Eğitim Fakültesi Öğretim Elemanlarının ve Öğrencilerinin Yeni Öğretmenlik Meslek Kanunu’na İlişkin Görüşleri

Öz

Bu çalışmanın amacı, yeni Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nda yer alan hazırlık eğitimi, kariyer basamakları, Millî Eğitim Akademisinin kurulması ve görevleri ile kanunun lisansüstü eğitime etkilerine yönelik öğretmen adaylarının ve eğitim fakültesi öğretim elemanlarının görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniği ile belirlenen ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 113 öğretmen adayı ile aynı fakültede görev yapan 16 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı-yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır ve içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonuçları çerçevesinde yeni çıkan kanunun katılımcılar tarafından olumsuz olarak değerlendirildiği ve kanunun eğitim fakültelerini yeterince dikkate almadığı söylenebilir. Kariyer basamakları uygulamasında mesleki gelişime yönelik kriterlerin bulunmaması bir eksiklik olarak göze çarpmaktadır. Akademinin öğretmeni geliştirme işlevinden ziyade öğretmen yetiştirme sürecine yönelmesi ve kanunda lisansüstü eğitimi teşvik eden bir durumun olmaması öğretim elemanları tarafından olumsuz olarak değerlendirilmektedir. Kanunun lisansüstü eğitime yansımaları konusunda öğretmen adayları ise atanamayan veya akademiye giremeyen öğretmen adaylarının lisansüstü eğitime yönelebileceğini düşünmektedirler. Araştırmadan ortaya çıkan sonuçlar çerçevesinde; akademinin öğretmen ve yönetici gelişimine yönelik bir kurum olarak yeniden düzenlenmesi, kariyer basamakları uygulamasının gelişim odaklı tasarlanması, akademideki hazırlık eğitiminin eğitim fakültesi mezunları dışındakilere yönelik düzenlenmesi ve hazırlık eğitimleri ile ilgili merkezlerin sayısının artırılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmenlik Mesleği Kanunu
• Millî Eğitim Akademisi
• öğretmenlik kariyer basamakları uygulaması
• lisansüstü eğitim
• öğretim elemanı
• üniversite öğrencisi

Opinions of Faculty of Education Instructors and Students on the New Teaching Profession Law

Öz

The aim of this study is to examine the views of pre-service teachers and faculty members regarding the effects of the new Teaching Profession Law on preparatory education, career ladders, the establishment and responsibilities of the National Education Academy (NEA), and postgraduate education. A case study design was employed. The study group consisted of 113 pre-service teachers and 16 faculty members from the Faculty of Education at Çanakkale Onsekiz Mart University, selected through criterion sampling, a purposive sampling technique. Data were collected using a semi-structured interview form developed by the researchers and analyzed through content analysis. The findings indicate that participants generally evaluated the new law negatively and believed that it failed to adequately consider faculties of education. The absence of professional development criteria within the career ladder system emerged as a significant shortcoming. Faculty members also criticized the Academy’s emphasis on initial teacher preparation rather than teachers’ continuing professional development and the absence of provisions concerning postgraduate education. Pre-service teachers believed that graduates unable to secure teaching appointments or pursue academic careers might turn to postgraduate education. Based on these findings, it is recommended that the NEA be restructured to focus on the professional development of teachers and administrators, that career ladders prioritize professional development, that preparatory education be provided primarily to graduates outside faculties of education, and that the number of preparatory education centers be increased.

Anahtar Kelimeler

• Teaching Profession Law
• National Education Academy
• teaching career ladder application
• postgraduate education
• instructor
• university student

