Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Kapsamında Hazırlanan Fizik Öğretim Programı ile 2018 Yılı Fizik Öğretim Programının Karşılaştırılması

Öz

Türkiye’de eğitim ve öğretim programları, toplumsal, teknolojik ve pedagojik ihtiyaçlara yanıt verebilmek için sürekli güncellenmektedir. Bu bağlamda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan 2024 Fizik Dersi Öğretim Programı ile 2018 Fizik Dersi Öğretim Programı’nın karşılaştırılması, yeni programın getirdiği yeniliklerin anlaşılması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan Fizik Dersi Öğretim Programı ile 2018 Fizik Dersi Öğretim Programı’nın karşılaştırılması ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu kapsamda Türkiye’de ortaöğretim kurumlarında uygulanan Fizik Dersi Öğretim Programı; temel yaklaşım ve felsefe, öğretim içeriği ve üniteler, ölçme ve değerlendirme yaklaşımı, pedagojik yaklaşım, kariyer ve gelecek odaklılık bakımından karşılaştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yönteminin içinde yer alan doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. İncelenen Fizik Dersi Öğretim Programlarından elde edilen verilerin analizi, içerik analizine göre yapılmıştır. 2018 Fizik Dersi Öğretim Programı’nın daha çok bilgi aktarımı ve kavramsal yapılandırma odaklı bir çerçeve sunduğu; 2024 Fizik Dersi Öğretim Programı’nın ise öğrenci etkinliğini, dijital çağın gereksinimlerini ve disiplinler arası düşünmeyi program metni ve hedef ifadeleri düzeyinde daha görünür hâle getirdiği görülmektedir. 2024 Fizik Dersi Öğretim Programı, öğrencilerin bilimsel bilgiyi sadece öğrenmeleri değil, aynı zamanda bunu farklı alanlarda kullanarak gerçek dünya sorunlarına çözüm üretmeleri için daha geniş fırsatlar sunmaktadır. Bu nedenle Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Fizik Dersi Öğretim Programı’nın, öğrencilere yalnızca temel fizik kavramları, ilkeleri ve bilimsel düşünme becerileri kazandırmakla kalmayıp onları modern dünyanın gereksinimlerine uygun bireyler olarak daha zengin bir eğitim deneyimi sunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• fizik dersi öğretim programı
• Türkiye yüzyılı maarif modeli
• doküman incelemesi
• program karşılaştırması

Comparison of the Physics Curriculum Prepared Within The Century of Türkiye Education Model and the 2018 Physics Curriculum

Öz

Abstract Educational curricula in Türkiye are continuously updated in order to respond to social, technological, and pedagogical needs. In this context, the comparison of the 2024 Physics Curriculum, prepared within the scope of the Century of Türkiye Education Model, with the 2018 Physics Curriculum is important in terms of understanding the innovations introduced by the new program. In this study, the Physics Curriculum prepared within the scope of the Century of Türkiye Education Model and the 2018 Physics Curriculum were compared and evaluated. Within this framework, the physics curricula implemented in secondary education institutions in Türkiye were compared in terms of fundamental approach and philosophy, instructional content and units, assessment and evaluation approach, pedagogical approach, and career and future orientation. The study employed the document analysis model, which is one of the qualitative research methods. The analysis of the data obtained from the examined physics curricula was carried out using content analysis. The 2018 Physics Curriculum presents a framework primarily focused on knowledge transmission and conceptual structuring, whereas the 2024 Physics Curriculum makes student engagement, the requirements of the digital age, and interdisciplinary thinking more explicit at the level of curriculum documents and stated learning objectives. The 2024 Physics Curriculum provides students with broader opportunities not only to learn scientific knowledge but also to use it in different fields to produce solutions to real-world problems. For this reason, it is considered that the 2024 Physics Curriculum within the Century of Türkiye Education Model will not only provide students with fundamental physics concepts, principles, and scientific thinking skills, but also offer a richer educational experience by preparing them as individuals suited to the demands of the modern world.

