MÜLTECİ ÇOCUKLARIN TÜRKÇE ÖĞRENME DURUMLARI ÜZERİNE AİLELERİNİN GÖRÜŞLERİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, çocukları Türkçe öğrenen mülteci ailelerin bu duruma yönelik görüşlerini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde olgubilim deseninde gerçekleştirilen araştırmada, katılımcı olarak Kayseri’de yaşayan ve çocukları Türkçe öğrenen 8 mülteci aile yer almaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada geçerli veriler elde edebilmek adına görüşmelerde tercüman yardımı alınmıştır. Elde edilen veriler tematik analiz yoluyla incelenmiştir. Analiz sonucunda veriler 36 kod 7 tema altında sınıflandırılmıştır. Mülteci çocukların Türkçe öğrenme ile birlikte sosyal ilişkilerini geliştirdiği, gündelik işlerini daha rahat yürütebildiği, evde ve sosyal çevrede Türkçe kullanma eğilimi gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca çocukların Türkçe öğrenme durumlarının aileler için eğitim, istihdam, meslek, geleceğe olan güven vb. konularda önem arz ettiği ve Türkçe öğrenmenin yeni kültürel zenginlikler de kattığı tespit edilmiştir. Çalışma sonunda çocukları Türkçe öğrenen mülteci ailelerin, çocuklarının Türkçe öğrenmesine yönelik görüşlerinin olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe öğretimi
• Türkçe öğrenimine yönelik görüşler
• mülteci aileler
• mülteci çocuklar
• görüşme

Kaynakça

1. Referans1 Akkaya, A. (2013). Suriyeli mültecilerin Türkçe algıları. Ekev Akademi Dergisi, 17(56), 179-190.
2. Referans2 Akşit, G., Bozok, M., ve Bozok, N. (2015). Zorunlu göç, sorunlu karşılaşmalar: Hisar köyü, Nevşehir’deki Suriyeli göçmenler örneği. Maltepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi, 1+2, 92-116.
3. Referans3 Aktan, L., ve Bilen, E. Ş. (2020). Eğitimin milliyeti: Mülteci öğrenciler ve Türkiyeli öğrencilerin kademelere göre değişen öğrencilik deneyimleri. Çocuk ve Medeniyet, 5(9), 159-180.
4. Referans4 Bakioğlu, A., Artar, F., ve İzmir, H. (2018). Ankara’daki Suriyelilerin mültecilik deneyimleri. Sosyoloji Derneği Yayını.
5. Referans5 Biçer, N., ve Alan, Y. (2018). İki dillilik bağlamında Suriyeliler üzerinde Türkçenin etkisi. Yeni Türkiye, Yeni Türk Dili Özel Sayısı-II, 100, 346-352.
6. Referans6 Biner, Ö., ve Soykan, C. (2016, Nisan). Suriyeli mültecilerin perspektifinden Türkiye’de yaşam [AB Türkiye Delegasyonu Sivil Düşün Programının desteği ile yürütülen Çeşitlilik ve Stratejik Davalama Ağı Projesi kapsamında hazırlanan rapor]. İstanbul: Mülteci-Der ve Sivil Düşün Yayını. http://www.multeci.org.tr/wp-content/uploads/2016/10/SURIYELI-MULTECILERIN-PERSPEKTIFINDEN-TURKIYE-DE-YASAM.pdf
7. Referans7 Braun, V. ve Clarke, V. (2019). Psikolojide tematik analizin kullanımı. (Çev., S. N. Şad, N. Özer ve A. Atli). Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 7(2), 873-898. https://doi.org/10.14689/issn.2148 2624.1.7c.2s.17m
8. Referans8 Creswell, J. W. (2020). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (5. bs). (Çev. Edt., M. Bütün ve S. B. Demir). Siyasal Kitabevi.

9. Referans9 Çelik, Ç., ve İçduygu, A. (2019). Schools and refugee children: The case of Syrians in Turkey. International Migration, 57(2), 253-267.
