Preschool and Classroom Teacher Candidates' Attitudes towards Visual Arts Lesson According to Their Personality Traits

Öz

The aim of this study is to determine whether the personality traits of preschool and classroom teacher candidates' attitudes towards visual arts lesson are effective. Participants consist of Karadeniz Technical University Preschool and Primary School students. The data were collected by using an “Information Collection Form” and “Visual Arts Lesson Attitude Scale” developed by the researchers and the “Personality Test Based On Adjectives” developed by Bacanlı, İlhan and Aslan(2009). This is a personality quantitative study in which an exploratory factor analysis was used to measure the psychometric scale. Comparative statistics and correlation techniques were used. The result show that the higher the grade points of the prospective preschool teachers for “openness to experience” and “tendermindedness” are, the more positive their attitudes are towards the visual arts lesson. The higher the grade points of prospective classroom teachers are for “extroversion”, “openness to experience”, “tendermindedness” and “accountability”, the more positive their attitudes are towards the visual arts lesson. Classroom teachers have a more positive opinion on the visual arts lesson, compared to the prospective preschool teachers. No relevant difference is seen when the gender variables of prospective preschool teachers are compared. However, prospective female classroom teacher grade points are higher than male classroom teachers.

Anahtar Kelimeler

• visual arts lesson
• teacher candidates
• personality
• attitude

OKUL ÖNCESİ VE SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE GÖRSEL SANATLAR DERSİNE YÖNELİK TUTUMLARI

Öz

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi ve sınıf öğretmeni adaylarının kişilik özellikleri ile görsel sanatlar dersine yönelik tutumları arasında herhangi bir ilişki olup olmadığını belirlemektir. Örneklem grubu, Karadeniz Teknik Üniversitesi okul öncesi ve sınıf öğretmenliği öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla, araştırmacılar tarafından oluşturulan “Kişisel Bilgi Formu”, araştırmacılar tarafından geliştirilen “Görsel Sanatlar Dersi Tutum Ölçeği” (GSDTÖ) ve Bacanlı, İlhan ve Aslan(2009) tarafından geliştirilen “Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi” (SDKT) kullanılmıştır. Araştırmada niceliksel araştırma yöntemlerinden biri olan Nedensel Karşılaştırma Yöntemi kullanılmıştır. Ölçeklerin psikometrik işleminde açımlayıcı faktör analizi kullanılmıştır ve elde edilen veriler üzerinde karşılaştırmalı istatistik ve korelasyon tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmada okul öncesi öğretmeni adaylarının, kişilik boyutlarından “deneyime açıklık” ve “yumuşak başlılık” puanları arttıkça görsel sanatlar dersine yönelik tutumlarında da olumlu yönde artış olduğu saptanmıştır. Buna karşılık sınıf öğretmeni adaylarının, “dışadönüklük”, “deneyime açıklık”, “yumuşak başlılık” ve “sorumluluk” kişilik puanları arttıkça görsel sanatlar dersine yönelik tutumlarında da olumlu yönde artış olduğu saptanmıştır. Bölüm değişkeni dikkate alındığında, sınıf öğretmeni adaylarının görsel sanatlar dersine karşı tutumlarının, okul öncesi öğretmeni adaylarının tutumlarına göre daha olumlu olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkeni dikkate alındığında, okul öncesi öğretmeni adaylarının görsel sanatlar dersine yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Buna karşılık sınıf öğretmeni adaylarından kadın öğrencilerin puanlarının erkek öğrencilerin puanlarından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• görsel sanatlar dersi
• öğretmen adayları
• kişilik
• tutum

Kaynakça

1. Artut, K. (2004). Okul öncesinde resim eğitimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
2. Aslan, S. ve Yalçın, M. (2013). Öğretmenliğe ilişkin tutumun beş faktör kişilik tipleriyle yordanması. Millî Eğitim Dergisi, 197, 169-179.
3. Bacanlı, H., İlhan, T. ve Aslan, S. (2009). Beş faktör kuramına dayalı bir kişilik ölçeğinin geliştirilmesi: Sıfatlara dayalı kişilik testi (SDKT). Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 261-279.
4. Bahar, S. (2011). Sınıf öğretmenlerinin ve sınıf öğretmenliğinde okuyan öğrencilerin görsel sanatlar ile ilgili görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde.
5. Baysal, A. C. (1981). Sosyal psikolojide tutumlar. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi.121-138.
6. Baysal, Z. N. ve Dıvrak, M. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının sanata yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi, 4(2), 44-55.
7. Bedel, E. F. (2008). Okul öncesi öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları ve bazı kişilik özellikleri arasındaki ilişkiler. Egitimde Kuram ve Uygulama, 4(1), 31-48.
8. Burger, J. M. (2006). Kişilik: Psikoloji biliminin insan doğasına dair söyledikleri. (İ. D. Erguvan Sarıoğlu, Çev.). Kaktüs Yayınları.

