Araştırma Makalesi

ÜNÜ ÇAĞINI AŞAN ŞAİR: YUNUS EMRE

Sayı: Yunus Emre Özel Sayısı 16 Ocak 2026
PDF İndir
TR

ÜNÜ ÇAĞINI AŞAN ŞAİR: YUNUS EMRE

Öz

Türkiye Türkçesinin ilk ve en önemli temsilcisi ve Anadolu’da meydana getirilen edebiyatın da öncüsü kabul edilen Yunus Emre’nin doğduğu şehir, ailesi, şeyhi, hayatı ve mezarının nerede olduğu tartışmalıdır ve hala açığa kavuşmamıştır. Bu karışıklığın sebeplerinden birisi vilayetnamelerdeki masalımsı anlatım ve bilim adamlarının bu gerçek olmayan bilgiler üzerine bilimsel bir biyografi inşa etme çabalarıdır. Her tarikat veya cemaat onu kendisindenmiş gibi göstermeye çalışma konusunda adeta yarışmışlardır. Buna Yunus Emre üzerinden şöhret devşirmek isteyen ve menfaat beklentisi olan şehirleri de eklemek gerekir. Yunus Emre’nin yaşadığı çağda ve sonrasında aynı adı taşıyan veya adı benzeyen onlarca şairin varlığı bilgi kirliliğinin diğer önemli sebeplerinden birisidir. Üstelik elimizdeki Yunus Emre’ye ait divanın en eski nüshası ölümünden en az yüz yıl sonra istinsah edilmiştir. Bundan dolayı şiirlerinden hareketle sağlıklı bilgiler elde etmek de imkânsızdır. Bazı bilim adamlarının hiçbir eleme yapmadan Yunus Emre’den bahseden bütün kaynakları dikkate alarak bir değerlendirme yapmaya çalışması, sonradan çalışacak olanların da kafasını karıştıran konulardan birisidir. Hayatı hakkında anlatılanlar da doğduğu yer ve mezarının bulunduğu şehir kadar karışıktır. Bazı kaynaklar onu ümmi yaparken bazıları tahsil gördüğünü söylemekte, bazıları medresede okuduğunu söylerken bazıları şeyhinden ders aldığını ve onun kerametiyle şiirler söyleye başladığını söylemektedir. Bütün bu çelişkili bilgiler içinde tek doğru kabul edilen bilgi bir mecmuaya Yunus Emre’nin ölümüyle ilgili düşülen nottur. Yunus Emre’nin tahsili konusunda ileri geri konuşanlar onun bilgiye dayalı muhteşem şiirlerini göz ardı etmektedir. Yine hayatı hakkındaki karışıklığın yaşadığı dönemdeki karışıklıktan kaynaklanmış olabileceğini düşünülmemiştir. Hepsinden önemlisi mutasavvıfların şeyhlerini yüceltmek adına Yunus Emre hakkındaki masallarına inananlar devletin arşivindeki bilgilere kulak tıkamıştır. Yunus Emre hakkındaki sağlıklı bilgiler doğduğu, yaşadığı ve öldüğü yer doğru olarak tespit edildiğinde oluşacaktır. Bunu özellikle bilim adamlarının dikkate alması önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Afyoncu, E. (1995). "Osmanlı Devleti'nde Tahrir Sistemi", Osmanlı. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, s. 311-314.
  2. Aydın, Bilgin (2009). Salname, TDV İslâm Ansiklopedisi (36. Cilt). İstanbul: TDV Yayınevi, s. 51-54.
  3. Biçer, B. (2005). Firdevsî-i Rûmî ve Tarihçiliği. (Doktora Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  4. Çelik, Z. (2014). Moğol İstilâsı ve Türkiye Selçuklu Devleti, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yayımlanmamış doktora tezi. Konya.
  5. Çetin, O. (1998). Horasan, TDV İslâm Ansiklopedisi (18. Cilt). İstanbul: TDV Yayınları, s. 234-241.
  6. Demirez Güneri, A. (2024). Yunus Emre, Türk Dünyası Ansiklopedisi, Atatürk Araştırma Merkezi. (https://turkdunyasi ansiklopedise.gov.tr/detay/485/Yunus_Emre_)
  7. Horasan (2025). İslam Düşünce Atlası, https://islamdusunceatlasi.org/mekanlar/horasan/30 (erişim 05/12/2025)
  8. Horasan haritası (2025) https://x.com/HuseyinAygun62/status/1957122579740737831/photo/1 (erişim 05/12/2025)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

