Investigation of Primary School Teachers’ Attitudes Towards Intelligence Games and Utilization of Intelligence Games in Teaching Processes

Abstract

Intelligence games are games that are in the category of educational games and aim to develop children's mental, affective and psychomotor skills. These games have an effect of facilitating learning as well as being entertaining, instructive and attention-grabbing. Primary school teachers have an important role in the use of intelligence games in teaching processes in primary school. Determining the attitudes of primary school teachers towards intelligence games can enable these games to be used more frequently and efficiently in teaching processes. The use of intelligence games in educational processes can help students develop 21st century skills and learn more effectively. Research on the importance and effects of intelligence games in education can help educators and practitioners to make more conscious and effective decisions in this field. In this context, the aim of this study is to examine the attitudes of primary school teachers towards intelligence games and their use of intelligence games in teaching processes. In the quantitative dimension of this mixed-method study, primary school teachers' attitudes towards intelligence games were determined with a survey design. In the qualitative dimension of the research, how primary school teachers make use of intelligence games in their teaching processes was analysed with the case study design. As a result of the research, it was determined that primary school teachers' attitudes towards intelligence games in general were at a high level. It was observed that the variables of gender, the residential unit where the school is located and the type of school where the school is located do not make a significant difference on the attitudes of primary school teachers towards intelligence games. However, it was determined that the variables of seniority, age and participation in a training on intelligence games created a significant difference in the attitudes of primary school teachers. In addition, it was concluded that some of the primary school teachers who participated in the interviews used brain teasers by directly associating them with classes, while others used them by associating them with skills. In the light of the results obtained from the research, various suggestions were presented to researchers and practitioners.

Keywords

• intelligence games
• mind games
• primary school teachers
• attitude

Sınıf Öğretmenlerinin Zekâ Oyunlarına Yönelik Tutumlarının ve Öğretim Süreçlerinde Zekâ Oyunlarından Yararlanma Durumlarının İncelenmesi

Öz

Zekâ oyunları, eğitsel oyun kategorisinde yer alan ve çocukların zihinsel, duyuşsal ve psikomotor becerilerini geliştirmeyi amaçlayan oyunlardır. Bu oyunlar eğlendirici, öğretici ve dikkat çekici olmalarının yanı sıra öğrenmeyi kolaylaştırıcı bir etkiye sahiptir. İlkokulda zekâ oyunlarının öğretim süreçlerinde kullanılması konusunda sınıf öğretmenlerine önemli bir rol düşmektedir. Sınıf öğretmenlerinin zekâ oyunlarına yönelik tutumlarının belirlenmesi, bu oyunların öğretim süreçlerinde daha sık ve verimli bir şekilde kullanılmasına olanak sağlayabilir. Zekâ oyunlarının eğitim süreçlerinde kullanılması, öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerini geliştirmelerine ve daha etkili bir şekilde öğrenmelerine yardımcı olabilir. Zekâ oyunlarının eğitimdeki önemi ve etkileri üzerine yapılan araştırmalar, eğitimcilerin ve uygulayıcıların bu alanda daha bilinçli ve etkili kararlar almasına yardımcı olabilir. Bu bağlamda araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin zekâ oyunlarına yönelik tutumlarının ve öğretim süreçlerinde zekâ oyunlarından yararlanma durumlarının incelenmesidir. Karma yöntemle tasarlanan bu araştırmanın nicel boyutunda, sınıf öğretmenlerinin zekâ oyunlarına yönelik tutumları tarama deseni ile belirlenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise sınıf öğretmenlerinin öğretim süreçlerinde zekâ oyunlarından nasıl yararlandıkları durum çalışması deseni ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda, sınıf öğretmenlerinin genel olarak zekâ oyunlarına yönelik tutumlarının yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet, görev yapılan okulun bulunduğu yerleşim birimi ve görev yapılan okul türü değişkenlerinin, sınıf öğretmenlerinin zekâ oyunlarına ilişkin tutumları üzerinde anlamlı farklılık oluşturmadığı görülmüştür. Ancak kıdem, yaş ve zekâ oyunları ile ilgili bir eğitime katılma değişkenlerinin sınıf öğretmenlerinin tutumlarında anlamlı farklılık yarattığı tespit edilmiştir. Ayrıca, görüşmelere katılan sınıf öğretmenlerinin bazılarının zekâ oyunlarını derslerle doğrudan ilişkilendirerek kullandığı; bazılarının ise becerilerle ilişkilendirerek kullandığı sonucuna varılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında, araştırmacılara ve uygulayıcılara çeşitli öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• zeka oyunları
• akıl oyunları
• sınıf öğretmenleri
• tutum