Anahtar Kelimeler

• physics curriculum
• curriculum comparison
• document review
• the Century of Türkiye Education Model

Kaynakça

1. Aini, W. N. (2013). Instructional media in teaching English to young learners: A case study in elementary schools in Kuningan. Journal of English and Education, 1(1), 196–205.
2. Ainsworth, S. (2006). DeFT: A conceptual framework for considering learning with multiple representations. Learning and Instruction, 16(3), 183–198. https://doi.org/10.1016/j. learninstruc.2006.03.001
3. Akcan, C., Doğan, M., & Ablak, S. (2023). Eğitim alanında 21. yüzyıl becerileri ile ilgili yapılan araştırmaların bibliyometrik analizi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(1), 331-362.
4. Akpınar, B. (2014). Eğitimde program geliştirme. Data Yayıncılık.
5. Akpınar, B., Özer, B., Oral, B., & Köksalan, B. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin program geliştirme ve felsefi düzlemden analizi. EKEV Akademi Dergisi, 99(1), 59-73. https://doi. org/10.17753/sosekev.1489135
6. Aktaş, M. C. (2023). Modern fizik konularının uygulamasında yaşanan sorunların fizik öğretim programı bağlamında incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
7. Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51, 395–407. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878
8. Arslankara, V. B., & Arslankara, E. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin felsefi temelleri: Ontolojik, epistemolojik ve aksiyolojik bakış açılarından bir değerlendirme. İstanbul Eğitim Dergisi, 1(1), 121-145.

