Okullarda Teknoloji Liderliği ile Yenilikçi Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada okul yöneticilerinin teknoloji liderliği yeterlilikleri ile okul çalışanlarının yenilikçi davranışları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılı II. döneminde İstanbul ili Tuzla İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı devlete bağlı resmi 99; ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan 373 öğretmen ile yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Örneklem seçiminde rastgele örnekleme yöntemlerinden basit rasgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Okul yöneticilerinin teknoloji liderliği yeterliliklerini belirlemek için Banoğlu (2012) tarafından geliştirilen “Eğitim Yöneticilerinin Teknoloji Liderliği Yeterlikleri” ölçeğinden yararlanılmıştır. Okul çalışanlarının yenilikçi davranış düzeylerini belirlemek için Çimen ve Yücel (2017) tarafından geliştirilen “Yenilikçi Davranış Ölçeği ” kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmış; t-test, anova, korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda eğitim yöneticilerinin teknoloji liderliği yeterlilikleri ile okul çalışanlarının yenilikçi davranış düzeyleri arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Liderlik
• eğitim teknolojileri
• teknoloji liderliği
• yenilik
• yenilikçi davranış

Examining the Relationship Between Technology Leadership and Innovative Behaviors in Schools

Öz

This research examined the relationship between the technology leadership competencies of school administrators and the innovative behaviors of teachers. The study involved 373 teachers from public primary, secondary, and high schools under the Tuzla District Directorate of National Education in Istanbul during the second semester of the 2022-2023 academic year. Using a correlational survey model, a quantitative research design, the study employed simple random sampling to select participants. To measure the technology leadership competencies of school administrators, researchers used the "Technology Leadership Competencies of Education Administrators" scale developed by Banoğlu (2012). To assess the innovative behavior levels of teachers, they used the “Innovative Behavior Scale” developed by Çimen and Yücel (2017). Data analysis was conducted using SPSS 22, applying t-tests, ANOVA, correlation, and regression analyses. The results revealed a high level of positive correlation between the technology leadership competencies of educational administrators and the innovative behavior levels of teachers.

Anahtar Kelimeler

• Leadership
• technology leadership
• innovation
• innovative behavior
• educational technologies

Kaynakça

1. Akada, T., ve Şahin Fırat, N. (2022). ISTE-A 2018 Standartlarına dayalı olan okul müdürlerinin teknoloji liderliği ölçeğinin geliştirilmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(2), 1262-1289
2. Arrufat, M. J., Santiuste, E., and Jiménez, R. L. (2017). School technology leadership in a Spanish secondary school: The TEI model. Improving Schools, 20(3), 247-263
3. Bekkers, V., Edelenbos, J., and Steijn, B. (2011). Linking innovation to the public sector: Contexts, concepts and challenges. Innovation in the public sector: Linking capacity and leadership, 3-32.
4. Bowen, E. E., Bertoline, G. R., Athinarayanan, R., Cox, R. F., Burbank, K. A., Buskirk, D. R., & Küçükönal, H. (2013). Global technology leadership: A case for innovative education praxis. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 75, 163-171.
5. Büyüköztürk, S. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
6. Can, T. (2008). İlköğretim okulları yöneticilerinin teknolojik liderlik yeterlilikleri. 8. Uluslararası Eğitim Teknolojileri Konferansı, Eskişehir, 1053-1057.
7. Crossan, M. M., & Apaydin, M. (2010). A multi‐dimensional framework of organizational innovation: A systematic review of the literature. Journal of management studies, 47(6), 1154-1191.
8. Çelik, G. (2021). Okul yöneticilerinin liderlik tarzları ile yenilikçilik ve risk alma davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (REFAD), 1(1), 29-41.