Kaynakça

1. Adalar, H., Öztürk, F., & Ekiçi, M. (2022). Teaching social studies with mind and intelligence games: A study of teacher candidates’ views and experience. JSSE - Journal of Social Science Education, 21(1), Article 1. https://doi.org/10.11576/jsse-4174
2. Adalar, H., & Yüksel, İ. (2017). Sosyal bilgiler, fen bilimleri ve diğer branş öğretmenlerinin görüşleri açısından zekâ oyunları öğretim programı. Turkish Studies, 12(28), 1–24. https:// doi.org/10.7827/TurkishStudies.12428
3. Adıgüzel, Ö. (2006). Yaratıcı drama kavramı, bileşenleri ve aşamaları. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(1), 17–30.
4. Altun, M. (2017). Fiziksel etkinlik kartları ile zekâ oyunlarının ilkokul öğrencilerinin dikkat ve görsel algı düzeylerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
5. Altun, M. (2019). The effects of mind games and games containing physical activity on attention and visual perception levels of primary school students. Journal of Education and Learning, 8(6), 72–82. https://doi.org/10.5539/jel.v8n6p72
6. Arpacı, Y. (2022). Akıl ve zekâ oyunlarının matematik problemlerindeki matematiksel muhakemeye yönelik ilişkisinin öğretmen görüşü ile incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Siirt Üniversitesi.
7. Aslan, M. (2019). Zekâ oyunları dersine giren öğretmenlerin derste yaşadıkları problemlerin incelenmesi. Scientific Educational Studies, 3(1), 56–73. https://doi.org/10.31798/ses.493223
8. Aslan, M., & Gökçen, E. (2022). İlkokul 2. sınıf öğretmenlerinin mangala oyununa ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Göbeklitepe Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 1–11.

