Analysis of Theses on Migration, Migrants and Migrants Education in Turkey: A Content Analysis Study

Öz

This study was carried out in order to evaluate the situation regarding the education of immigrants in these dissertations by analyzing the content of doctoral theses written on migration and immigrants in Turkey between 2011-2020. The study data were obtained from the National Thesis Center and based on the data of a total of 62 doctoral theses that are free to access. Examined doctoral theses; the year it was published, its university, institute, departments, subject areas, research designs, sample sizes, data collection techniques, and tools were examined. In the research, content analysis was made using the scanning method and the percentages and frequencies of the findings were presented with the help of tables and graphics. According to the results of the analysis, it was seen that the most doctoral theses on migration were written in the 2019-2020 period. It has been determined that most of the doctoral theses written were done in Istanbul and Ankara universities, social sciences institute, sociology department and sociology field. In addition, it was seen that the most qualitative research design was used as a research method. In the data collection technique, and data analysis, interview and document analysis technique, which is suitable for the most widely used qualitative research design, was used as a research method. In terms of the subject, it was concluded that only three of the theses examined were about the education of immigrants and the number of theses written about the education of immigrants was insufficient.

Anahtar Kelimeler

• Migration
• immigrant
• Turkey
• content analysis
• doctoral dissertations
• immigrant education

GÖÇ VE GÖÇMENLERİN EĞİTİMİ İLE İLGİLİ TÜRKİYE’DEKİ DOKTORA TEZLERİNİN İNCELENMESİ: BİR İÇERİK ANALİZİ ÇALIŞMASI

Öz

Bu çalışma, 2011-2020 yılları arasında Türkiye’de göç ve göçmenler ile ilgili yazılan doktora tezlerinin içerik analizini yaparak, bu tezlerde göçmenlerin eğitimi ile ilgili durumu değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma verileri Ulusal Tez Merkezi’nden ve erişimi serbest olan toplam 62 doktora tezinin verilerine dayanılarak elde edilmiştir. İncelenen doktora tezlerinin; yayınlandığı yıl, üniversitesi, enstitüsü, anabilim dalları, konu alanları, araştırma desenleri, örneklem büyüklükleri, veri toplama tekniği ve araçları yönünden incelenmiştir. Araştırmada, tarama yöntemi kullanılarak içerik analizi yapılmış ve elde edilen bulguların yüzdeleri ile frekansları tablolar ve grafikler yardımıyla sunulmuştur. Analiz sonuçlarına göre göç ile ilgili en çok doktora tezinin 2019-2020 döneminde yazıldığı görülmüştür. Yazılan doktora tezlerinin en çok İstanbul ve Ankara üniversitelerinde, sosyal bilimler enstitüsünde, sosyoloji anabilim dalında ve sosyoloji alanında çalışmaların yapıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma yöntemi olarak en çok nitel araştırma deseninin kullanıldığı görülmüştür. Veri toplama tekniği ve verilerin analizinde ise araştırma yöntemi olarak en çok kullanılan nitel araştırma desenine uygun olan görüşme ve doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Konu bakımından ise incelenen tezler içerisinde sadece üç tanesinin göçmenlerin eğitimi ile ilgili olduğu ve göçmenlerin eğitimi ile ilgili yazılan tez sayısının yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Göç
• göçmen
• Türkiye
• içerik analizi
• doktora tezleri
• göçmen eğitimi

Kaynakça

1. Adıgüzel, Y. (2019). Göç sosyolojisi (3. baskı ). Ankara: Nobel Yayınlcılık.
2. Akşit, B. T. (1997). Göç araştırmalarında hızlı değerlendirme metodolojisi. A. İçduygu, İ. Sirkeci, & İ. Aydıngün (Dü.), Türkiye'de İç Göç içinde (s. 67-77). İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.
3. Alkar, E. & Atasoy, E. (2020) Türkiye’de göç üzerine yapılan doktora tezlerine yönelik bir içerik analizi. TESAM Akademi Dergisi 7(1). 67-89.
4. Alkış, S. & Güleç, S. (2003). İlköğretim öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi coğrafya konularına yönelik görüşlerinin içerik analizi. 12. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi Bildiri Kitabı, sayı 1, 315-337). Antalya: Gazi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
5. Avcı, Y. E., Koçoğlu, E. & Ekici, Ö. (2013). Göçün eğitim ve eğitim yönetimine etkisine ilişkin okul yöneticilerinin görüşleri (Diyarbakır örneği). International Journal of Social Science (JASS), 6 (2), 91-105.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
7. Castels, S., & Miller, M. J. (2008). Göçler çağı: Modern dünyada uluslararası göç hareketleri (1. baskı). (B. U. Bal, & İ. Akbulut, Çev.) İstanbul: Kurtiş Matbaacılık.
8. Chen X, Tse H. (2010). Social and psychological adjustment of Chinese Canadian children. International Journal of Behavioural Development, 34(4), 330-338.