9. Chang, I. H., Chin, J. M., & Hsu, C. M. (2008). Teachers’ perceptions of the dimensions and implementation of technology leadership of principals in Taiwanese elementary schools. Educational Technology and Society, 11(4), 229–245.
10. Çimen, İ. ve Yücel, C. (2017). Yenilikçi davranış ölçeği (YDÖ): Türk kültürüne uyarlama çalışması. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 6 (3), 365-381.
11. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
12. De Jong, J.P.J. & Den Hartog, D.N. (2010). Measuring innovative work behaviour. Creativity and Innovation Management, 19(1), 23-26.
13. Domeny, J. V. (2017). The relationship between digital leadership and digital implementation in elementary schools (Doctoral dissertation, Southwest Baptist University).
14. Dorenbosch, L., Engen, M. L. van, & Verhagen, M. (2005). On-the-job Innovation: The Impact of Job Design and Human Resource Management through Production Ownership. Creativity and Innovation Management, 14(2), 129–141.
15. Durnalı, M. (2018). Öğretmenlere göre okul müdürlerinin teknolojik liderlik davranışları ve bilgi yönetimini gerçekleştirme düzeyleri. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
16. Ferrari, A., Cachia, R., & Punie, Y. (2009). Innovation and Creativity in Education and Training in the EU Member States: Fostering Creative Learning and Supporting Innovative Teaching. JRC Technical Notes. Publication of the European Community.
17. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education. New York: McGraw-Hill.
18. Gençay, A. (2018). İlkokul ve ortaokul yöneticilerinin teknoloji liderliğine ait yeterlikleri (Keçiören ilçesi örneği). [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
19. Gökoğlu, S. ve Çakıroğlu Ü. (2014). Bir teknoloji lideri olarak bilişim teknolojileri öğretmeni. II. International Instructional Technologies andTeacher Education Symposium Proceedings. 20-22 May, Afyonkarahisar.
20. Görgülü, D. (2013). Bilgi toplumuna geçiş sürecinde okul yöneticilerinin teknolojik liderlik yeterlilikleri açısından incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
21. Gürsel, R.S. (2020). Okul yöneticilerinin teknoloji liderliği yeterlilikleri ile medya ve teknoloji kullanımı ve tutumları arasındaki ilişki. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi].
22. Hacıfazlıoğlu, Ö., Karadeniz, Ş. ve Dalgıç, G. (2011). Eğitim yöneticileri teknoloji liderliği öz yeterlik ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve uygulamada eğitim yönetimi, 16(4), 537-577.
23. Hacıfazlıoğlu, Ö., Karadeniz, Ş. ve Dalgıç, G. (2011). Okul yöneticilerinin teknoloji liderliğine ilişkin algıları: Metafor analizi örneği. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 1(1), 97-121.
24. Hasiao, H.C., Chang, J. C. , Tu, Y. L. & Chen, S.C. (2011) The Influence of Teacher Self Efficacy on Innovative Work Behavior, International Conference on Social Science and Humanity, Vol:5, pp.233-237
25. Hsieh, C. C., Yen, H. C., & Kuan, L. Y. (2014). The Relationship among Principals’ Technology Leadership, Teaching Innovation, and Students’ Academic Optimism in Elementary Schools. International Association for the Development of the Information Society.
26. Huck, S. W. (2012). Reading statistics and research (6. baskı). Boston: Pearson.
27. Ismail, A. & Mydin, A. (2019). The Impact of Transformational Leadership and Commitment on Teachers’ Innovative Behaviour. In 4th ASEAN Conference on Psychology, Counselling, and Humanities (ACPCH 2018). Atlantis Press.
28. ISTE, (2023). Iste standards: education leaders. https://www.iste.org/standards/iste-standards-for-education-leaders
29. Janssen, O. (2000). Job demands, perceptions of effort-reward fairness and innovative work behaviour. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 73(3), 287–302.
30. Kavrayıcı, C. (2021a). Okullarda örgütsel adalet algısının yordayıcısı olarak etik liderlik. Trakya Eğitim Dergisi, 11(2), 1076-1086.
31. Kavrayıcı, C. (2021b). Metaphoric Perceptions of Pre-service Teachers about the Concepts of “School Principal” and “Education System”. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 12 (2), 222-248.
32. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar ilkeler teknikler, (23. Basım). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık
33. Kriemadis, T. (2018). Innovation, creativity, new product development processes and the role of science parks. Innovation and Capacity Building: Cross-disciplinary Management Theories for Practical Applications, 231-253.
34. Kurt, İ. (2019). Öğretmenlerin lise okul müdürlerinin teknoloji liderliği yeterliliklerine ilişkin görüşleri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
35. MEB. (2014). http://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/1727.pdf
36. MEB.(2018).http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.1739.pdf sayfasından erişilmiştir.
37. Naktiyok, A. (2007). Yenilik yönelimi ve örgütsel faktörler. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(2), 211-230.
38. Özalp, U. & Çetin, M. (2022). Academic Intellectual Capital Scale: A Validity and Reliability Study. International Journal of Assessment Tools in Education, 9(1), 138-164.
39. Park, Y. K., Song, J. H., Yoon, S. W., & Kim, J. (2013). Learning organization and innovative behavior: The mediating effect of work engagement. European Journal of Training and Development, 38(1/2), 75-94.
40. Sarpkaya, R., Erdem, A. R., Demirtaş, H., Arslan, H., Akçadağ, T. ve Kayıkçı, K. (2021). Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
41. Sincar, M. (2015). Teknoloji liderliği. Editör: N. Konan, Eğitim yönetiminde yeni liderlik yaklaşımları (s: 21-41). Ankara: Pegem Akademi.
42. Şahin, C., Demir, F. ve Bilen, Ö. (2016). Üniversite yöneticilerinin kurumlarındaki eğitim teknolojilerini yönetme becerilerinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1).
43. Üstün, A. ve Demirbağ, H. (2003). Sınıfta demokratik disiplin anlayışı. Eğitim Araştırmaları, 3(11), 87-95 Tabachnick, B.G. & Fidell, L.S.(2013). Using Multivariate Statistics (6th. ed.).Pearson, Boston.
44. Teke, S. (2019). Okul yöneticilerinin teknoloji liderliği rollerinin öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
45. Thannimalai, R., & Raman, A. (2018). The influence of principals’ technology leadership and professional development on teachers’ technology integration in secondary schools. Malaysian Journal of Learning and Instruction, 15(1), 203-228.
46. Thurlings, M., Evers, A. T., & Vermeulen, M. (2015). Toward a model of explaining teachers’ innovative behavior: A literature review. Review of Educational Research, 85(3), 430-471.
47. Tunca, N. (2012). İlköğretim öğretmenleri için mesleki değerler ölçeğinin geliştirilmesi ve ilköğretim öğretmenlerinin mesleki değerlerinin belirlenmesi. [Yayımlanmamış Doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
48. Töre, E. (2019). Öğretmenlerin yenilikçi iş davranışı düzeylerinin belirlenmesi ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Studies – Educational Sciences, 14(4), 1761-1773.
49. Tuzla İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü (2023), (Erişim tarihi: 23.03.2023) https://tuzla.meb.gov.tr/www/tuzla-ilce-milli-egitim-mudurlugu/icerik/684
50. Tünel, S. (2023). Okul müdürlerinin teknoloji liderliği yeterliği ile okuldaki yenileşme iklimi arasındaki ilişki Master’s thesis, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
51. Yıldız, B. B., Tüysüz, H. ve Öztürk, M. (2021). Okul yöneticilerinin teknoloji liderliği yeterlik algıları ile yenilik yönetimi yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 16(3).
52. Young, L., D. (2012). How to promote innovative behavior at work? The role of justice and support within organizations. The Journal of creative behavior, 46(3), 220-243.