Okul Öncesi Dönem Çocukların Davranış Düzenleme ve Erken Matematik Becerileri Arasındaki İlişki

Öz

Bu çalışmada okul öncesi dönem çocukların davranış düzenleme ve erken matematik becerileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma grubunu okul öncesi eğitime devam eden 5-6 yaşındaki 113 kız ve 109 erkek olmak üzere toplam 222 çocuk oluşturmaktadır. Nicel araştırma desenine göre tasarlanan bu çalışma ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veri toplamada Baş-Ayak Parmakları-Dizler-Omuzlar Görevleri- Revize (BADO Görevleri-R) ve Erken Matematik Testi (EMAT) kullanılmıştır. Çocukların davranış düzenleme ve erken matematik becerileri araştırmacı tarafından her bir çocukla bireysel olarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde parametrik testler kullanılmıştır. İkili değişkenlerde t Testi, iki ölçüm seti arası ilişkinin belirlenmesinde ise Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Çalışmada çocukların davranış düzenleme ve erken matematik becerileri arasında anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Çocukların davranış düzenleme ve erken matematik becerilerinin cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir fark göstermediği ancak okula devam süresine göre anlamlı bir fark gösterdiği bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Davranış düzenleme
• erken matematik
• okul öncesi dönem.

Investigation of the Relationship Between Behavior Regulation and Early Mathematics Skills in Preschool Children

Öz

This study examined the relationship between behavior regulation and early mathematics skills of preschool children. The study group consisted of 222 children, 113 girls and 109 boys, aged 5-6 years, who were attending preschool education. This study, designed according to the quantitative research design, was conducted using the relational screening model. The Head-Toes-Knees-Shoulders Tasks-Revised (HTS-R) and Early Mathematics Test (EMAT) were used to collect data. Children's behavior regulation and early mathematics skills were evaluated individually with each child by the researcher. Parametric tests were used in the analysis of the data. t Test was used for binary variables, and Pearson Correlation Coefficient was used to determine the relationship between two measurement sets. In the study, a significant relationship was found between children's behavior regulation and early mathematics skills. It was found that children's behavior regulation and early mathematics skills did not show a significant difference according to the gender variable, but showed a significant difference according to the duration of school attendance.

Anahtar Kelimeler

• Behavioral regulation
• early math skills
• preschool period.

Kaynakça

1. Akman, B. (2019). Erken çocuklukta matematik eğitimi 8. baskı. Pegem Yayınları.
2. Astarlar, F. (2019). Okul öncesi eğitime devam eden 4-6 yaş çocuklarının öz düzenleme becerilerinin izlenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
3. Avcı, K. (2015). Okul öncesi eğitimi alan 48-66 aylık çocukların matematik becerilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi.
4. Aydoğan, Y., Akkaya, R., ve Özyürek, A. (2020). Erken matematik testi (EMAT) geliştirme, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18(1), 326-350.
5. Aydoğdu, R. (2023). 60-71 aylık çocukların matematiksel akıl yürütme becerileri: Ebeveynlerin matematik etkinliklerine katılımı ve matematik inançlarının yordayıcı gücü [Yayımlanmamış yüksek Lisans Tezi]. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi.
6. Bilğiç, B. (2023). 4-6 yaş çocuklarının davranışsal öz düzenleme becerileri ile öz bakım becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
7. Birgisdottir, F., Gestsdottir, S., & Geldhof, G. J. (2020). Quarterly early predictors of first and fourth grade reading and math:The role of self-regulation and early literacy skills. Early Childhood Research Quarterly, 53, 507–519.
8. Cameron Ponitz, C., McClelland, M. M., Matthews, J. M., & Morrison, F. J. (2009). A structured observation of behavioral self-regulation and its contribution to kindergarten outcomes. Developmental Psychology, 45, 605–619.