9. Avdiu, E. (2019). Game-based learning practices in Austrian elementary schools. Educational Process: International Journal, 8(3), 196–206. https://doi.org/10.22521/edupij.2019.83.4avdiua
10. Ayar, A. (2022). Akıl ve zekâ oyunlarının ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin yaratıcı düşünme, üst bilişsel farkındalık, dikkat ve sosyal beceri düzeylerine etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ege Üniversitesi.
11. Ayar, A., Tüysüz, H., Alp, G. B., & Çavaş, P. (2023). Akıl ve zekâ oyunları alanında yapılan çalışmaların sistematik bir analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 66, 51–83. https://doi.org/10.21764/maeuefd.959450
12. Aytaş, G., & Uysal, B. (2017). Oyun kavramı ve sınıflandırılmasına yönelik bir değerlendirme. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 675–690.
13. Babayiğit, Ö., & Gültekin, M. (2019). İlk okuma yazma öğretiminde oyunla öğretim yöntemi uygulamaları. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 9(2), 450–483.
14. Bacsa-Károlyi, B., & Fehérvári, A. (2024). In-service teachers’ gameful practices. Journal of Research in Innovative Teaching & Learning. Advance online publication. https://doi. org/10.1108/JRIT-06-2024-0157
15. Baki, N. (2018). Zekâ oyunları dersinde uygulanan geometric mekanik oyunların öğrencilerin akademik öz yeterlik ve problem çözme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırıkkale Üniversitesi.
16. Başkonuş, T. (2020, Eylül). Sınıf öğretmenlerinin eğitsel oyunlara yönelik tutumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Uluslararası İnsani Bilimler ve Eğitim Bilimleri Kongresi. https://www.researchgate.net/publication/344375674_Sinif_Ogretmenlerinin_Egitsel_ Oyunlara_Yonelik_Tutumlarinin_Bazi_Degiskenlere_Gore_Incelenmesi
17. Bayramin, T. (2020). 6. sınıf öğrencilerinin zekâ oyunlarında kullandığı problem çözme stratejilerinin belirlenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi.
18. Binkley, M., Erstad, O., Herman, J., Raizen, S., Ripley, M., & Rumble, M. (2012). Defining twentyfirst century skills. In P. Griffin, B. McGaw, & E. Care (Eds.), Assessment and teaching of 21st century skills (pp. 17–66). Springer.
19. Bonanno, P., & Kommers, P. A. (2008). Exploring the influence of gender and gaming competence on attitudes towards using instructional games. British Journal of Educational Technology, 39(1), 97–109. https://doi.org/10.1111/j.1467-8535.2007.00732.x
20. Bottino, R. M., Ferlino, L., Ott, M., & Tavella, M. (2007). Developing strategic and reasoning abilities with computer games at primary school level. Computers & Education, 49(4), 1272–1286. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2006.02.003
21. Bottino, R. M., Ott, M., & Benigno, V. (2009). Digital mind games: Experience-based reflections on design and interface features supporting the development of reasoning skills. 53–61.
22. Bottino, R. M., Ott, M., & Tavella, M. (2013). Children’s performance with digital mind games and evidence for learning behaviour. İçinde Information Systems, E-learning, and Knowledge Management Research: 4th World Summit on the Knowledge Society, WSKS 2011 (ss. 235– 243). https://doi.org/10.1007/978-3-642-35879-1_28
23. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem A Yayıncılık.
24. Can, D. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının zekâ oyunlarını öğretim süreciyle bütünleştirmeye yönelik görüşleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 50, 172–190.
25. Cansoy, R. (2018). Uluslararası çerçevelere göre 21. yüzyıl becerileri ve eğitim sisteminde kazandırılması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(4), 3112–3134. https:// doi.org/10.15869/itobiad.494286
26. Ceylan, A., & Bozkurt, E. (2024). Sınıf öğretmenlerinin zekâ oyunlarına ilişkin tutumlarının, bilme düzeylerinin ve kullanım sıklıklarının incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 71, 26–52. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1340800
27. Çağan, B. (2022). Matematiksel akıl ve zekâ oyunları kullanılarak yapılan öğretim etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin matematik başarılarına, matematiksel motivasyonlarına ve problem çözme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bartın Üniversitesi.
28. Çağır, S. (2020). Sosyal bilgiler kavramlarının öğretiminde zekâ ve akıl oyunları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
29. Çalışkan, M. (2022). Zekâ oyunları dersine yönelik öğrencilerin, öğretmenlerin ve velilerin görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi.