9. Çalık, M. & Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim Dergisi, 39 (174), 33-38.
10. Çelik, N. (2016). Yenilikçilik konusunda yapılan doktora tezlerinin içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmesi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 2(1), 29-¬42.
11. Çetin, A. (2016). An analysis metaphor used by high school students to describe physics, physics lesson and physics teacher. European J. of Physics Education, 7(2), 1-20.
12. Çetingöz D. & Yıldırım Doğru S. (2017). Göç eden çocuklara sunulan sosyal beceri eğitim programının stresle baş edebilme durumlarına etkisinin değerlendirilmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(12), 187-202.
13. Çiftçi, T. (2017), Türkiye’de coğrafya eğitimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin (2006-2017) eğilimleri. Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 6(4), 864-¬887.
14. Çuhadar, A. ve Sarı, M. (2007, Haziran). Göç yollarında eğitim: İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin okula ilişkin algılarının göç bağlamında değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler Kongresi’nde sunulan bildiri, Çukurova Üniversitesi, Adana.
15. Elo, S. & Kyngas, H. (2007). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107-115.
16. Erdem, C. (2018). Medya okuryazarlığı araştırmalarında eğilimler: Lisansüstü tezlere yönelik bir içerik analizi. Kuramsal Eğitim Bilim Dergisi, 11(4). https:// doi.org/10.30831/akukeg.390260
17. Ereş, F. (2015). Türkiye’de göçmen eğitimi sorunsalı ve göçmen eğitiminde farklılığın yönetimi. Çankırı Karatekin Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 17-30.
18. Farahani L. & Bradley G. (2018). The role of psychosocial resources in the adjustment of migrant adolescents. Journal of Pacific Rim Psychology, 12, 1-11.
19. Han, T. (2010). Göç eden ailelerin çocuklarının eğitim ve öğretimde karşılaştıkları uyum sorunları (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No. 302237)
20. Karakuş, E. (2006). Göç olgusu ve eğitime olumsuz etkileri (Sultanbeyli örneği). (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No 186676)
21. Kaştan, Y. (2015). Türkiye göç yaşamış çocukların eğitim sürecinde karşılaşılan problemler. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 4 (2), 216-229.
22. Kleining, G. & Witt, H. (2001). Discovery as basic methodology of qualitative and quantitative research [81 paragraphs]. Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research, 2(1), Art. 16, http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0114-fqs010116
23. Lee, E. S. (1966). A theory of mıgratıon. Demography, 3(1), 47-57.
24. Martinez Brawley, E. E., Zorita, P., M. B. (2011). Immigration and social work: contrasting practice and education, Social Work Education, 30(1), 17–28.
25. Mayring, P. (2000). Qualitative content analysis [28 paragraphs]. Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research, 1(2), Art. 20, http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0114-fqs0002204.
26. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data Analysis: An expended sourcebook. California: SAGE Publications. Nar, B. (2008). Göçün eğitime ve eğitim yönetimine etkileri (Dilovası örneği), (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No 228763)
27. Parlakkaya, Ç. (2010). Göçe bağlı olarak ilköğretim okullarında yaşanan istenmeyen öğrenci davranışlarına ilişkin öğretmen ve yönetici görüşleri. (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No 265905)
28. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (Çev. Editörleri: Mesut Bütün, Selçuk Beşir Demir), Ankara: Pegem Akademi Yayını.
29. Petrishchev V. & Barkanova О. (2014). Socio-psychological adaptation of migrant and Russian school children to polycultural educational environment of modern schools. International Journal of Business, Humanities and Technology, 4(14), 116-120.
30. Polat Uluocak, G. (2009). İç göç yaşamış ve yaşamamış çocukların okulda uyumu. Dokuz Eylül Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(6), 35-44.
31. Sarıtaş E, Şahin Ü & Çatalbaş G. (2016). İlkokullarda yabancı uyruklu öğrencilerle karşılaşılan sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(1), 208-229.
32. Stemler, S. (2000) "An overview of content analysis," Practical Assessment, Research, and Evaluation: Vol. 7, Article 17. DOI: https://doi.org/10.7275/z6fm-2e34
33. Su S, Li X, Lin D, Xu X. & Zhu M. (2013). Psychological adjustment among left‐behind children in rural China: the role of parental migration and parent–child communication. Child: care, health and development, 39(2), 162-170.
34. Tarman, B., Güven, C. & Aktaşlı, İ. (2011). Türkiye’de sosyal bilgiler eğitimi alanında yapılan doktora tezlerinin değerlendirilmesi ve alana katkıları. Selçuk Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 391-410.
35. Topsakal, C., Merey, Z. & Keçe, M. (2013). Göçle gelen ailelerin çocuklarının eğitim-öğrenim hakkı ve sorunları üzerine nitel bir çalışma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 27 (6), 546-560.
36. Turan, L., Sevim, O. & ve Tunagür, M. (2018), Türkçe eğitimi alanındaki doktora tezlerinin özet bölümlerine yönelik bir içerik analizi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(11), 29-44.
37. Türer, C. (1991). Eğitimde içerik analizi. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(3), 321- 327.
38. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Basım.
39. YÖK Ulusal Tez Merkezi (2019). Doktora Tezleri. Erişim tarihi: 21.03.2021, https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
40. Zaim, S. (2005). Türkiyeden göçler. Uluslararası Göç Sempozyumu Bildiriler (s. 327-330). İstanbul: Zeytinburnu Belediyesi.