10. Referans10 Dogutas, A. (2016). Tackling with refugee children’s problems in Turkish schools. Journal of Educational Training Studies, 4(8), 1-8. https://doi.org/10.11114/jets.v4i8.1524
11. Referans11 Entzinger, H., ve Biezeveld, R. (2003). Benchmarking in immigration integration. European Research Centre on Migration and Ethnic Relations, Erasmus University of Rotterdam.
12. Referans12 Eren, V., ve Çakran, Ş. (2017). Mülteci politikası: Avrupa birliği ve Türkiye karşılaştırması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(39), 1-30.
13. Referans13 Göçer, A. (2012). Dil kültür ilişkisi ve etkileşimi üzerine. Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi, 50-57.
14. Referans14 Gözübüyük Tamer, M. (2020). Mülteci ve sığınmacı yetişkinlere sunulan Türkçe dil öğretiminin halk eğitim merkezi öğretmenleri tarafından değerlendirilmesi (Trabzon Örneği). Karadeniz Araştırmaları, XVII(65), 97-115.
15. Referans15 Hamilton, R. ve Moore, D. (2003). Mülteci çocuklara yönelik eğitim müdahaleleri: Teorik bakış açıları ve en iyi uygulama örnekleri. (Çev. ed., B. Olur ve G. Ocak). Pegem Akademi.
16. Referans16 Harunoğulları, M. (2016). Suriyeli sığınmacı çocuk işçiler ve sorunları: Kilis örneği. Göç Dergisi, 3(1), 29-63.
17. Referans17 Kim, HY (2011). Ebeveynlerin Algıları, Kararları ve Etkileri: Koreli Göçmen Ebeveynler Dil Öğrenimine ve Çocuklarının Kimliklerine Bakıyor. Çok kültürlü eğitim , 18 (2), 16-19.
18. Referans18 McBrien, J. L. (2011). The importance of context: Vietnamese, Somali, and Iranian refugee mothers discuss their resettled lives and involvement in their children’s schools. Compare: A Journal of Comparative and International Education.41(1), 75–90.
19. Referans19 McConnell, A. (2016, Mart). Mülteci ve göçmen: Sözcük seçimleri önemlidir. Nicosia: UNHCR Representation in Cyprus. https://www.unhcr.org/cy/wp-content/uploads/sites/41/2018/02/UNHCR_Refugee_or_Migrant_TR.pdf
20. Referans20 Melanlıoğlu, D. (2014). Türkçe öğrenen yabancıların öğrenme süreçlerine yönelik algıları. Bartın Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 368-389. https://doi.org/10.14686/BUEFAD.201428189.
21. Referans21 Mercan Uzun, E., ve Bütün, E. ( 2016). Okul öncesi eğitim kurumlarındaki Suriyeli sığınmacı çocukların karşılaştıkları sorunlar hakkında öğretmen görüşleri. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi. 1(1), 72-83.
22. Referans22 Mirici, I. H., Galleano, R., & Torres, K. (2013). Immigrant parent vs. ımmigrant children: Attitudes toward language learning in the US. Novitas-ROYAL (Research on Youth and Language), 7(2), 137-146.
23. Referans23 Montgomery, E. (1998). Refugee children from the Middle East. Scandinavian Journal of Social Medicine, 54, 1–152.
24. Referans24 Nimer, M. (2019, Kasım). Türkiye'deki Suriyeli mültecilerin Türkçe dil eğitimi deneyimleri ve kurumsal yapılar. İstanbul Politikalar Merkezi Sabancı Üniversitesi Stıftung Mecrator Girişimi.
25. Referans25 Norton, B. (2013).Identity and language learning: Extending the conversation. Bristol, England: Multilingual Matters.