15 Aralık 2025

Kabul Tarihi

15 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Yunus Emre Özel Sayısı

Kaynak Göster

APA
Koraş, H. (2026). ÜNÜ ÇAĞINI AŞAN ŞAİR: YUNUS EMRE. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, Yunus Emre Özel Sayısı, 9-21. https://doi.org/10.55774/mikad.1842447
AMA
1.Koraş H. ÜNÜ ÇAĞINI AŞAN ŞAİR: YUNUS EMRE. MİKAD. 2026;(Yunus Emre Özel Sayısı):9-21. doi:10.55774/mikad.1842447
Chicago
Koraş, Hikmet. 2026. “ÜNÜ ÇAĞINI AŞAN ŞAİR: YUNUS EMRE”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, sy Yunus Emre Özel Sayısı: 9-21. https://doi.org/10.55774/mikad.1842447.
EndNote
Koraş H (01 Ocak 2026) ÜNÜ ÇAĞINI AŞAN ŞAİR: YUNUS EMRE. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi Yunus Emre Özel Sayısı 9–21.
IEEE
[1]H. Koraş, “ÜNÜ ÇAĞINI AŞAN ŞAİR: YUNUS EMRE”, MİKAD, sy Yunus Emre Özel Sayısı, ss. 9–21, Oca. 2026, doi: 10.55774/mikad.1842447.
ISNAD
Koraş, Hikmet. “ÜNÜ ÇAĞINI AŞAN ŞAİR: YUNUS EMRE”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi. Yunus Emre Özel Sayısı (01 Ocak 2026): 9-21. https://doi.org/10.55774/mikad.1842447.
JAMA
1.Koraş H. ÜNÜ ÇAĞINI AŞAN ŞAİR: YUNUS EMRE. MİKAD. 2026;:9–21.
MLA
Koraş, Hikmet. “ÜNÜ ÇAĞINI AŞAN ŞAİR: YUNUS EMRE”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, sy Yunus Emre Özel Sayısı, Ocak 2026, ss. 9-21, doi:10.55774/mikad.1842447.
Vancouver
1.Hikmet Koraş. ÜNÜ ÇAĞINI AŞAN ŞAİR: YUNUS EMRE. MİKAD. 01 Ocak 2026;(Yunus Emre Özel Sayısı):9-21. doi:10.55774/mikad.1842447

MİLLİ KÜLTÜR ARAŞTIRMALARI DERGİSİ OLARAK TÜRK BİRLİĞİ KONGRELERİNE DESTEĞİMİZ SÜRMEKTEDİR. 


22-24 Aralık tarihlerinde Akdeniz'in İncisi Alanya'da gerçekleşen "V. Uluslararası Akdeniz Bilimsel Araştırmalar Kongresi"  dergimiz MİKAD ve Alanya Belediyesi'nin işbirliği ile gerçekleşmiştir. MİKAD olarak Türk bilim dünyasına katkı sunmaya devam etmekten onur duymaktayız.


DERGİMİZİN TÜRK DÜNYASINA AKADEMİK BAKIŞI

Milli Kültür Araştırmaları Dergisi akademik yayın hayatı, "Turan Kurultayı" sonuçları ile paralel yöndedir ve bu hedefler doğrultusunda yayın yapmaktadır. 

Sonuç bildirgesi ana teması: Köklere inemezseniz göklere yükselemezsiniz..

Hedefi: 21. Yüzyıl Türk Asrı Olacaktır…

Macaristan’ın Başkenti Budapeşte yakınlarında Bugac’ta düzenlenen TURAN KURULTAYI’nda Türk soyundan gelen Macar, Azeri, Avar, Başkurt, Bulgar, Balkar, Buryat, Çuvaş, Gagavuz, Kabardino, Karaçay, Karakalpak, Kazak, Kırgız,Kumuk, Moğol, Nogay, Oğuz, Özbek, Tatar, Tuva, Türkmen, Uygur ve Yakut boyları bir araya gelerek aşağıdaki kararları almıştır…

1) Ümitlerimizi yeşerten Türk Devletler Teşkilatı’nın kurulması memnuniyetle karşılanmıştır.

2) Bütün dünyaya adından bahsettiren Türk Devletler Teşkilatı daha aktif hâle getirilmelidir.

3) Bu bağlamda Türk Devletler Teşkilatının ikinci ve üçüncü halkaları mutlaka kurulmalıdır.

4) Teşkilatın kurulacak ikinci ve üçüncü halkalarında, “Türk Devletler Teşkilatında biz neden yokuz” diyen pek çok devlet gibi, Balkanlar’dan Moğolistan’a, Uyguristan’dan-Kore’ye kadar bütün akraba toplulukları yer almalıdır.