30. Çalışkan, S. H. (2019). Ortaokul zekâ oyunları dersi öğretim programına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
31. Çubukçu, Z. (2019). Proje tabanlı öğrenme. İçinde B. Oral (Ed.), Öğrenme öğretme kuram ve yaklaşımları (ss. 599–612). Pegem.
32. Deleş, B., & Aral, N. (2021). Öğretmenlerin zekâ oyunlarına ilişkin tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. 10. Uluslararası Sosyal Beşeri ve Eğitim Bilimleri Kongresi. https:// www.researchgate.net/publication/354701255_Ogretmenlerın_Zekâ_Oyunlarına_Ilıskın_ Tutumlarının_Bazı_Degıskenler_Acısından_Incelenmesı
33. Demirel, T. (2015). Zekâ oyunlarının Türkçe ve matematik derslerinde kullanılmasının ortaokul öğrencileri üzerindeki bilişsel ve duyuşsal etkilerinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Atatürk Üniversitesi.
34. Demirel, T., & Karakuş Yılmaz, T. (2019). The effects of mind games in math and grammar courses on the achievements and perceived problem-solving skills of secondary school students. British Journal of Educational Technology, 50(3), 1482–1494. https://doi.org/10.1111/ bjet.12624
35. Dempsey, J. V., Haynes, L. L., Lucassen, B. A., & Casey, M. S. (2002). Forty simple computer games and what they could mean to educators. Simulation & Gaming, 33(2), 157–168. https://doi. org/10.1177/1046878102332003
36. Devecioğlu, Y., & Karadağ, Z. (2014). Amaç, beklenti ve öneriler bağlamında zekâ oyunları dersinin değerlendirilmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 41–61. https://doi.org/10.47477/ ubed.840868
37. Dokumacı Sütçü, N. (2021). Zekâ oyunları ile ilgili yapılan ulusal bilimsel araştırmaların tematik ve metodolojik açıdan incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(78), 988–1007. https://doi.org/10.17755/esosder.826045
38. Ergün, E., & Gözler, A. (2020). Analyzing of the opinion of teachers conducting mind game courses for the applicability of mind games. African Educational Research Journal, 8(2), 220–223. https://doi.org/10.30918/AERJ.8S2.20.050
39. Esen, B. (2021). Akıl ve zekâ oyunları etkinliklerinin ilkokul 3. sınıf matematik dersinde öğrencilerin akademik başarılarına ve problem çözme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi.
40. Estrada-Plana, V., Martínez-Escribano, A., Ros-Morente, A., Mayoral, M., Castro-Quintas, A., Vita- Barrull, N., Terés-Lleida, N., March-Llanes, J., Badia-Bafalluy, A., & Moya-Higueras, J. (2024). Benefits of playing at school: Filler board games improve visuospatial memory and mathematical skills. Brain Sciences, 14(7), 642. https://doi.org/10.3390/brainsci14070642
41. Ghosh, A. (2022). Challenges in educational game development. International Journal of Darshan Institute On Engineering Research And Emerging Technologies, 11(1), 54–60. https://doi. org/10.32692/IJDI-ERET/11.1.2022.2209
42. Güneş, D. (2021). Sınıf öğretmenlerinin akıl ve zekâ oyunlarının ilkokulda kullanımına yönelik değerlendirmeleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
43. Güngör, K. (2021). Okul öncesi dönemde çocukların oynadığı akıl ve zekâ oyunlarının problem çözme becerileri üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Aydın Üniversitesi.
44. Hamarat, E. (2019). 21. yüzyıl becerileri odağında Türkiye’nin eğitim politikaları. Seta Analiz.
45. Jobert, N., & Sanchiz, M. (2025). In-service teachers’ perceptions of board games in teaching: Impact of the level of seriousness of the games and teachers’ characteristics. Teaching and Teacher Education, 157, 104951. https://doi.org/10.1016/j.tate.2025.104951
46. Karamustafaoğlu, O., & Kılıç, M. F. (2020). Eğitsel oyunlar üzerine yapılan ulusal bilimsel araştırmaların incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 1–25. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.730393
47. Kula, S. S. (2019). Zekâ oyunlarının ilkokul 2. sınıf öğrencilerine yansımaları: Bir eylem araştırması. Millî Eğitim, 49(225), 253–282.https://izlik.org/JA53WA98EB
48. Kula, S. S. (2021). Mind games with the views of classroom teachers. International Journal of Research in Education and Science, 7(3), 747–766. https://doi.org/10.46328/ijres.1471
49. Kurbal, M. S. (2015). An investigation of sixth grade students’ problem solving strategies and underlying reasoning in the context of a course on general puzzles and games [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
50. Kurupınar, A., & Aydoğan, Y. (2020). Zekâ oyunlarına yönelik tutum ölçeğinin (ZOTÖ) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Studies-Education, 15(6), 4383–4400.
