Japon Mitolojisinde Kadın İmgesinin Oluşumu

Öz

Mitolojik anlatıların, tarih öncesi çağlarda doğayı, yaşamı, ölümü, felsefeyi, sanatı, siyaseti, hukuku vb. unsurları şekillendirici ve toplumun düşünce sistemini yansıtıcı işlevlerinin olduğu bilinmektedir. Mitlerin sahip olduğu bu özellikler, Japon mitolojisini de Japon toplumunun ortaya çıkışı ve Japon kimliğinin inşası süreçlerinde ön plana çıkartmıştır. Tarih öncesi devirlerden modern döneme kadar Japon toplumunda, toplumsal yaşam içinde kadın çoğunlukla ikincil planda yer almıştır. Antik Japon toplumlarında (Şintoizm’in de etkisiyle) kadının toplum içindeki konumu her ne kadar güçlenmişse de yabancı kaynakların Japon toplumunun dini ve düşünce sistemine etki etmesiyle birlikte yeniden düşüşe geçmiştir. Edo döneminde ise kadının toplumsal hayat içindeki konumu erkek egemen bir toplumsal yapı içinde “eşine itaat eden ve evine bağlı” bir kadın imgesine dönüşmüştür. Kadının ikincil konumu Meiji döneminde yapılan Batılılaşma ve modernleşme faaliyetleri kapsamında biraz daha iyileştirilmeye çalışılmıştır. Ancak bu modernleşme düşüncesi içinde kadının toplumsal hayattaki statüsünün yükseltilememesinin temelinde Japon halkının düşünce sistemini oluşturan mitolojik anlatılar yer almaktadır. Mitlerde yaratılışa ve diğer olaylara dair anlatılarda yansıtılan kadın ve erkek imgesi “kadınlık” ve “erkeklik” rollerinin toplumsal hafıza içinde ele alınmasına kaynaklık etmiştir. Bu kapsamda yapılan çalışmada, Japon mitolojisini şekillendiren mitler incelenerek buradaki dişil karakterler betimlenmeye ve kadın imgesinin Japon mitolojisi içinde nasıl yansıtıldığı anlamlandırılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Japon mitolojisi
• kadın
• kadın imgesi
• mitoloji

The Formation of Female Image in Japanese Mythology

Öz

Mythological narratives include nature, life, death, philosophy, art, politics, law, etc. in prehistoric times. It is known that it has functions that shape the elements and reflect the thinking system of the society. These features of myths brought Japanese mythology to the forefront during the emergence of Japanese society and the construction of Japanese identity. In Japanese society from prehistoric times to the modern period, women mostly took a secondary place in social life. In ancient Japanese societies (with the influence of Shintoism), although the position of women in society has strengthened, it has started to decline again with the influence of foreign resources on the religion and thought system of Japanese society. In the Edo period, the position of women in social life turned into an image of a woman "obeying her husband and loyal to her home" in a male-dominated social structure. The secondary position of women was tried to be improved within the scope of Westernization and modernization activities carried out during the Meiji period. However, the mythological narratives that constitute the thinking system of the Japanese people underlie the inability to increase the status of women in social life within this modernization idea. The image of men and women reflected in the narratives of creation and other events in myths has been the source of the discussion of the roles of "femininity" and "masculinity" in the social memory. In this study, the myths that shaped Japanese mythology were examined, and the feminine characters here were tried to be depicted and how the female image was reflected in Japanese mythology.

Anahtar Kelimeler

• Japanese mtyhology
• woman
• female image
• mythology

Kaynakça

1. Adıbelli, Ramazan. “Mitoloji.” Dinler Tarihi I-II içinde, ed. Mustafa Alıcı ve Süleyman Turan, 55-78. İstanbul: İz Yayıncılık, 2018.
2. Akbay, Okan. "Japon Mitolojisinde Kadın İmgesi." Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 32 (2014): 79-88.
3. Akbay, Okan. Kojiki: Japon Mitolojisine Bir Yolculuk. Konya: Çizgi Kitabevi, 2014.
4. Ambros, Barbara R. Women in Japanese Religions. New York: New York University Press, 2015.
5. Ashkenazi, Michael. Japon Mitolojisi. Çev. Özlem Özarpacı. İstanbul: Say Yayınları, 2018.
6. Aston, William G. Shinto: The Ancient Religion of Japan. London: Constable & Company, 1905.
7. Batuk, Cengiz. “Mit, Tarih ve Gerçeklik Sorunu Üzerine Notlar.”, Milel ve Nihal, 6.1 (2009): 27-53.
8. Bayat, Fuzuli. Mitolojiye Giriş. İstanbul: Ötüken Yayıncılık, 2005.

9. Beydili, Celal. Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük. Ankara: Yurt Yayınları, 2005.
10. Brownlee, John S. Political Thought in Japanese Historical Writing from Kojiki (712) to Tokushi Yoron (1712). Canada: Wilfrid Laurier Press, 1991.
11. Champbell, Joseph. Doğu Mitolojisi: Tanrının Maskeleri, çev. Kudret Emiroğlu. Ankara: İmge Kitabevi, 1998.
12. Demirci, Kürşad. “Bir Din Olarak Şintoizmm’in Gelişim Süreci.” Dinler Tarihi Araştırmaları II içinde, ed. Dinler Tarihi Araştırmaları-II Sempozyumu 20-21 Kasım, 318-325. Ankara: Dinler Tarihi Yayınları, 1998.
13. Horne, Charles F. The Sacred Books and Early Literature of the East: With Historical Surveys of the Chief Writings of Each Notion (Vol. XIII). New York, London: Parke Austin, Lipscomp, 1917.
14. Katō, Genchi. A Study of Shinto: The Religion of the Japanese Nation. London: Routledge, 2011. http://site.ebrary.com/id/10446803.
15. Mackenzie, Donald Alexander. Çin ve Japon Mitolojisi. Çev. Koray Akten. Ankara: İmge Kitabevi, 1996.
16. Satow, Ernest, ve Frederick Dickins. Notes of a Visit to Hachijō in 1878. Transactions of the Asiatic Society of Japan (Vol. VI.). Yokomaha: Asiatic Society of Japan, 1878.
17. Yami, Vedat Şafak. “Şintoizm’in Kutsal Metinlerinde Yaratılış Hikayesi.” Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2.3 (2010): 259-273.