TÜRKİYE’DE HÜKÛMET PROGRAMLARININ VE MİLLÎ EĞİTİM ŞÛRALARINDA ALINAN KARARLARIN İLKOKUL GÖRSEL SANATLAR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARINA YANSIMASI: 1923-1950

Bu araştırmanın amacı 1923-1950 yılları arasında kurulan hükûmetlerin programları ve millî eğitim şûralarında alınan kararların ilkokul Görsel Sanatlar dersi öğretim programlarına hedef, içerik, öğrenme ve öğretme süreci ve değerlendirme yaklaşımları açısından yansımalarının olup olmadığını tespit etmektir. Araştırma kapsamında 1924, 1926, 1936 ve 1948 İlkokul Programları; 1927 Köy Mektepleri Müfredat Programı; 1936 Köy Okulları Müfredat Programı Taslağı ve 1939 Köy İlkokul Programı Projesi ele alınmıştır. Tarihsel araştırma yöntemi kullanılarak yürütülen çalışmada veriler, doküman incelemesi yöntemi ile toplanmış ve doküman analizi yoluyla incelenmiştir. Araştırmada 1924 Programı’nda Resim dersinin Cumhuriyet esaslarını ve laikliği topluma aktarmada dolaylı bir rol üstlendiği; 1926-1936 arasında uygulanan programlarda, hükûmetlerin eğitim politikalarının dersin hedef ve içerik boyutlarına çeşitli açılardan yansıdığı; özellikle Mayıs 1935’ten sonra Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) parti politikalarının, şûralarda alınan kararların ve dolayısıyla uygulanan öğretim programlarının üzerinde belirleyici bir faktör olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca CHP’nin kültür ve sanat politikalarından “devrim müzelerinin kurularak topluma inkılap ruhunun aşılanması” fikri, 1936 itibariyle ilkokul programlarında okul müzelerinin kurulması ve bu müzelerde “inkılap/devrim köşesi” adlı bir bölüme yer verilmesi suretiyle örgün eğitimde uygulanabilir bir forma dönüştürülmüştür. Bu dönemin eğitim ve öğretim programlarının şekillendirilmesinde CHP’nin ulusal politikalarının daha etkili olmasının, karşısında herhangi bir muhalefet olmayan bu partinin politikalarının devlet politikası olarak benimsenmesinden ileri geldiği ve bu durumun dönemin Türkiye’si için oldukça tabii olduğu söylenebilir. 1946 seçimleriyle başlayan çok partili yeni dönem ise ders öğretim programına yansımaları olan diğer siyasi gelişmelerdendir.