Araştırma Makalesi

İki Dilli Türk Çocukların Erken Okuryazarlık Becerilerine Yönelik İhtiyaç Analizi

Cilt: 54 Sayı: 245 1 Şubat 2025
PDF İndir
EN TR

İki Dilli Türk Çocukların Erken Okuryazarlık Becerilerine Yönelik İhtiyaç Analizi

Öz

Bu çalışma iki dilli Türk çocuklarla çalışan/çalışmış okulöncesi ve sınıf öğretmenleri ile iki dilli çocuğu olan ailelerin, iki dilli çocukların erken okuryazarlık becerileri ile ilgili ihtiyaçlarına ilişkin görüşlerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması türünde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını, amaçlı örnekleme yaklaşımıyla seçilmiş 40 ebeveyn, 40 sınıf öğretmeni ve 20 okulöncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, öğretmen ve ebeveynlerle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler ile toplanmıştır. Görüşmelerden elde edilen bulgular, belirlenen 3 temada betimsel analiz kullanılarak çözümlenmiştir. Çalışma sonucunda iki dilli çocukların erken okuryazarlık becerilerine yönelik ihtiyaçlarının okulöncesi dönemde kullanılan programın hedef, içerik, eğitim durumları ve ölçme değerlendirme öğeleri alt boyutlarında ele alındığı ve programı kullanan öğretmenlerin iki dilli çocuklar için yetersizlikler gözlemlediği tespit edilmiştir. İlkokul düzeyinde çocukların ihtiyaçlarının Türkçe öğrenirken ve kullanırken sözcük dağarcığı eksikliği, Latin-Kiril alfabe farklılığından kaynaklanan yazı farkındalığı ve harf bilgisi becerilerinde zorlanma ve karıştırmalar ile sesbilgisel farkındalık ve dinlediğini anlama becerilerinde olumsuz performans gösterme şeklinde olduğuna ulaşılmıştır. İki dilli çocuğu olan ebeveynler ise erken okuryazarlık becerilerine ilişkin bilgiye, evde yapılabilecek geliştirici etkinlikler ile okul aile iş birliği etkinlikleri için öneri ve desteğe ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir. Bu bağlamda, iki dilli çocuklarla çalışan eğitimciler ve iki dilli çocuğu olan aileler için erken okuryazarlık becerilerine yönelik farklı öğretim stratejileri ve materyalleri ile destek programların geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akça, A., ve Tanju Aslışen, E. H. (2022). Etkileşimli kitap okuma programı ve Suriyeli çocuklar: Gaziantep ili Nizip ilçesinde pilot bir çalışma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 21(84), 1529-1545.
  2. Altınkamış, F., ve Simon, E. (2020). Language abilities in bilingual children: The effect of family background and language exposure on the development of Turkish and Dutch. International Journal of Bilingualism, 24(6), 931-951.
  3. Ardila, A. (2012). Advantages and disadvantages of bilingualism. Forma y Función, 25(2), 99-114.
  4. Aydın, M. (2019). Kırgızistan’da iki dillilik ve çok dillilik. S. Şen ve M. Mangır (Eds.), 11. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu Bildiri Kitabı (s. 1458-1464). 11. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu’nda sunulan bildiri, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
  5. Baker, C. (2011). Foundations of bilingual education and bilingualism, Multilingualism.
  6. Bayhan, P., ve Artan, İ. (2005). Çocuk gelişimi ve eğitimi. Morpa
  7. Bee, H., ve Boyd, D. (2018). Çocuk gelişim psikolojisi. Kaknüs.
  8. Bergroth, M., and Palviainen, A. (2017). Bilingual children as policy agents: Language policy and education policy in minority language medium early childhood education and care. Multilingua, 3(2), 1-25.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitimde Program Geliştirme, Çocuk Gelişimi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Şubat 2025

Gönderilme Tarihi

29 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

5 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 54 Sayı: 245

Kaynak Göster

APA
Kurt Yahşi, B., & Öğretir Özçelik, A. D. (2025). İki Dilli Türk Çocukların Erken Okuryazarlık Becerilerine Yönelik İhtiyaç Analizi. Milli Eğitim Dergisi, 54(245), 117-152. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1523924
AMA
1.Kurt Yahşi B, Öğretir Özçelik AD. İki Dilli Türk Çocukların Erken Okuryazarlık Becerilerine Yönelik İhtiyaç Analizi. Millî Eğitim. 2025;54(245):117-152. doi:10.37669/milliegitim.1523924
Chicago
Kurt Yahşi, Büşra, ve Ayşe Dilek Öğretir Özçelik. 2025. “İki Dilli Türk Çocukların Erken Okuryazarlık Becerilerine Yönelik İhtiyaç Analizi”. Milli Eğitim Dergisi 54 (245): 117-52. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1523924.
EndNote
Kurt Yahşi B, Öğretir Özçelik AD (01 Şubat 2025) İki Dilli Türk Çocukların Erken Okuryazarlık Becerilerine Yönelik İhtiyaç Analizi. Milli Eğitim Dergisi 54 245 117–152.
IEEE
[1]B. Kurt Yahşi ve A. D. Öğretir Özçelik, “İki Dilli Türk Çocukların Erken Okuryazarlık Becerilerine Yönelik İhtiyaç Analizi”, Millî Eğitim, c. 54, sy 245, ss. 117–152, Şub. 2025, doi: 10.37669/milliegitim.1523924.
ISNAD
Kurt Yahşi, Büşra - Öğretir Özçelik, Ayşe Dilek. “İki Dilli Türk Çocukların Erken Okuryazarlık Becerilerine Yönelik İhtiyaç Analizi”. Milli Eğitim Dergisi 54/245 (01 Şubat 2025): 117-152. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1523924.
JAMA
1.Kurt Yahşi B, Öğretir Özçelik AD. İki Dilli Türk Çocukların Erken Okuryazarlık Becerilerine Yönelik İhtiyaç Analizi. Millî Eğitim. 2025;54:117–152.
MLA
Kurt Yahşi, Büşra, ve Ayşe Dilek Öğretir Özçelik. “İki Dilli Türk Çocukların Erken Okuryazarlık Becerilerine Yönelik İhtiyaç Analizi”. Milli Eğitim Dergisi, c. 54, sy 245, Şubat 2025, ss. 117-52, doi:10.37669/milliegitim.1523924.
Vancouver
1.Büşra Kurt Yahşi, Ayşe Dilek Öğretir Özçelik. İki Dilli Türk Çocukların Erken Okuryazarlık Becerilerine Yönelik İhtiyaç Analizi. Millî Eğitim. 01 Şubat 2025;54(245):117-52. doi:10.37669/milliegitim.1523924

Cited By