9. Aytekin, A. (2022). Fizik dersi 2018 öğretim programının ögeleri açısından öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi: Durum çalışması. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 113–124. https://doi.org/10.55107/turksosbilder.1079598
10. Bennett, J., Lubben, F., & Hogarth, S. (2007). Bringing science to life: A synthesis of the research evidence on the effects of context‐based and STS approaches to science teaching. Science Education, 91(3), 347–370. https://doi.org/10.1002/sce.20186
11. Bezen, S., Aykutlu, I., & Bayrak, C. (2020). Türkiye’de 2013 ve 2018 yılı ortaöğretim fizik dersi öğretim programlarının temel ögeler açısından karşılaştırılması. Başkent University Journal of Education, 7(1), 92–101.
12. Biesta, G. J. J. (2015). Good education in an age of measurement: Ethics, politics, democracy. Routledge.
13. Brookhart, S. M. (2013). How to create and use rubrics for formative assessment and grading. ASCD.
14. Bybee, R. W. (2010). Advancing STEM education: A 2020 vision. Technology and Engineering Teacher, 70(1), 30-35.
15. Bybee, R. W. (2015). The BSCS 5E instructional model: Creating teachable moments. National Science Teachers Association.
16. Campbell, T. (2015). Science teaching through multiple contexts. In R. Gunstone (Ed.), Encyclopedia of science education (pp. 944–948). Springer.
17. Creswell, J. W. (2013). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4nd ed.). Sage Publications.
18. Demir, M. F. & Demir, Z. (2025). Comparison of primary school science course programs 2018 and 2024. Academic Journal of Education and Social Sciences, 2(1), 1-13. https://doi.org/10.5281/ zenodo.15105228
19. Eryılmaz, S., & Ulusoy, Ç. (2015). 21. yüzyıl becerileri ışığında fatih projesi değerlendirmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(2), 209– 229.
20. Foutsitzi, A. (2018). Images in educational textbooks and educational audiovisual media. European Journal of Language and Literature Studies, 4(2), 30-33. https://doi.org/10.26417/ejls.v10i2. p30-33
21. Gönen, S., & Erdamar, I. Y. D. (2025). Comparison of 2018 and 2024 secondary school physics curriculums in terms of content and student outcomes [2018 ve 2024 ortaöğretim fizik öğretim programlarının içerik ve öğrenci kazanımları açısından karşılaştırılması] Electronic Journal of Education Sciences, [Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi], 14(28), 169-171. https://doi.org/ 10.55605/ejedus.1627723
22. Hanifah, A., Sudibyo, E., Munasir, & Budiyanto, M. (2023). Contextual-based physics learning through experimental method to increase learning outcomes in thermodynamics material. Studies in Learning and Teaching, 4(2), 250–259. https://doi.org/10.46627/silet.v4i2.206
23. Hodson, D. (2009). Teaching and learning about science: Language, theories, methods, history, traditions and values. Brill Sense.
24. Joynes, C., Rossignoli, S., & Fenyiwa Amonoo-Kuofi, E. (2019). 21st century skills: Evidence of issues in definition, demand and delivery for development contexts. Institute of Development Studies.
25. Kızılcık, H. Ş., Aygün, M., Şahin, E., Türk, O., Önder-Çelikkanlı, N., & Damlı, V. (2024). Türkiye’de 2018 fizik dersi öğretim programında sürdürülebilir kalkınma: 9. ve 10. sınıflar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(2), 944–970. https://doi.org/10.37217/tebd.1413230
26. Kirschner, P. A., Sweller, J., & Clark, R. E. (2006). Why minimal guidance during ınstruction does not work: An analysis of the failure of constructivist, discovery, problem-based, experiential, and ınquiry-based teaching. Educational Psychologist, 41(2), 75–86. https://doi.org/10.1207/ s15326985ep4102_1
27. Kotsis, K. T., Stylos, G., Houssou, P., & Kamaratos, M. (2023). Students’ perceptions and misconceptions on heat and temperature in different educational levels. European Journal of Education and Pedagogy, 4(1), 137–145. https://doi.org/10.24018/ejedu.2023.4.1.577
28. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation: Revised and expanded from qualitative research and case study applications in education. Jossey-Bass
29. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage Publications.
30. Millî Eğitim Bakanlığı. (2017). Fizik dersi öğretim programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
31. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Fizik dersi öğretim programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
32. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Model: Öğretim programları ortak metni. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
33. OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.
34. OECD. (2020). Curriculum reform: Supporting effective implementation. OECD Publishing.
35. Oktay, Ö., Üner, S., & Şen, D. A. (2021). Fen bilimleri, fizik, kimya, biyoloji öğretim programları ile ders kitaplarının okul dışı öğrenme yönünden incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 58, 671-710.
36. Ornstein, A. C., & Hunkins, F. P. (2018). Curriculum: Foundations, principles, and issues (7th ed.). Pearson.
37. Özcan, H., & Koştur, H. İ. (2019). Fen bilimleri dersi öğretim programı kazanımlarının özel amaçlar ve alana özgü beceriler bakımından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 9(1), 138-151.
38. Ravitch, S. M., & Carl, N. M. (2019). Qualitative research: Bridging the conceptual, theoretical, and methodological (2nd ed.). Sage Publications.
39. Saroya, T. (2025). Impact of social-emotional learning strategies in K-12 science classrooms: A meta-synthesis of contemporary research. International Journal of Research in Education and Science, 11(2), 89-106.
40. Sweller, J., Ayres, P., & Kalyuga, S. (2011). Cognitive load theory. Springer.
41. Şahin, F., & Ateş, S. (2020). Yedinci sınıf öğrencilerinin bilimsel okuryazarlık düzeyi ile bazı bilişsel değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 45(203), 63-89.
42. Tuğluk, M. N., & Özkan, B. (2019). MEBW 2013 okul öncesi eğitim programının 21. yüzyıl becerileri açısından analizi. Temel Eğitim Dergisi, 1(4), 29–38. https://doi.org/10.31464/jlere.578224
43. Uzal, S., Dönmez, S., & Bağcı, H. (2010). Eğitim reformlarının tarihsel gelişimi ve Türk eğitim sistemi. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 25-38.
44. Ünal, H., Ceylan, F., & Aydoğdu, M. (2004). Türkiye’de eğitim reformları ve fizik eğitimi. Fizik Eğitimi Dergisi, 2(1), 10-20.
45. Üredi, P. (2024). Öğretmen yetiştirme programlarına yön vermek üzere bütüncül ölçme ve değerlendirme uygulamalarının öğretim programlarında uygulanma düzeyleri. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 7(2), 10-30.
46. Voogt, J., & Roblin, N. P. (2012). A comparative analysis of international frameworks for 21st century competences. Journal of Curriculum Studies, 44(3), 299–321. https://doi.org/10.1080/00220272.2012.668938
47. Yayla, A., & Yayla, S. (2018). Türkiye’de fizik eğitiminin tarihsel gelişimi. Fizik Eğitimi Dergisi, 5(1), 15-29.
48. Yazıcı, H. (1994). Türk eğitim sisteminde fizik eğitimi. Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(1), 25-36.
49. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. bs). Seçkin Yayıncılık.