Kaynakça

1. Akın, U., & Çolak, İ. (2024). Öğretmenlik Meslek Kanunu: Ama nasıl?. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 1-27. https://doi.org/10.34056/aujef.1232402
2. Aksoy, G., & Taşkın, G. (2023). Öğretmenler Öğretmenlik Meslek Kanunu kariyer basamakları düzenlemesi hakkında ne düşünüyor?, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 1301-1323. https://doi.org/10.17679/inuefd.1198580
3. Altunkaynak, M. (2023). Öğretmenler Öğretmenlik Meslek Kanunu’yla tanımlanmış uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik hakkında ne düşünüyor? Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1438-1457. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1221851
4. Arabacı, İ., Güzelgörür, F., Sever Çevik, R., Kelepçe, O., & Sever, A. (2023). Öğretmenlik Meslek Kanunu’nun ilkokulda görev yapan okul müdürlerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 15, 374-391. https://doi.org/10.21733/ ibad.1357721
5. Arslan, K., & Taş, B. (2023). Uzman öğretmenlik eğitimleri hakkında öğretmen ve okul yöneticilerinin görüşleri. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 137-149. https://doi. org/10.60107/maunef.1296486
6. Aslan, H. (2024). Öğretmenlik Meslek Kanunu’na ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi.
7. Bakırcı, H., Özkan, Y., & Özdemir, C. (2023). Öğretmenlik Meslek Kanunu hakkında sınıf öğretmenlerinin görüşleri. E-International Journal of Educational Research, 14(4), 325- 343. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1302529
8. Barber, M., & Mourshed, M. (2007). How the world’s best-performing school systems come out on top. McKinsey and Company.

