faydalanılarak inşa edilmiş olup kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen plan şemasına sahiptir. Tepe üzerinde anıtsal bir görünüme sahip olan kalenin, 147 m uzunluğundaki sur duvarları üzerinde beş adet burç yapısına yer verilmiştir. Ayrıca kale bünyesinde doğu sur duvarına bitişik bir mekân ile orta bölümde bir su deposu yer almaktadır. Andoz Kalesi’nin, 1997-1998 yılları arasında çevre düzenlemesi ve kaleye çıkışı sağlayan merdivenleri yapılarak sur duvarları restore edilmiştir. Bu çalışmada Karadeniz sahil şeridinde muhteşem bir manzaraya sahip olan Andoz Kalesi’nin tarihçesi ile plan ve mimari özellikleri üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arslan, M. (2007). Mithradates VI eupator roma’nın büyük düşmanı. İstanbul: Odin Yayıncılık.
  2. Bekdemir, Ü. & Sezer, İ. (2016). Giresun ilinin turizm potansiyeli. Nobel Akademik Yayıncılık,
  3. Bekdemir, Ü. (2016). Tirebolu’nun coğrafi özellikleri. Ayhan Yüksel (Haz.), Tirebolu tarihi yazıları: tarih, ekonomi, kültür ve sosyal hayat kitabı içerisinde (s. 13-25). İstanbul: Arı Sanat Yayınları.
  4. Bıjışkyan, M. (1969). Karadeniz kıyıları tarih ve coğrafyası 1817-1819, (H. D. Andreasyan, Tercüme ve Notlar), İstanbul: İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Yayınları.
  5. Bryer, A. &- Winfield, D. (2007). The byzantine monuments and topography of the pontos I-II, Washington: Dumbarton Oaks Research Library and Collection.
  6. Doksanaltı, E. M.- Aslan, E. & Mimiroğlu, İ. M. (2011). Giresun ili ve giresun adası arkeolojik yüzey araştırmaları. Araştırma Sonuçları Toplantısı 2010, 29 (2), 117-145.
  7. Emecen, F. (2006). İskele pazarlardan kasabaya: doğu karadeniz’de küçük kıyı yerleşmelerinin yükselişi. Zeynep Tarım Ertuğ, (Ed.) Prof. Dr. Mübahat kütükoğlu’na armağan kitabı içerisinde (s. 67-83). İstanbul.
  8. Emecen, F. (2020). Karadeniz kıyı kentleri tarihi. (1. Baskı). İstanbul: Turkuaz Yayıncılık ve Haberleşme.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bizans Sanatı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

27 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

25 Kasım 2024

Kabul Tarihi

25 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.55774/mikad.1591126

IZ

https://izlik.org/JA74DN39RS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Yuka, A. (2024). GİRESUN ESPİYE’DE BİR ORTA ÇAĞ SAVUNMA YAPISI; ANDOZ KALESİ. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, 8(2), 158-177. https://doi.org/10.55774/mikad.1591126
AMA
1.Yuka A. GİRESUN ESPİYE’DE BİR ORTA ÇAĞ SAVUNMA YAPISI; ANDOZ KALESİ. MİKAD. 2024;8(2):158-177. doi:10.55774/mikad.1591126
Chicago
Yuka, Ahmet. 2024. “GİRESUN ESPİYE’DE BİR ORTA ÇAĞ SAVUNMA YAPISI; ANDOZ KALESİ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 8 (2): 158-77. https://doi.org/10.55774/mikad.1591126.
EndNote
Yuka A (01 Aralık 2024) GİRESUN ESPİYE’DE BİR ORTA ÇAĞ SAVUNMA YAPISI; ANDOZ KALESİ. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 8 2 158–177.
IEEE
[1]A. Yuka, “GİRESUN ESPİYE’DE BİR ORTA ÇAĞ SAVUNMA YAPISI; ANDOZ KALESİ”, MİKAD, c. 8, sy 2, ss. 158–177, Ara. 2024, doi: 10.55774/mikad.1591126.
ISNAD
Yuka, Ahmet. “GİRESUN ESPİYE’DE BİR ORTA ÇAĞ SAVUNMA YAPISI; ANDOZ KALESİ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 8/2 (01 Aralık 2024): 158-177. https://doi.org/10.55774/mikad.1591126.
JAMA
1.Yuka A. GİRESUN ESPİYE’DE BİR ORTA ÇAĞ SAVUNMA YAPISI; ANDOZ KALESİ. MİKAD. 2024;8:158–177.
MLA
Yuka, Ahmet. “GİRESUN ESPİYE’DE BİR ORTA ÇAĞ SAVUNMA YAPISI; ANDOZ KALESİ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2024, ss. 158-77, doi:10.55774/mikad.1591126.
Vancouver
1.Ahmet Yuka. GİRESUN ESPİYE’DE BİR ORTA ÇAĞ SAVUNMA YAPISI; ANDOZ KALESİ. MİKAD. 01 Aralık 2024;8(2):158-77. doi:10.55774/mikad.1591126

