TEACHER STATUS AND THEIR EMPLOYEE PERSONAL RIGHTS ACROSS THE WORLD

Öz

An evaluation of teacher status is likely to provide useful insights for both educationalists and governments to improve educational outcomes and a global comparison may provide evaluation that will aid educational reforms in different countries. In defining teacher status in a society, such dimensions as comparisons of earnings of teachers, whether parents would encourage their children to be teachers, to what extent students and parents respect teachers, whether teachers unions have too much power are taken into consideration. Roles which political, cultural and economic factors and social standing play in the position of teachers in each country and how these might impact on education are also important. As compared to other professions, teacher status is generally lower. The main aim of this study is to explore similarities and differences between teacher status across the world and their employee personal rights in some developed countries and Turkey, create awareness on the issue and to contribute to discussions regarding teacher status and employee personal rights

Anahtar Kelimeler

• Teacher, status, employee personal rights

DÜNYA ÖLÇEĞİNDE ÖĞRETMENLERİN SAYGINLIK STATÜSÜ VE ÖZLÜK HAKLARI

Öz

Öğretmen saygınlık statüsünün belirlenmesi, hem hükümetlere hem de eğitimcilere, eğitimsel çıktıların geliştirilmesinde değerli içgörüler sunmaktadır. Bir toplumda öğretmenlerin saygınlık statüsü, öğretmenlerin kazançlarının diğer meslekler ile karşılaştırılması, ebeveynlerin çocuklarının öğretmen olmalarını isteme düzeyleri, öğrencilerin ve ebeveynlerin öğretmenlere duydukları saygı, toplumun eğitim sistemlerine güvenme derecesi gibi değişkenler ile belirlenmektedir. Literatür tarama niteliğinde yapılan bu çalışmanın amacı, birinci olarak, ‘dünya öğretmen saygınlık statüsü endeksi’ dikkate alınarak dünya ölçeğinde öğretmen statülerini karşılaştırmak, ikinci olarak, OECD ülkeleri ve gelişmiş bazı ülkeler ile Türkiye’deki öğretmenlerin özlük haklarını karşılaştırarak öğretmenlerin statüsüne ilişkin durum tespiti yapmak ve farkındalık yaratarak bu bağlamda yapılan tartışmalara katkıda bulunmaktır. Türkiye’de algısal düzlemde kutsal görülen öğretmenlik mesleğinin saygınlığı ile özlük durumları arasındaki negatif ilişki üzerinde durulmuş, gelişmiş bazı Avrupa ülkeleri ve OECD ülkelerindeki öğretmenlerin statüsü ile birlikte özlük hakları, meslekte yükselme, maaş durumları, sendika üyelikleri, denetlenmeleri (performanslarının ölçülmesi) ve emeklilik durumları ele alınmış ve statü ve özlük haklarına ilişkin bulgular Türkiye’deki bulgularla karşılaştırılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen, statü, özlük hakları