9. Bilir Koca, B., Çoruk, A., Çağatay, Ş. M., & Öztürk Çalıkoğlu, H. (2024). Öğretmenlik Meslek Kanunu’nda yer alan kariyer basamakları uygulamasına ilişkin öğretmen görüşleri.
10. Uluslararası Eğitimde Nitel Araştırmalarda Mükemmellik Arayışı Dergisi, 3(2), 46-59.
11. Bozkurt, E., & Kutlu, H. (2021). Öğretmenlik mesleğinin imajı: Toplumsal algı, mesleğin doğası, saygınlık ve gelecekteki durumuna ilişkin deneyimler. Uygulamada Eğitim ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 1(2), 114-142. https://izlik.org/JA45FB47PN
12. Bursalıoğlu, Z. (2024). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. (23. bs). Pegem Akademi Yayıncılık. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (14. bs). Pegem Akademi Yayıncılık.
13. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. Siyasal Kitabevi.
14. Çiftçi, S., Ayten, M., Ayten, K., & İçil, A. (2023). Sınıf öğretmenlerinin öğretmen kariyer basamakları hakkındaki görüşleri. Journal of History School, 67, 3828-3854. https://doi.org/10.29228/ joh.70386
15. Darling Hammond, L. (2000). How teacher education matters. Journal of Teacher Education, 51(3), 166–173. https://doi.org/10.1177/0022487100051003002
16. Demir, A. M., Sezgin, F., & Çalık, T. (2024). Öğretmenlik mesleğinin sosyal statüsünün geliştirilmesi bağlamında Öğretmenlik Meslek Kanunu’nun incelenmesi. Kapadokya Eğitim Dergisi, 5(1), 135-150. https://doi.org/10.69643/kaped.1445191
17. Demir, F. B., Ulukaya-Öteleş, Ü., Zırhlı, K., & Şahin, A. (2023). Öğretmenlik Meslek Kanunu’na yönelik öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 44, 144-162. http://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.2023.216
18. Dönmez, B. (2024). Okul yönetiminin güçlendirilmesi bağlamında Öğretmenlik Mesleği Kanunu ve etkisiz eleman olarak üniversiteler. Okul Yönetimi Dergisi, 4(2), 101-105. https://izlik.org/ JA84NX25FD
19. Dönmez, B., & Köklücan, İ. (2025). Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nun eğitim fakültelerine yansıma biçimlerine ilişkin bir değerlendirme. Baskent University Journal of Education, 12(Özel Sayı), 271-287. https://izlik.org/JA23AW54DT
20. Eğitim-Bir-Sen (2025). Millî Eğitim Akademisinin kurumsal rolü: Öğretmenlik mesleğinde niteliksel dönüşüm, stratejik sınırlar ve yapısal gerilimler üzerine bir değerlendirme. EBSAM.
21. Engida, M.A., Iyasu, A.S., & Fentie, Y.M. (2024). Impact of teaching quality on student achievement: Student evidence. Frontiers Education, 9, Makale 1367317. https://doi.org/10.3389/ feduc.2024.1367317
22. Erden, M. (2009). Eğitim bilimlerine giriş. Arkadaş Yayınevi.
23. Erdoğan, S., & Elma, C. (2023). Öğretmenlik Meslek Kanunu: Okul yöneticilerinin görüşlerine dayalı bir değerlendirme. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 9(75). 4466-4480. http://dx.doi.org/10.29228/smryj.71190
24. Genç, Y., & Balyer, A. (2023). Öğretmenlik Meslek Kanunu’na ilişkin okul yöneticisi ve öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Turkish Studies Education, 18(1), 97-121. http://dx.doi. org/10.7827/TurkishStudies.66432
25. Göker, S., D., & Gündüz, Y. (2017). Dünya ölçeğinde öğretmenlerin saygınlık statüsü ve özlük hakları. Millî Eğitim, 46 (213), 177-196. https://izlik.org/JA67RY39EK
26. Gür, T., & Coşkun, İ. (2020). Turkish language and elementary school teachers’ participation and perspectives in scientific research: A Critical discourse analysis. International Journal of Eurasian Education and Culture, 5(10), 1835-1861. http://dx.doi.org/10.35826/ijoecc.266
27. Güven, S., & Kırat, E. (2021). Öğretmen adaylarının öğretmen profesyonelliğine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 17(2), 79-104. https://doi.org/10.17244/ eku.995986
28. İmzaoğlu, B. (2023). Öğretmenlik Meslek Kanunu bağlamında öğretmenlik kariyer basamakları ve yükselme kriterleri hakkında öğretmen görüşleri. International Social Sciences Studies Journal, 9(108), 5823-5832. http://dx.doi.org/10.29228/sssj.68312
29. Kalkanlı, D., Metin, Ö., Ayaz, M., Okul Kaya, S., Özdemir, T., & Damla, E. (2024). Öğretmenlik Meslek Kanunu ile ilgili öğretmen görüşlerinin belirlenmesi. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 10(41), 9-20. https://doi.org/10.5281/zenodo.11253269
30. Kaplan, F., & Aslan, H. (2023). Öğretmenlik kariyer basamaklarına ilişkin öğretmen görüşleri. Bilimsel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(2), 134-158. https://doi.org/10.31798/ses.1378127
31. Karataş, İ. H. (2024). Yeni Öğretmenlik Meslek Kanunu teklifi ve Millî Eğitim Akademisinin kurulmasına dair. Okul Yönetimi (SAJ), 4(1), 1-10. https://izlik.org/JA98FP76YY
32. Karataş, İ. H. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve Millî Eğitim Akademisi eğitim fakültelerinin sonunu mu getirdi? Alanyazın, 6(1), 1-7. https://izlik.org/JA72JY92FT