Cited By

Arkeolojik Alanlarının İHA ile Modellenmesi: Andoz Kalesi (Espiye-Giresun) Örneği

Turkish Journal of Remote Sensing and GIS

https://doi.org/10.48123/rsgis.1655969

MİLLİ KÜLTÜR ARAŞTIRMALARI DERGİSİ OLARAK TÜRK BİRLİĞİ KONGRELERİNE DESTEĞİMİZ SÜRMEKTEDİR. 


22-24 Aralık tarihlerinde Akdeniz'in İncisi Alanya'da gerçekleşen "V. Uluslararası Akdeniz Bilimsel Araştırmalar Kongresi"  dergimiz MİKAD ve Alanya Belediyesi'nin işbirliği ile gerçekleşmiştir. MİKAD olarak Türk bilim dünyasına katkı sunmaya devam etmekten onur duymaktayız.


DERGİMİZİN TÜRK DÜNYASINA AKADEMİK BAKIŞI

Milli Kültür Araştırmaları Dergisi akademik yayın hayatı, "Turan Kurultayı" sonuçları ile paralel yöndedir ve bu hedefler doğrultusunda yayın yapmaktadır. 

Sonuç bildirgesi ana teması: Köklere inemezseniz göklere yükselemezsiniz..

Hedefi: 21. Yüzyıl Türk Asrı Olacaktır…

Macaristan’ın Başkenti Budapeşte yakınlarında Bugac’ta düzenlenen TURAN KURULTAYI’nda Türk soyundan gelen Macar, Azeri, Avar, Başkurt, Bulgar, Balkar, Buryat, Çuvaş, Gagavuz, Kabardino, Karaçay, Karakalpak, Kazak, Kırgız,Kumuk, Moğol, Nogay, Oğuz, Özbek, Tatar, Tuva, Türkmen, Uygur ve Yakut boyları bir araya gelerek aşağıdaki kararları almıştır…

1) Ümitlerimizi yeşerten Türk Devletler Teşkilatı’nın kurulması memnuniyetle karşılanmıştır.

2) Bütün dünyaya adından bahsettiren Türk Devletler Teşkilatı daha aktif hâle getirilmelidir.

3) Bu bağlamda Türk Devletler Teşkilatının ikinci ve üçüncü halkaları mutlaka kurulmalıdır.

4) Teşkilatın kurulacak ikinci ve üçüncü halkalarında, “Türk Devletler Teşkilatında biz neden yokuz” diyen pek çok devlet gibi, Balkanlar’dan Moğolistan’a, Uyguristan’dan-Kore’ye kadar bütün akraba toplulukları yer almalıdır.

5) Bunun dışında; Özellikle Balkan Türkleri olmak üzere, Kamboçya’dan-Sri Lanka Türklerine, Pakistan ve Himalaya’daki Türklerden, Girit Türklerine, Libya’da ki Türklerden-Irak’taki Türkmenelindeki Türklere, Romanya Türklerinden-Kırım’a, Nijer’de yaşayan Tuaregler’den-Doğu Afrika’da ve Ortadoğu’da yaşayan Osmanlı Türkü’nün torunlarına, Sibirya’dan Kafkaslara, Tacikistan’a kadar hiçbir oba ve aşiretleri dışarıda bırakmadan temsilci alınması zarûrî olmuştur.

