Bir Okulun Kurumsal Hafızası Okulun Öğrencilerine Neler Katabilir?

Öz

Dünyada pek çok çocuk, eğitim almak amacıyla ömürlerinin en az 12 yılını okulda geçirmektedir. Uzun yıllar eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunan bir okulda olumlu ve olumsuz pek çok şey yaşanmaktadır ve tüm yaşanmışlıklar yakın tarihe ait kültürel bir miras olarak okulda birikmektedir. Ancak çoğu zaman bir okulda eğitim almaya başlayan öğrenciler, o okulun geçmişinden ve biriktirdiği kültürel mirastan kısacası içinde bulundukları eğitim kurumundaki yaşanmışlıklardan ve kültürel birikimden habersiz olmaktadır. Hâlbuki bir okul yaşanmışlıkları ve biriktirdiği kültürel miras ile, o okulda yeni okumaya başlayan öğrencilere bir ilham, ibret ve bilgi kaynağı olabilir. Bu araştırmanın amacı, bir okulda yıllar içinde oluşan kurumsal hafızayı keşfetmek ve kurumsal hafızanın o okulda yeni okumaya başlayan öğrencilere merak uyandıran ve etkili bir yolla aktarılmasının öğrenciler üzerinde oluşturduğu etkiyi incelemektir. Araştırma kapsamında belge inceleme ve derinlemesine görüşme yöntemleri kullanılarak, bir ortaokulda geçmişte yaşanan tüm başarılar, önemli hadiseler, sarsıcı deneyimler, ilham ve ibret verici olaylar tespit edilmiştir. Ardından elde edilen veriler ışığında, okulun yakın tarihine ışık tutan, 1-3 dakika arası uzunlukta kısa tematik videolar hazırlanmıştır. Devamında, bir teknolojik tasarım süreci işletilerek, okulun içinde kolay erişilebilir bir noktaya bir teknolojik kutu yerleştirilmiştir. Teknolojik kutuda bulunan lenslere gözlerini yaklaştıran öğrencilerin, hazırlanan tematik kısa videoları görüntülü ve sesli olarak izlemeleri sağlanmıştır. Bu deneyimi yaşayan öğrenciler, sistematik gözlem yoluyla izlenmiş, öğrencilerle derinlemesine görüşme ve anket yapılmıştır. Araştırma bulguları, öğrencilerin eğitim gördükleri kurumun kültürel birikimine yüksek bir ilgi ve merak duyduğunu, okullarına olan bakış açılarının değiştiğini, anlam kazandığını ve okula olan aidiyetlerinin güçlendiğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• okul
• kurumsal hafıza
• kültürel birikim
• dijital arşiv
• teknoloji
• nesiller arası aktarım

What Can a School's Corporate Memory Contribute to the School's Students?

Öz

Many children in the world spend at least 12 years of their lives in school in order to get an education. Many positive and negative things are experienced in a school that has been in education and training activities for many years, and all experiences accumulate in the school as a cultural heritage of recent history. However, most of the time, students who start to study in a school are unaware of the history of that school and the cultural heritage it has accumulated, in short, the experiences and cultural accumulation in the educational institution they are in. However, a school can be a source of inspiration, lesson and information for the students who are just starting to study at that school, with their experiences and the cultural heritage it has accumulated. The purpose of this research is to explore the corporate memory that has formed over the years in a school and to examine the effect of transferring the corporate memory to the new students in that school in an intriguing and effective way. Within the scope of the research, all successes, important events, shocking experiences, inspiring and exemplary events in a secondary school were determined by using document analysis and in-depth interview methods. Then, in the light of the data obtained, short thematic videos of 1-3 minutes in length were prepared that shed light on the recent history of the school. Subsequently, a technological design process was operated and a technological box was placed at an easily accessible point inside the school. The students, who brought their eyes closer to the lenses in the technological box, were allowed to watch the thematic short videos visually and audibly. The students who had this experience were followed through systematic observation, in-depth interviews and questionnaires were conducted with the students. The research findings revealed that students have a high interest and curiosity in the cultural heritage of the institution they study, their perspectives towards their schools have changed, they have gained meaning and their belonging to the school has been strengthened.

Anahtar Kelimeler

• school
• corporate memory
• history
• digital archive
• technology
• intergenerational transfer

Kaynakça

1. Ada, Ş. ve Akan, D. (2007). Değişim sürecinde etkili okullar. Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 0(16), 343-373. https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunikkefd/issue/2777/37246
2. Akıncı Vural, Z. ve Erkan, M. (2018). Kurumsal imajın güçlendirmesinde kurumsal kimliğin rolü. SDÜ İFADE, 1(1), 9-41. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduifade/issue/45410/569761
3. Al, U. ve Soydal, İ. (2014). Kütüphan-e Türkiye Projesi: halk kütüphanesi kullanım araştırması. Türk Kütüphaneciliği, 28, 288-307. http://www.tk.org.tr/index.php/TK
4. Ata, B. (2011). Sosyal bilgiler eğitiminde iyi bir örnek: ABD kongre kütüphanesinin Amerikan hafıza projesi. Türk Kütüphaneciliği, 25(2), 261-270. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tk/issue/48855/622445
5. Balcı, A. (2013). Etkili okul ve okul geliştirme kuram uygulama ve araştırma. Pegem Akademi Yayıncılık.
6. Bencsik, A., Lore, V. ve Marosi, I. (2009, Ağustos). From individual memory to organizational memory (intelligence of organizations) [Oral presentation]. World Academy of Science, Engineering and Technology Conference, 56, 1-6.
7. Biletska, Y., Şahin, C. ve Şükür, İ. (2014). Kolektif hafıza ve milli kimlik bağlamında Türkiye’de resmi tarih yazıcılığı. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(1), 94- 116. https://doi.org/10.15869/itobiad.14906
8. Brooking, A. (1998). Corporate memory: strategies for knowledge management. International Thomson Publishing.

