Kudüs Katliamı Bağlamında Haçlı Seferlerinin Sebepleri

Öz

Haçlı seferleri Kutsal toprakların kurtarılması veya haçlıların maddi menfaat peşinde koşma iddialarıyla gündeme gelmektedir. Oysa bu iki sebep tartışılırken seferler boyunca yapılan katliamlar bazı tarihçiler tarafından bilinçli bir şekilde gözden ırak tutulmuştur. Batı merkezli tarih anlayışı olayları veya olguları istediği gibi inşa etmiş, kendileri açısından değerli gördükleri konuları ön plana çıkarmış, aleyhlerine olacağını düşündükleri yaşanmışlıkları da tarihin tozlu sayfaları arasına terk etmiştir. Bu yönüyle düşünüldüğünde haçlı seferleri sebepleri ne olursa olsun katliamcı tabiatı gözler önüne seren önemli olaylar zincirinden oluşmaktadır. Bu makalenin amacı haçlı seferlerinin sebeplerini Kudüs katliamı üzerinden irdelemektir. Çalışmanın ana kaynaklarını haçlı vakayinameleri oluşturacağından hem seferin başlangıç noktasındaki amaçları kolayca tespit edilebilecek hem de vardığı yerde yapılanlar üzerinden amaçlarının gerçekliği test edilmiş olacaktır. Böylece haçlıların Kudüs’te yaptığı katliam gözler önüne serileceği gibi haçlı seferlerinin sebepleri veya amaçları da daha görünür hale gelmiş olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Haçlı seferleri,Kudüs,katliam,Haçlı tarihçileri,Müslüman tarihçiler

Causes of the Crusades in the context of Jerusalem Massacre

Öz

The crusades come to the agenda with the claims of the rescue of the holy land or the crusaders' pursuit of material interests. However, while these two reasons were discussed, the massacres during the expeditions were consciously ignored by some historians. The Western-centered understanding of history has built events or phenomena as they wish, highlighting the issues that they deem valuable for themselves, leaving the experiences they thought that it would be against them among the dusty pages of history. Considering this aspect, the crusades consist of a chain of important events that reveal the massacres regardless of the reasons. The aim of this article is to examine the reasons of the Crusades through the Jerusalem massacre. The main sources of the study will be the crusade chronicles, both the objectives at the starting point of the expedition will be easily determined and the reality of the objectives will be tested on the basis of the arrivals. Thus, the massacres of the crusaders in Jerusalem will be revealed and the reasons or aims of the crusades will become more visible.

Anahtar Kelimeler

• The crusades,Jerusalem,massacre,historions of the crusades,Muslim historians

Kaynakça

1. Aguilers, Raimundus. Haçlılar Kudüs’te Bir Papazın Gözünden İlk Haçlı Seferi. Trc. Süleyman Genç. Yeditepe Yayınevi, 2019. Albert of Aachen. Historia Ierosoliminata: History of the Journey to Jerusalem. Trc. Susan B. Edgington. Oxford: Oxford University Press, 2007. Anonim. Anonim Haçlı tarihi. Trc. Ergin Ayan. İstanbul: Selenge Yayın-ları, 2013. Azîmî, Muhammed b. Ali. Târîhu Haleb. Ed. İbrahim Za’rûr. Dımaşk, 1984. Demirkent, Işın. Haçlı Seferleri. 1. Bs. İstanbul: Dünya Aktüel, 2004. Demirkent, Işın. “Haçlı Seferleri Düşüncesinin Doğuşu ve Hedefleri”. Tarih Dergisi / Turkish Journal of History. 35 (1994): 65-78. Edbury, Peter W, trc. The Conquest of Jerusalem and the Third Crusade. Aldershot: Ashgate Pub., 1998. Ernoul. Haçlı Seferleri Tarihi Selahaddin Eyyubi ve Kudüs’ün Fethi. Trc. Ahmet Deniz Altunbaş. Kronik Kitap, 2019. Fulcherius, Carnotensis. Kudüs Seferi Kutsal Toprakları Kurtarmak. Trc. İlcan Bihter Barlas. 1. Bs. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık, 2009. Guibert, de Nogent. The Deeds of God Through the Franks: A Translation of Guibert de Nogent’s Gesta Dei Per Francos. Trc. Robert Levine. Boydell & Brewer Ltd, 1997. Hillenbrand, Carole. Müslümanların Gözünden Haçlı Seferleri. Trc. Nu-rettin Elhüseyni. İstanbul: Alfa Tarih, 2015. İbnü’l-Cevzi, Ebü’l-Ferec. el-Muntazam fi târîhi’l-mülûk ve’l-ümem. Trc. Thk. Muhammed Abdülkadir Ata, Mustafa Abdülkadir Ata. 2. Bs. Beyrut: Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, 1995. İbnü’l-Esîr. İslâm Tarihi: el-Kâmil fi’t-Târîh Tercümesi. Trc. Abdülkerim Özaydın. 1. Bs, 12 Cilt. İstanbul: Bahar Yayınları, 1991. İbnü’l-Kalânisî. Târîhu Dımaşk. Ed. Süheyl Zekkâr. Dımaşk: Dârü Hassân, 1983. Komnena, Anna. Alexiad Malazgirt’in Sonrası İmparator Alexios Kom-nenos Döneminin Tarihi. Trc. Bilge Umar. İstanbul: İnkılap Kita-bevi, 1996. Lock, Peter. The Routledge companion to the crusades. London ; New York: Routledge, 2006. Lyons, Malcolm Cameron - Jackson, D. E. P. Selahaddin Kutsal Savaşın Politikaları. Trc. Zehra Savan. 1. Bs. İstanbul: Pınar Yayınları, 2006. Polat, Ziya. Salâhaddin Eyyûbî’nin Haçlı Siyaseti ve Kudüs Haçlı Krallı-ğıyla Yaptığı Antlaşmalar. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2015. Ralp of Caen. The Gesta Tancredi of Ralph of Caen: A History of the Normans on the First Crusade. Trc. Bernard S. and David S. Bachrach. England: Ashgate Publishing, Ltd., 2010. Runciman, Steven. Haçlı Seferleri Tarihi. 4. Bs, 3 Cilt. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2008. Runciman, Steven. Haçlı Seferleri Tarihi. 4. Bs, 3 Cilt. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2008. Urfalı Mateos - Papaz Grigor. Urfalı Mateos Vekayi-Nâmesi (952-1136) ve Papaz Grigor’un Zeyli (1136-1162). Trc. Hrant D. Andreasyan. An-kara: Türk Tarih Kurumu, 2000. Vedii İlmen, trc. I. ve II. Haçlı Seferleri Vekayinamesi. 1. Bs. İstanbul: Yaba Yayınları, 2005. Willermus, Tyrensis. Willermus Tyrensis’in Haçlı Kroniği Başlangıçtan Kudüs’ün Zaptına Kadar. Trc. Ergin Ayan. 1. Bs. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2016.