33. Keskin, C., & Gedik, Ş. (2024). Okul yöneticileri ve öğretmenlerin öğretmenlik kariyer basamakları uygulamasıyla ilgili algıları. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 59, 689-708. https://doi. org/10.53444/deubefd.1399087
34. Köse, A., & Öztürk, G. (2023). Öğretmenlik Meslek Kanunu’nun mesleki imaj bağlamında değerlendirilmesi: Bir karma yöntem çalışması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 357- 377. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1286748
35. Kraft, M. A. & Lyon, M. A. (2024). The rise and fall of the teaching profession: Prestige, interest, preparation, and satisfaction over the last half century. American Educational Research Journal, 61(6), 1192–1236. https://doi.org/10.3102/00028312241276856
36. Krippendorff, K. (2019). Content analysis: An introduction to its methodology (4th ed.). Sage Publications.
37. Millî Eğitim Bakanlığı (2024, 18 Ekim). Öğretmenlik Meslek Kanunu. Resmî Gazete. (Sayı: 32696).
38. Millî Eğitim Bakanlığı (2025, 19 Mart). Millî Eğitim Akademisi Başkanlığı Yönetmeliği. Resmî Gazete. (Sayı: 32846).
39. Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2020). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (4th ed.). Sage Publications.
40. Orhan, M. (2024). Öğretmenlerin, öğretmenlik kariyer basamakları uygulaması hakkındaki görüşleri. Journal of History School, 72, 2475-2501. http://dx.doi.org/10.29228/Joh.73679
41. Özdemir, T. Y., Doğan, A., & Demirkol, M. (2022). Öğretmenlik kariyer basamakları hakkında öğretmen görüşleri. Uluslararası Sosyal Alan Araştırmaları Dergisi, 11(2), 53-67. https:// izlik.org/JA46SY59MW
42. Pınar, İ., & Sarıçam, H. (2025). Eğitim fakültelerindeki akademisyenlerin millî eğitim akademisi ile ilgili görüşleri. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 12-29. https://izlik.org/JA99MH44PZ
43. Polat, S., Bozkurt, E., & Karabatak, S. (2024, 2-3 Kasım). Öğretmenlik Meslek Kanunu’na ilişkin öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesi [Bildiri sunumu]. III. International Fırat Scientific Research Congress, Fırat Üniversitesi, Elazığ.
44. Polat, M. (2024). Millî Eğitim Akademisi ve öğretmen yetiştirme sürecinin dönüşümü. Eğitim Politikaları Araştırma Merkezi (EPAM) Politika Notları. İlke Yayınları. https://ilke.org.tr/files/ netstk/50/web/115/4781/dosyalar/pn_60.pdf
45. Rüzgar, M. E., Boyraz, S., & Dilekli, Y. (2025). Teaching career ladders: Legal regulation and applications from the perspective of educators. Bartın University Journal of Faculty of Education, 14(1), 55-73. https://doi.org/10.14686/buefad.1340271
46. Sağlam, M., & Çiçek Sağlam, A. (2005). Öğretmenlik mesleğinin maddi yönüne ilişkin genel bir değerlendirme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(3), 317-328. https://izlik.org/JA65AD56LJ Stake, R. E. (1995). The art of case study research. Sage Publications.
47. Şişman, M., & Acat, M. B. (2003). Öğretmenlik uygulaması çalışmalarının öğretmenlik mesleğinin algılanmasındaki etkisi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 235-250. https:// izlik.org/JA72GZ36SX
48. Türk Eğitim Derneği Memleket İçin Eğitim Dergisi (2024, 23 Şubat). Öğretmenlik Mesleği Kanunu teklifine ilişkin görüş ve değerlendirmeler. TEDMEM. https://tedmem.org/storage/writes/ July2024/a7hHRyAZQKq6dKR8mY8v.pdf
49. Thomas Dotta, L., Rodrigues, S., Joana, L., & Carvalho, M. J. (2025). The attractiveness of the teaching profession: A integrative literature review. Frontiers in Education. 9, Makale 1380942. https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1380942
50. Tosuntaş, Ş. B. (2020). Öğretmenlik mesleği genel yeterliklerinin incelenmesi. Academy Journal of Educational Sciences, 4(1), 53-61. https://doi.org/10.31805/acjes.746234
51. Türk Dil Kurumu (TDK). (2025). Güncel Türkçe sözlük. https://sozluk.gov.tr/
52. Ulusoy, K., İşçi, T. G., & Erkuş, B. (2024). Öğretmenlik Meslek Kanunu’na ilişkin öğretmen görüşleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 13(1), 335-348. https://doi. org/10.7884/teke.1385561
53. Üstün, A., & Aydın, M. (2022). Öğretmenlik Meslek Kanunu’na ilişkin okul yönetici görüşleri. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 8(62), 1389-1396. http:// dx.doi.org/10.29228/smryj.63770
54. Yılan, R., & Yılan, M. (2024). Öğretmenlik Meslek Kanunu hakkında öğretmen ve yönetici görüşleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(69), 269-293. http://dx.doi.org/10.29228/ SOBIDER.75102
55. Yıldırım, Y., & Çalışkan, A. (2025). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının Millî Eğitim Akademisine yönelik görüşleri. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(21), 522–540. https://doi. org/10.57135/jier.1731971