9. Bursa MEB (2019, 12 Mayıs). E-PAS Öğretmenler arası 1 fikir proje yarışması. EBA. https://www.eba.gov.tr/haber/1550227525
10. Chang, D.R. ve Cho, H. (2008). Organizational memory influences new product success. Journal of Business Research, 61, 13-23.
11. Cheng, Y. C. (1996). School effectiveness and school-based management: a mechanism for development. Falmer Press.
12. Cyert, R.M. ve March, J.G. (1963). Firmanın davranış teorisi. Prentice-Hall.
13. Çalık, M. ve Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri [Parameters of content analysis]. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33-38.
14. Çetintaş, H. (2014). Bir kurumsal iletişim stratejisi olarak kurumsal bloglar. Selçuk İletişim, 8(9), 92-121. https://dergipark.org.tr/tr/pub/josc/issue/19029/201040
15. Dalkir, K. ve Keller, M. (2004, Haziran). Putting knowledge to work in an educational setting: the second start school project. 95th Annual SLA (Special Libraries Association) Conference [Oral presentation]. Nashville, Tennessee.
16. Deal, T. E. ve Peterson, K. D. (2010). Shaping school culture: pitfalls, paradoxes, and promises. John Wiley & Sons.
17. Dinçer, S. (2018). Content analysis in scientific research: meta-analysis, meta-synthesis, and descriptive content analysis. Bartın University Journal of Faculty of Education, 7 (1), 176-190. https://doi.org/10.14686/buefad.363159
18. Eren, F. (2016). The re-specification of concepts in the morphogenetic approach for property market research. ICONARP International Journal of Architecture and Planning, 4(2), 15–34. https://doi.org/10.15320/ICONARP.2016.9
19. Gay, G. (2018). Culturally responsive teaching: theory, research, and practice. Teachers College Press.
20. Gruenert, S. ve Whitaker, T. (2015). School culture rewired: how to define, assess, and transform it. ASCD.
21. Kaplan, F. (2008). Anadolu liselerinin etkili okul olma özelliklerini karşılama düzeyi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara
22. Karatepe, S. ve Ozan, M. (2017). Kurumsal sosyal sorumluluk ve kurumsal itibar ilişkisi üzerine bir değerlendirme. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 8(2), 80-101. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ayd/issue/33600/372885
23. Kemp, S. E., Ng, M., Hollowood, T. ve Hort, J. (2018). Introduction to descriptive analysis. Descriptive Analysis in Sensory Evaluation, 1-39.
24. Leithwood, K. ve Louis, K. S. (2021). Organizational learning in schools. Taylor & Francis.
25. Linde, C. (2009). Working the past: narrative and institutional memory. Oxford University Press.
26. Lomograhpy (2019, 21 October). Thomas Edison and the kinetoscope. https://www.lomography.com.tr/magazine/112686-thomas-edison-and-the-kinetoscope
27. Marangoz, M. ve Biber, L. (2007). Kurumsal imajın ve kurumsal ünün müşteri bağlılığına etkileri. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2, 173-193. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kmusekad/issue/10223/125681
28. Melgar, A. ve Corro, L. (2016). A framework for organizational memory management of research projects in institutions of higher education. 11th Iberian Conference on Information Systems and Technologies (CISTI) [Oral presentation]. 1-5. https://ieeexplore.ieee.org/document/7521509
29. Mert, G. (2017). Kurumsal Hafıza. Artikel Yayıncılık.
30. Özhan, E. (2017). Kurumsal hafızanın korunmasında sistemin önemi. Arşiv Dünyası, (18-19), 1-10. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ad/issue/33457/372342
31. Quaglia, R. (1989). Student aspirations: a critical dimension in effective schools. Research in Rural Education, 6(2), 7-9.
32. Rowlinson, M., Booth, C., Clark, P., Delahaye, A. ve Procter, S. (2010). Social remembering and organizational memory. Organization Studies, 31(1), 69-87.
33. Schoen, L. T. ve Teddlie, C. (2008). A new model of school culture: a response to a call for conceptual clarity. School Effectiveness and School Improvement, 19(2), 129-153.
34. Seçkin Halaç, D. ve Seçkin Çelik, T. (2016). Örgütsel hafıza ve yenilikçi iş davranışı ilişkisinde hikâye anlatımının aracı rolü. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 25, 261- 285. https://doi.org/10.16878/gsuilet.283074.
35. Şahin, M. (2013). Okul kültürünün bir ögesi olarak okul törenleri. Milli Eğitim Dergisi, 43(199), 169-185. https://dergipark.org.tr/tr/pub/milliegitim/issue/36166/406552
36. Şenel, T. ve Buluç, B. (2016). İlkokullarda okul iklimi ile okul etkililiği arasındaki ilişki. TÜBAV Bilim Dergisi, 9(4), 1-12. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tubav/issue/24727/261489
37. Tekin, F. (2019). Hafıza ortamından tüketim nesnesine dönüşen ev. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), 5(11), 253-273.
38. Uslu, A. (2016). Hafıza ve geçmişin talebi olarak tarih arasındaki ayrım. ViraVerita E-Dergi, 3, 42-64. https://dergipark.org.tr/tr/pub/viraverita/issue/22436/240088
39. Valentin, B. (2019, 9 July). Discover peephole cinema, the smallest theater in NYC located in Bushwick, Brooklyn. Untapped Newyork. https://untappedcities.com/2019/05/07/peephole-cinema-the-smallest-theater-in-nyc/