9. Cameron Ponitz, C. E., McClelland, M. M., Jewkes, A. M., Connor, C. M., Farris, C. L., & Morrison, F. J. (2008). Touch your toes! Developing a direct measure of behavioral regulation in early childhood. Early Childhood Research Quarterly, 23, 141–158.
10. Carlson, S. M., & Moses, L. J. (2001). Individual differences in inhibitory control and children’s theory of mind. Child Development, 72, 1032–1053.
11. Clark, C. A. C., Pritchard, V. E., ve Woodward, L. J. (2010). Preschool executive functioning abilities predict early mathematics achievement. Developmental Psychology, 46, 1176–1191.
12. Ceylan, M. (2016). Okul öncesi dönemde erken matematik yeteneği düzeyleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
13. Çetin, A. (2019). Erken okuryazarlık becerileri eğitim programının erken okuryazarlık ve erken matematik becerileri üzerine etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
14. Dalga, A., Güldenoğlu, İ. B., ve Kargın, T. (2019). Anasınıfı çocuklarına yönelik erken matematik becerileri değerlendirme aracı (MATBED): Geliştirme çalışması. Millî Eğitim, 49(227), 289-314.
15. DeFlorio, L., Klein, A., Starkey, P., Swank, P. R., Taylor, H. B., Halliday, S. E., Beliakoff, A., & Mulcahyf, C. (2019). A study of the developing relations between self-regulation and mathematical knowledge in the context of an early math intervention. Early Childhood Research Quarterly, 46, 33–48.
16. Devlin, B. L., Ellis, A., Zehner, T. M., Duncan, R. J., Elicker, J., David, J., Purpura, D. J., & Schmitt, S. A. (2024). Contributions of preschool behavioral self-regulation and social skills to growth in different domains of early math knowledge, Journal of Experimental Child Psychology, 241, 1- 22.
17. Doğruyol, B., Türküler Aka, B., & Enisoğlu Tilbe, E. (2018). Okul tipinin okul öncesi dönem davranış düzenleme becerileri üzerindeki etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education), 33(1), 23-35.
18. Gestsdottir, S., von Suchodoletz, A., Wanless, S. B., Hubert, B., Guimard, P., Birgisdottir, F., & McClelland, M. (2014). Early behavioral self-regulation, academic achievement, and gender: Longitudinal findings from france, germany, and Iceland. Applied Developmental Science, 18(2), 90-109.
19. Gonzales, C. R., Bowles, R., Geldhof, G. J., Claire, E., Cameron, C. E., Tracy, A., Megan M., & McClelland, M. M. (2021). The Head-Toes-Knees-Shoulders Revised (HTKS-R): Development and psychometric properties of a revision to reduce floor effects, Early Childhood Research Quarterly, 56, 320-332.
20. Grissmer, D., Grimm, K. J., Aiyer, S. M., Murrah, W. M., & Steele, J. S. (2010). Fine motor skills and early comprehension of the world: Two new school readiness indicators. Developmental Psychology, 46, 1008-1017.
21. Hannover, B., & Kessels, U. (2011). Sind Jungen die neuen Bildungsverlierer? Empirische Evidenz für Geschlechterdisparitäten zuungunsten von Jungen und Erklärungsansätze [Are boys left behind at school? Reviewing and explaining educationrelated gender disparities]. Z. Pädagog. Psychol, 25, 89–103.
22. Johnson, T., Burgoyne, A. P., Mix, K. S., Young, C. J., & Levine, S. (2022). Spatial and mathematics skills: Similarities and differences related to age, SES, and Gender. Cognition, 218, 104918. https://doi.org/10.1016/j.cognition.2021.104918
23. Karasar, N. (2023). Bilimsel araştırma yöntemi, Nobel Yayınevi.
24. Kelepçe, A., ve Köksal Akyol, A. (2023). 60-72 aylık çocukların dil gelişimleri, temel matematiksel akıl yürütme becerileri ve görsel algı düzeylerinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 7(1), 2-24.
25. Keller, J., & Dauenheimer, D. (2003). Stereotype threatin the classroom: Dejection mediates the disrupting threat effect on women’s math performance. Pers. Soc. Psychol. Bull, 29, 371–381.