51. Kurupınar, A., Yüksel, İ., & Kurt, H. (2022). Views of secondary school science, pre-school and primary school teachers on science education with intelligence games. International Journal of Education and Literacy Studies, 10(1), 48–57. https://doi.org/10.7575/aiac. ijels.v.10n.1p.48
52. Leiss, L., Großschedl, J., Wilde, M., Fränkel, S., Becker‑Genschow, S., & Großmann, N. (2025). Gamification in education—teachers’ perspectives through the lens of the theory of planned behavior. Frontiers in Psychology, 16. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1571463
53. Marangoz, D. (2018). Mekanik zekâ oyunlarının ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin zihinsel beceri düzeylerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
54. MEB. (2013). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu zekâ oyunları dersi öğretim programı. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
55. MEB. (2019a). Spor lisesi eğitsel oyunlar. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. MEB. (2019b). Zekâ oyunları eğitimi çalışma kitabı. Türkiye Zekâ Vakfı.
56. Özdevecioğlu, B., & Hark Söylemez, N. (2021). Akıl ve zekâ oyunları ile ilgili olarak yapılan lisansüstü çalışmaların değerlendirilmesi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28, 17–53.
57. Özkafa, Ü. S. R. (2022). Grafik tasarım bağlamında akıl zekâ oyunlarının incelenmesi ve bir oyun tasarımı örneği: Ayır kazan atık ayrıştırma oyunu [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. KTO Karatay Üniversitesi.
58. Pallant, J. (2007). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using SPSS for Windows. Open University Press.
59. Partnership for 21st Century Skills. (2006). A state leader’s action guide to 21st century skills: A new vision for education. Partnership for 21st Century Skills.
60. Sağlam, T. (2004). Dramatik eğitim: Amaç mı? Araç mı? Tiyatro Araştırmaları Dergisi, 17(1), 4–21. https://doi.org/10.1501/TAD_0000000023
61. Say, S., & Akbulut, S. (2021). Investigation of primary-school teachers’ attitudes towards educational game according to different variables. Online Submission, 79–84.
62. Squire, K. (2005). Changing the game: What happens when video games enter the classroom? Innovate: Journal of Online Education, 1(6). https://www.learntechlib.org/p/107270/
63. Şahin, E. (2019). Zekâ oyunlarının ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerine ve problem çözme algılarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
64. Şişman, Ş. (2022). Akıl ve zekâ oyunlarının 8. sınıf öğrencilerinin rutin olmayan problemleri çözme başarısı ve matematik tutumlarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kocaeli Üniversitesi.
65. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
66. Turan, O., Akar, S. S., & Saygi, E. (2024). Which intelligence games are used in primary education? A systematic literature review. Turkish Journal of Teacher Education, 13(2), 74–93.
67. Vita-Barrull, N., Estrada-Plana, V., March-Llanes, J., Guzmán, N., Fernández-Muñoz, C., & Moya- Higueras, J. (2023). Board game-based intervention to improve executive functions and academic skills in rural schools: A randomized controlled trial. Trends in Neuroscience and Education, 33, 100216. https://doi.org/10.1016/j.tine.2023.100216
68. Vita-Barrull, N., Estrada-Plana, V., March-Llanes, J., Sotoca-Orgaz, P., Guzmán, N., Ayesa, R., & Moya-Higueras, J. (2024). Do you play in class? Board games to promote cognitive and educational development in primary school: A cluster randomized controlled trial. Learning and Instruction, 93, 101946. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2024.101946
69. Vural, A. (2021). Zekâ oyunlarının 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerine etkisi ve fen bilimleri dersi başarılarına yönelik öğrenci görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kafkas Üniversitesi.
70. Yağlı, M. C. (2019). Zekâ oyunlarının ilkokul öğrencilerinin dikkat ve görsel algı düzeylerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
71. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. bs.). Seçkin Yayıncılık.
72. Yılmaz, E., Yüzbaşıoğlu, Y., & Hacıtahiroğlu, N. (2022). Zekâ oyunlarının okul öncesi dönemdeki çocukların bilimsel süreç ve dikkat becerilerine etkisinin incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 36(3), 627–642. https://doi.org/10.33308/26674874.2022363408
73. Yükseltürk, E., Ilhan, F., & Altıok, S. (2022). Preservice teachers’ views about the use of mind and intelligence games in education. Participatory Educational Research, 9(6), 398–417. https:// doi.org/10.17275/per.22.145.9.6