Araştırma Makalesi

YUNUS EMRE DİVANI’NDA İBRET UNSURU BAĞLAMINDA “MEZAR İMGESİ”

Sayı: Yunus Emre Özel Sayısı 16 Ocak 2026
PDF İndir
TR

YUNUS EMRE DİVANI’NDA İBRET UNSURU BAĞLAMINDA “MEZAR İMGESİ”

Öz

İbret, insanın dünya hayatının geçiciliğini idrak ederek kendine dönmesi, nefsini sorgulaması ve hakîkî olana yönelmesi açısından tasavvufî anlayışın merkezinde yer alır. İbret vasıtasıyla kalp uyanıklığı sağlayan birey içsel dönüşümle kendi varlığıyla yüzleşmeyi ve maddî âlemle olan bağlılığını sorgulamayı öğrenerek bir farkındalık kazanır. Bu bağlamda Yunus Emre’nin şiirlerine bakıldığında ibretin en çarpıcı tecelligâhı olarak mezar görülür. Yunus Emre ibret kavramını yalnızca soyut bir öğüt olarak değil, mezar gibi somut bir imgeyle destekleyerek bireyi hakikate yönlendirme amacı güder. Fakat Yunus Emre’de somut dediğimiz mezar yalnızca ölümün fiziksel mekânı değildir; ibret alma, nefsi sorgulama ve manevi uyanışı başlatma gibi sembolik bir işlevi vardır. Öyle ki faniliği hatırlatmasıyla uyarıcı, nefsi sorgulatmasıyla dönüştürücü ve terbiye edici olmasıyla eğiticidir. Bu hususta Yunus Emre’nin şiirleri incelendiğinde ‘sin’, ‘sinle’, ‘kabir’, ‘gûr’ ve ‘makber’ gibi kelimelerle şekillenen mezar imgesinin ibret verici bir unsur olarak muhataba sunulduğu görülür. Bu çalışmada Yunus Emre Divanı’ndaki mezar imgesi ibret unsuru bağlamında ele alınmış; bu bağlamda şiirler üzerinden mezar imgesinin anlam derinliği ve tasavvufî işlevi incelenmiştir. Çalışmada öncelikle mezar kavramı genel ve kültürel çerçevede ele alınmış; ardından bu temanın tasavvufî anlamda ibret kavramıyla ilişkisi değerlendirilmiştir. Böylece mezar temasının Yunus Emre Divanı’nda tasavvufî eğitim aracı olarak nasıl kullanıldığı ortaya konmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bozkurt, N. “Mezarlık”, TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/mezarlik (15.11.2025).
  2. CLAUSON, S. G. (1972). An Etymological Dictionary Of Prethirteenth Century Turkish, London: Oxford Publications.
  3. Narlı, M. “Mezarlık”, tdk.gov.tr, https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2013/05/20130524.pdf (15.11.2025).
  4. Tatcı, M., “Yûnus Emre Dîvânı” T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar GenelMüdürlüğü, Kültür Eserleri, www.kulturturizm.gov.tr (15.11.2025).
  5. Uludağ, “İBRET”, TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ibret (15.11.2025).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebiyat Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

20 Kasım 2025

Kabul Tarihi

12 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Yunus Emre Özel Sayısı

Kaynak Göster

APA
Özkul, H. (2026). YUNUS EMRE DİVANI’NDA İBRET UNSURU BAĞLAMINDA “MEZAR İMGESİ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, Yunus Emre Özel Sayısı, 62-73. https://doi.org/10.55774/mikad.1826512
AMA
1.Özkul H. YUNUS EMRE DİVANI’NDA İBRET UNSURU BAĞLAMINDA “MEZAR İMGESİ”. MİKAD. 2026;(Yunus Emre Özel Sayısı):62-73. doi:10.55774/mikad.1826512
Chicago
Özkul, Hacer. 2026. “YUNUS EMRE DİVANI’NDA İBRET UNSURU BAĞLAMINDA ‘MEZAR İMGESİ’”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, sy Yunus Emre Özel Sayısı: 62-73. https://doi.org/10.55774/mikad.1826512.
EndNote
Özkul H (01 Ocak 2026) YUNUS EMRE DİVANI’NDA İBRET UNSURU BAĞLAMINDA “MEZAR İMGESİ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi Yunus Emre Özel Sayısı 62–73.
IEEE
[1]H. Özkul, “YUNUS EMRE DİVANI’NDA İBRET UNSURU BAĞLAMINDA ‘MEZAR İMGESİ’”, MİKAD, sy Yunus Emre Özel Sayısı, ss. 62–73, Oca. 2026, doi: 10.55774/mikad.1826512.
ISNAD
Özkul, Hacer. “YUNUS EMRE DİVANI’NDA İBRET UNSURU BAĞLAMINDA ‘MEZAR İMGESİ’”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi. Yunus Emre Özel Sayısı (01 Ocak 2026): 62-73. https://doi.org/10.55774/mikad.1826512.
JAMA
1.Özkul H. YUNUS EMRE DİVANI’NDA İBRET UNSURU BAĞLAMINDA “MEZAR İMGESİ”. MİKAD. 2026;:62–73.
MLA
Özkul, Hacer. “YUNUS EMRE DİVANI’NDA İBRET UNSURU BAĞLAMINDA ‘MEZAR İMGESİ’”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, sy Yunus Emre Özel Sayısı, Ocak 2026, ss. 62-73, doi:10.55774/mikad.1826512.
Vancouver
1.Hacer Özkul. YUNUS EMRE DİVANI’NDA İBRET UNSURU BAĞLAMINDA “MEZAR İMGESİ”. MİKAD. 01 Ocak 2026;(Yunus Emre Özel Sayısı):62-73. doi:10.55774/mikad.1826512

MİLLİ