9. Buyurgan, S. ve Buyurgan, U. (2007). Sanat eğitimi ve öğretimi, eğitimin her kademesine yönelik yöntem ve tekniklerle. Pegem A Yayıncılık.
10. Bülbül, H. (2003). Sınıf öğretmenlerinin resim-iş dersine yaklaşımlarının incelenmesine dayalı bir çalışma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
11. Cüceloğlu, D. (2002). İnsan ve davranış, psikolojinin temel kavramları. Remzi Kitabevi.
12. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LİSREL uygulamaları. Pegem Akademi.
13. Dewey, J. (2010). Günümüzde eğitim. (B. Ata ve T. Öztürk, Çev.). Pegem Yayınevi.
14. Dülgeroğlu, S. (2011). Eğitim fakültesinde görev yapan öğretim elemanlarının görsel sanatlara yönelik görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Burdur.
15. Ekiz, D. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri: Yaklaşım, yöntem ve teknikler. Anı Yayıncılık.
16. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. and Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education. Mcgraw Hill.
17. Gül, G. (2002). İlköğretim öğretmen adaylarının ve öğretmenlerinin kişilik özellikleri. [Yayımlanmamış doktora tezi]. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
18. Göktaş, Y. (2009). Sınıf öğretmenliği bölümü öğrencilerinin resim-iş eğitimi dersi sonrası resme ilişkin tutumlarının incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 23, 93-106.
19. İnceoğlu, M. (2011). Tutum algı iletişim. Siyasal Kitabevi.
20. Kalyoncu, R. (2013). Sınıf Öğretmeni adaylarının “sanat eğitimi dersi” kavramına ilişkin metaforları. e-Journal of New World Sciences Academy, 8(1), 90-102.
21. Kırışoğlu, O. T. (2005). Sanatta eğitim, görmek, öğrenmek, yaratmak. Pegem A Yayıncılık.
22. Lemon, N. and Garvis, S. (2013). What is the role of the arts in a primary school? An investigation of perceptions of pre-service teachers in Australia. Australian Journal of Teacher Education, 38(9), 1-9.
23. Levent, B. (2011). Sınıf öğretmenlerinin kişilik özelliklerinin iletişim becerilerine etkisi [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
24. Luehman, M. (2002). Art Experiences and Attitude Toward Art Education: A Descriptive Study of Missouri Puplic School Principals. National Art Education Association, 43(3), 197-218.
25. Menke, C. (2015). Sanatın Gücü. (Z. K. Koç, Çev.). Hece Yayınları.
26. Miller A. R. ve Shelly S. (2007). A’dan z’ye kişilik. (S. Alayurt, Çev.). Okuyan Us Yayın.
27. Nussbeck, S. (2007). Sprache-Entwicklung, Störungen und Intervention: Module angewandter Psychologie. Kohlhammer GmbH.
28. Özer, Ö. (2001). İlköğretim okullarında sınıf öğretmenlerinin resim-iş dersine ilişkin eğitim gereksinimleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Eskişehir.
29. Özsoy, V. (2007). Görsel sanatlar eğitimi, resim-iş eğitiminin tarihsel ve düşünsel temelleri. Gündüz Eğitim ve Yayıncılık Basımevi.
30. Smith, E. E., Nolen-Hoeksema, S., Fredrickson, B. and Loftus G. R. (2015). Pisikolojiye giriş. (Ö. Öncül ve D. Ferhatoğlu, Çev.). Arkadaş Yayınevi.
31. Somer, O. Korkmaz, M. ve Tatar, A. (2002). Beş faktörlü kişilik envanterinin geliştirilmesi: Ölçek ve alt ölçeklerin oluşturulması. Türk Psikolojisi Dergisi, 17(49), 21–33.
32. Somer, O. (1998). Türkçe’de kişilik özelliğini tanımlayan sıfatların yapısı ve beş faktör modeli. Türk Psikoloji Dergisi, 13(42), 17-32.
33. Tavşancıl, E. (2018). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Nobel Akademik Yayıncılık.
34. Yanbastı, G. (1990). Kişilik kuramları. Ege Üniversitesi Basımevi.
35. Yazgan İnanç, B. ve Yerlikaya, E. E. (2015). Kişilik kuramları. Pegem A Yayıncılık.