5) Bunun dışında; Özellikle Balkan Türkleri olmak üzere, Kamboçya’dan-Sri Lanka Türklerine, Pakistan ve Himalaya’daki Türklerden, Girit Türklerine, Libya’da ki Türklerden-Irak’taki Türkmenelindeki Türklere, Romanya Türklerinden-Kırım’a, Nijer’de yaşayan Tuaregler’den-Doğu Afrika’da ve Ortadoğu’da yaşayan Osmanlı Türkü’nün torunlarına, Sibirya’dan Kafkaslara, Tacikistan’a kadar hiçbir oba ve aşiretleri dışarıda bırakmadan temsilci alınması zarûrî olmuştur.

6) İşte öyle bir yapıya büründürülecek Türk Devletler Teşkilatı’nın önemli çalışması hâline gelen TURAN KURULTAYI için teklifimiz; bundan böyle dönüşümlü olarak her iki yılda bir diğer Türk Cumhuriyetlerinin birinde, olimpiyat oyunlarıyla, ekonomik ve kültürel oturumlarıyla kısaca her yönüyle icrâ edilmelidir.

7) Bugün Türk Devletler Teşkilâtının kurulması gibi; Turan Birliğini kurma mücâdelesi için, tam 100 yıl önce şehit düştüğü 4 Ağustos 1922’ye kadar, işgaldeki Türk Devletlerini kurtararak TURAN bayrağı altında biraraya getirmek isteyen Enver Paşa unutulmamalıdır. Anıtı dikilmeli, hayatı ve mücadelesi film yapılarak gelecek nesillere aktarılmalıdır.

8)Türk Devletler Teşkilatının bünyesinde ortak ordu, ortak pazar ve ortak parlamento kurulmalı ve üçer aylık dönemlerde Macaristan Parlamentosunda toplanarak yapılan çalışmalar gözden geçirmelidir.

10) Yine TDT bünyesinde Türk Dünyası Stratejik Araştırmalar Merkezi ve Türk Dünyası Araştırmalar Enstitüsü,Türk Dünyası Akademisyenler Birliği, Türk Dünyası Tarım Birliği (hayvancılık dahil), Tür Dünyası Sağlık Teşkilatı ve Türk Dünyası Arama Kurtarma (TÜDAK) kurulmalıdır.

11) Türk Dünyası Ekomomik Formu iki yılda bir Türk Dünyasının kalbi konumundaki Aşkabat’ta yapılmalıdır.

12) Türk Dünyası Bilim Olimpiyatları iki yılda bir Özbekistan’da icra edilmelidir.

13) Türk Dünyası Uzay Araştımaları Enstitüsü kurularak Kazakistan’da her yıl toplanmalıdır.

14) Türk Teknofest Festivali her yıl Türkiye’de yapılmalıdır.

15)Türk Dünyası Yüksek Öğrenim Kurumu kurulmalı, Türk Dünyasındaki üniversitelerin denkliği için üniversitelerde ıslah çalışmaları yapılmalıdır.

16) Türk Dünyası Hekimler Birliği Kurularak her yıl Azerbaycan’da biraraya gelmelidir.

17) Türk Dünyası Bilim Ödülleri düzenlenmeli ve iki yılda bir yapılan Turan Kurultayında sahiplerine takdim edilmelidir.

18) Türk Dünyası Film Festivali ve Türk Dünyası Erovizyon Müzik yarışmaları dönüşümlü olarak Kırgızistan’da birer yıl arayla yapılarak dereceye girenlere ödülleri verilmelidir.

19) Merkezi İstanbul’da olan Türk Dünyası Belediyeler Birliği “iş birliği-güç birliği” kapsamında genişletilerek, en küçük belediyelere kadar bütün Türk Dünyasını kapsayacak şekilde dizayn edilmelidir.

20) Türk Dünyası Kültür, sanat, edebiyat çalıştayları yapılarak Türk Dünyasının ortak değerleri, özellikle Dede Korkut, Nasrettin Hoca, Atilla, Timur, Uluğ Bey, Ali Kuşçu gibi önemli şahsiyetler anlatılmalıdır.

21) “Tarihini bilmeyen milletlerin coğrafyasını başkaları çizer” düsturuyla, Türk Dünyası ortak tarihi yeniden yazılmalıdır. Bunun İçin “Millî Tatihçiler Şurâsı” âcilen kurulmalıdır.

22) Başta Doğu Türkistan olmak üzere Musul-Kerkük, Kıbrıs, Kırım, Batı Trakya gibi Türk Bölgelerinin statüleri uluslararası platformlarda sürekli dile getirilerek, layık oldukları konuma gelene kadar dünya gündeminde kalmaları sağlanmalıdır.

Bütün dünya bilmelidir ki, 21. Yüzyıl Türk Asrı Olacaktır.

Turan Kurultayı Bilim Kurulu


TURAN KURULTAYI SONUÇ BİLDİRGESİ..
Budapeşte, 13.08.2022