6) İşte öyle bir yapıya büründürülecek Türk Devletler Teşkilatı’nın önemli çalışması hâline gelen TURAN KURULTAYI için teklifimiz; bundan böyle dönüşümlü olarak her iki yılda bir diğer Türk Cumhuriyetlerinin birinde, olimpiyat oyunlarıyla, ekonomik ve kültürel oturumlarıyla kısaca her yönüyle icrâ edilmelidir.

7) Bugün Türk Devletler Teşkilâtının kurulması gibi; Turan Birliğini kurma mücâdelesi için, tam 100 yıl önce şehit düştüğü 4 Ağustos 1922’ye kadar, işgaldeki Türk Devletlerini kurtararak TURAN bayrağı altında biraraya getirmek isteyen Enver Paşa unutulmamalıdır. Anıtı dikilmeli, hayatı ve mücadelesi film yapılarak gelecek nesillere aktarılmalıdır.

8)Türk Devletler Teşkilatının bünyesinde ortak ordu, ortak pazar ve ortak parlamento kurulmalı ve üçer aylık dönemlerde Macaristan Parlamentosunda toplanarak yapılan çalışmalar gözden geçirmelidir.

10) Yine TDT bünyesinde Türk Dünyası Stratejik Araştırmalar Merkezi ve Türk Dünyası Araştırmalar Enstitüsü,Türk Dünyası Akademisyenler Birliği, Türk Dünyası Tarım Birliği (hayvancılık dahil), Tür Dünyası Sağlık Teşkilatı ve Türk Dünyası Arama Kurtarma (TÜDAK) kurulmalıdır.

11) Türk Dünyası Ekomomik Formu iki yılda bir Türk Dünyasının kalbi konumundaki Aşkabat’ta yapılmalıdır.

12) Türk Dünyası Bilim Olimpiyatları iki yılda bir Özbekistan’da icra edilmelidir.

13) Türk Dünyası Uzay Araştımaları Enstitüsü kurularak Kazakistan’da her yıl toplanmalıdır.

14) Türk Teknofest Festivali her yıl Türkiye’de yapılmalıdır.

15)Türk Dünyası Yüksek Öğrenim Kurumu kurulmalı, Türk Dünyasındaki üniversitelerin denkliği için üniversitelerde ıslah çalışmaları yapılmalıdır.

16) Türk Dünyası Hekimler Birliği Kurularak her yıl Azerbaycan’da biraraya gelmelidir.

17) Türk Dünyası Bilim Ödülleri düzenlenmeli ve iki yılda bir yapılan Turan Kurultayında sahiplerine takdim edilmelidir.

18) Türk Dünyası Film Festivali ve Türk Dünyası Erovizyon Müzik yarışmaları dönüşümlü olarak Kırgızistan’da birer yıl arayla yapılarak dereceye girenlere ödülleri verilmelidir.

19) Merkezi İstanbul’da olan Türk Dünyası Belediyeler Birliği “iş birliği-güç birliği” kapsamında genişletilerek, en küçük belediyelere kadar bütün Türk Dünyasını kapsayacak şekilde dizayn edilmelidir.

20) Türk Dünyası Kültür, sanat, edebiyat çalıştayları yapılarak Türk Dünyasının ortak değerleri, özellikle Dede Korkut, Nasrettin Hoca, Atilla, Timur, Uluğ Bey, Ali Kuşçu gibi önemli şahsiyetler anlatılmalıdır.

21) “Tarihini bilmeyen milletlerin coğrafyasını başkaları çizer” düsturuyla, Türk Dünyası ortak tarihi yeniden yazılmalıdır. Bunun İçin “Millî Tatihçiler Şurâsı” âcilen kurulmalıdır.

22) Başta Doğu Türkistan olmak üzere Musul-Kerkük, Kıbrıs, Kırım, Batı Trakya gibi Türk Bölgelerinin statüleri uluslararası platformlarda sürekli dile getirilerek, layık oldukları konuma gelene kadar dünya gündeminde kalmaları sağlanmalıdır.

Bütün dünya bilmelidir ki, 21. Yüzyıl Türk Asrı Olacaktır.

Turan Kurultayı Bilim Kurulu


TURAN KURULTAYI SONUÇ BİLDİRGESİ..
Budapeşte, 13.08.2022