26. Kesicioğlu, O. S. (2013). Okul öncesi donem çocuklarının matematiksel örüntü becerilerinin incelenmesi. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(13), 19-26.
27. Kılıç, M., ve Tezel Şahin, F. (2021). Okul öncesi geometri eğitim programının çocukların geometri becerilerine ve şekilsel yaratıcılıklarına etkisi. On dokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(1), 231-256.
28. Köckeritz, M., Klinkhammer, J., & von Salisch, M. (2010). The development of emotional understanding and behavioral self-regulation in kindergarten children from German and immigrant families. Praxis der Kinderpsychologie und Kinderpsychiatrie, 59(7), 529-544.
29. Kurt, N. (2019). Okul öncesi dönemdeki çocukların görsel algı becerileri ile geometri becerilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
30. Lee, J., Moon, S., & Hegar, R. L. (2011). Mathematics skills in early childhood: Exploring gender and ethnic patterns. Child Ind Res, 4, 353–368.
31. Lenes, R., Størksen, I., McClelland, M., & Idsøe, T. (2022). The role of mother’s education and child gender for children’s vocabulary and math skills in the transition from early childhood education and care to first grade in Norway. Eur. Early Child. Educ. Res. J., 1–20.
32. Liman, B. (2020). 60-72 aylık çocukların sosyal yetkinlik ve davranış durumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Bilimleri Dergisi, 37, 8-19.
33. Matthews, J. S., Cameron Ponitz, C. C., & Morrison, F. J. ( 2009). Early gender differences in self- regulation and academic achievemen. Journal of Educational Psychobgy, 101(3), 689–704.
34. Mayers, A. (2013). Introduction to statistics and SPSS in psychology. Pearson.
35. McClelland, M. M., Connor, C. M., Jewkes, A. M., Cameron, C. E., Farris, C. L., & Morrison, F. J. (2007). Links between behavioral regulation and preschoolers literacy, vocabulary, and math skills. Developmental Psychology, 43(4), 947–959.
36. Ndijuye, L. G., & Benguye, N. D. (2023). Home environment, early reading, and math: A longitudinal study on the mediating role of family SES in transition from pre-primary to grade one. International Journal of Educational Development, 98, 1-9.
37. Orhan Taşkoyan, T. (2020). 48-72 aylık çocukların davranışsal öz düzenleme becerileri ile sosyal değer kazanımlarının incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
38. Özturhan, M. (2021). 6 yaş çocuklarının geometrik şekilleri tanıma becerileri, korunum becerileri ve erken matematik becerilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
39. Polat Unutkan, Ö. (2007). Okul öncesi dönem çocuklarının matematik becerileri açısından ilköğretime hazır bulunuşluğunun incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 243-254.
40. Preckel, F., Goetz, T., Pekrun, R., & Kleine, M. (2012). Gender differences in gifted and average-ability students: Comparing girls‟ and boys‟ achievement, self-concept, interest, and motivation in mathematics. Gifted Child Quarterly, 52(2), 146-159.
41. Purpura, D. J., & Lonigan, C. J. (2013). Informal numeracy skills: The structure and relations among numbering, relations, and arithmetic operations in preschool. American Educational Research Journal, 50, 178-209.
42. Ready, D., LoGerfo, L., Burkam, D. T., ve Lee, V. E. (2005). Explaining girls’ advantage in kindergarten literacy learning: Do classroom behaviors make a difference?. The Elementary School Journal, 106, 21–38.
43. Şeker, P. T., ve Metin, Z. (2020). Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 60-72 aylık çocukların matematik yeteneklerinin aile değişkenleri açısından incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 57-75.