26. Referans26 Oppedal, B., Özer, S., ve Şirin, S. R. (2017). Travmatik olaylar, sosyal destek ve depresyon: Türkiye kamplarındaki Suriyeli mülteci çocuklar. Vulnerable Children and Youth Studies. doi:10.1080/ 17450128.2017.1372653
27. Referans27 Özdemir, A., ve Budak, F. (2017). Göçün çocuk ruh sağlığı üzerine etkileri. Kadem Kadın Araştırmaları Dergisi, 3(2), 212-223.
28. Referans28 Özer, S., Oppedal, B., Şirin, S. R., ve Ergün, G. (2017). Savaşla karşı karşıya kalan çocuklar: Savaş ve barış anlayışları. Vulnerable Chıldren and Youth Studıes, 2018 Vol. 13, No. 1, 60–71 Https://Doi.Org/10.1080/17450128.2017.1372652
29. Referans29 Özger, B. Y., ve Akansel, A. (2019). Okul öncesi sınıfındaki Suriyeli çocuklar ve aileleri üzerine bir etnografik durum çalışması: Bu sınıfta biz de varız!. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 7(3), 942-966. https://doi.org/10.14689/issn.2148-624.1.7c.3s.3m
30. Referans30 Özkan, R. (2019). Göç olgusu ve toplumsal yapıya etkisi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, XLVII (2019/2), 127-145.
31. Referans31 Sirin, S., R., ve Aber, J., L. (2018). Increasing understanding for Syrian refugee children with empirical evidence. Vulnerable Children and Youth Studies.13 (1), 1-6.
32. Referans32 Symons, C.,ve Ponzio, C. (2019). Schools cannot do it alone: A community-based approach to refugeeyouth’s language development. Journal of Research in Childhood Education,33(1), 98-118.
33. Referans33 Şarkısı, K. (2019). Göçmen ebeveynlerin iki dillilik konusundaki ideolojik konumları. Teoriden Uygulamaya, 58 (3), 254-262.
34. Referans1 Şeker, B. D., ve Aslan, Z. (2015). Eğitim sürecinde mülteci çocuklar: sosyal psikolojik bir değerlendirme. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 8(1), 86-105.
35. Referans34 Temiz, D. N. (2020). Göçmen ve mülteci öğrencilere Türkçe öğretiminde okulda yapılan oryantasyon çalışmalarının rolü. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, 2(II), 45-59.
36. Referans35 UNCHR (2021). The UN Refugee Agency Türkiye Şubat-Mart 2021. https://www.unhcr.org/tr/wp-content/uploads/sites/14/2021/05/UNHCR-Turkey-Operational-Update-February-March-2021-TRKF.pdf
37. Referans36 UNICEF (2019). Türkiye-UNICEF ülke iş birliği programı 2016-2020, 2017 yıllık raporu özet metin. https://www.unicef.org/turkey/media/5186/file/t%c3%9crk%c4%b0ye%20%20unıcef%20%c3%9clke%20%c4%b0%c5%9eb%c4%b0rl%c4%b0%c4%9e%c4%b0%20programı%202016%20-2020.pdf
38. Referans37 Ünal, K., Taşkaya, S. M., ve Ersoy, G. (2018). Suriyeli göçmenlerin yabancı dil olarak Türkçe öğrenirken karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 134-149. https://doi.org/10.31592/aeusbed.472814
39. Referans38 Worthy, J., ve Rodríguez-Galindo, A. (2006). “Mi hija vale dos personas”: Latino immigrant parents' perspectives about their children's bilingualism. Bilingual Research Journal, 30(2), 579-601. https://doi.org/10.1080/15235882.2006.10162891
40. Referans39 Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. bs.). Seçkin Yayıncılık.
41. Referans40 Yıldırım, K. (2010). Nitel araştırmada niteliği artırma. İlköğretim Online, 9(1), 79-92.
42. Referans41 Yıldız, Ü., ve Sertoğlu, G. (2019). Türkiye’de yaşayan yerleşik yabancıların yabancı dil olarak Türkçeye ilişkin görüşleri. Turkish Studies - Educational Sciences, 14(4), 1995-2011. DOI:http://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.23294