44. Sezgin, E., ve Demiriz, S. (2015). Davranış düzenleme becerileri ölçme aracı baş-yak parmakları-dizler-omuzlar bado görevlerinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. ACED International Journal of Family, Child and Education., 7.
45. Skibbe, L. E., Connor, C. M., Morrison, F. J., & Jewkes, A. M. (2010). Schooling effectson preschoolers’ self-regulation, early literacy, and language growth. Early Childhood Research Quarterly, 26, 42–49.
46. Son, S., Lee, K., & Sung, M. (2013). Links between preschoolers’ behavioral regulation and school readiness skills: the role of child gender. Early Education & Development, 24(4), 468-490.
47. Stevens, T., Wang, K. Olivarez Jr., A., & Hamman, D. (2007). Use of self- perspectives and their sources to predict the mathematics enrollment intentions of girls and boys. Sex Roles, 56, 351-363.
48. Stockard, J. (2006). Gender Socialization. J. S. Chafetz ( ed.) Handbook Of The Sociology Of Gender, (pp.215-227).
49. Suchodoletz, A., & Gunzenhauser, C. (2017). Behavior regulation and early math and vocabulary knowledge in german preschool children. Early Education and Development, 3(24), 310-331.
50. Şeker, P. T., ve Alisinanoğlu, F. (2017). Erken matematik yeteneği testi (Tema-3) geçerlik güvenirlik çalışması. Researcher. Social Science Studies, 5 (4), 644-654.
51. Tabuk, M., İnan, M., ve Tabuk, M. (2018). Okul öncesi dönem çocuklarının matematik becerilerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 184- 201.
52. Temiz, A. (2019). Okul öncesi dönemde davranışsal öz düzenleme becerilerinin çocuğa ve aileye ilişkin değişkenler ile ebeveyn tutumları açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
53. Tok, Y., & Ünal, M. (2020). Investigation of mathematical skills of 60-72 months old children attending preschool education in terms of some variables. Bartın UniversityJournal of Faculty of Education, 9(1), 168-184.
54. Tominey, S. L., & McClelland, M. M. (2011). Red light, purple light: Findings from a randomized trial using circle time games to improve behavioral self-regulation in preschool. Early Education & Development, 22(3), 489-519. https://doi.org/10.1080/ 10409289.2011.574258.
55. Turan, S. B. (2013). 60-77 aylar arasındaki okul öncesi eğitim alan ve almayan çocukların matematik yeteneği ile sosyal becerilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
56. Turğut, S. (2023). Okul öncesi dönem çocuklarının bilişsel yetenekleri ve erken matematiksel akıl yürütme becerilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
57. Ural, G.,Gültekin Akduman, G. & Şepitci Sarıbaş, M. (2020).Okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerilerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Ekev Akademi Dergisi, 83, 323-342.
58. Uyanık, Ö., ve Kandır, A. (2010). Okul öncesi dönemde erken akademik beceriler. Kuramsal Eğitimbilim, 3(2), 118-134.
59. Uysal, İ., ve Kılıç, A. (2022). Normal dağılım ikilemi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 12(1), 220-248.
60. Vardi, Ö. (2021). 5-6 yaş çocuklarının davranışsal öz düzenleme ve duygu düzenleme becerilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
61. Wanless, S. B., McClelland, M. M., Acock, A. C., Chen, F., & Chen, J. (2011a). Behavioral regulation and early academic achievement in Taiwan. Early Education & Development, 22(1), 1-28.
62. Wanless, S. B., McClelland, M. M., Acock, A. C., Ponitz, K. C., Son, S., Lan, X., Morrison, F. J., Chen, J., Chen, T. F., Lee, T.K., Sung, M., & Li., S. (2011b). Measuring behavioral regulation in four societies. Psychol Assess, 23(2), 364–378.
63. Wanless, S. B., Lan, X., McClelland, M. M., Son, S. H., Cameron Ponitz, C., & Morrison, F. J. (2011c). Gender differences in behavioral regulation in four cultures, Manuscript in preparation.