Sınır Savaşçılarının Türküleri Adlı Efsanevi Arnavut Türkülerinde Türk Karakteri

Öz

Balkanlar uzun zamandır Osmanlı İmparatorluğu ile Avusturya-Macaristan İmparatorluğu arasındaki sınır olmuştur. Bu noktada sınırın varlığı, Balkanlar’da nüfusun bir kısmının Avusturya-Macaristan’a bağlı ve onun bir parçası olduğu anlamına geliyordu, ancak nüfusun bir kısmı da Osmanlı İmparatorluğu’na bağlıydı. Türk karakteri eylemleriyle, bu türkülerin fikirlerini ve motiflerini, ya da önemli sanatsal olayları ve du-rumları vb. oluşturan kişidir. Bu arada Türk’ü sadece Balkan halklarının kültürlerinde bir karakter olarak değil, küçük bir çevrede onu farklı, bir yerde olumlu, bir yerde olumsuz bir karakter olarak görüyoruz. Kreshnik türküleri, ülkenin kuzeyinden gelen Arnavutlar ile Slav işgalciler arasındaki çatışmanın sunulduğu efsanevi Arnavut türkülerden oluşan büyük bir gruptur. Bu türkülerin yirmi beşinde Türk’ü bir karakter olarak inceledik ve tüm bu türkülede Türk, yerlilere yardım eden, ülkesini işgalcilerden koruyan, yerlilerin ve ailelerinin servetini koruyan vb. olumlu karakterdir. Bu yazıda, türkülerin yirmi beşinde Türk'ü bir karak-ter olarak inceledik ve tüm bu şarkılarda Türk karakteri, yerlilere yardım eden, ülkesini işgalcilerden koruyan, yerlilerin ve ailelerinin servetini koruyan vb. olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu türkülerde bu karakterin özelliklerini araştırırken, bazı kısımlarının net olduğunu ancak bazı kısımlarının net olmadığını fark ettik. Türk, görünüş ve karakter özellikleri açısından net bir şekilde tasvir edilmiştir. Olumlu bir karak-ter olarak Türk hakkında yeterince açık olmayan şey, bu şarkılarda etnik bir Türk’ün adının bir Türk olduğu veya Türk adının daha geniş bir kavram olduğu ve Osmanlı İmparatorluğu altındaki tüm nüfusu kastettiği anlaşılmamaktadır. Osmanlı İmparatorluğu nüfus bakımından karmaşıktı, içinde birçok millet, dil, ve dini inanç vardı Bu imparatorluğun nüfusunun bu çeşitliliği, Türk adının belirsizliğine rağmen, bu türkülerde genellikle Türk ile Arnavut Müslüman nüfusun işaretlendiğini görmekteyiz. Osmanlı, tüm milletlerden, dillerden ve dinlerden. Kreşniklerin türküleri olarak bilinen efsanevi Arnavut türkülerinin farklı durum ve bağlamları üzerinden Türk isimli karakterin statülerinin değişmesi, Türk'ün Arnavut folklorunda karmaşık bir karakter olduğunu, Türk kültüründe birden fazla işlevle bulunduğunu göstermektedir. Bu kültür, efsanevi Arnavut türkülerinde Türk karakterini oldukça esnek hale getiriyor. Türk'ün bir Müslüman rolüyle mi yoksa Osmanlı İmparatorluğu'nun genel adamı rolüyle mi ortaya çıktığı, büyük ölçüde Türk karakterinin bulunduğu türkünün bağlamına bağlıdır, bu nedenle Kreşniklerin her şarkısı ayrıntılı bilgi gerektirir. Ancak Türk karakteri hangi işlevi görürse görsün Kreşnik türkülerinin önemli bir parçasıdır, bu nedenle Türk karakterini anlamadan bu şarkıların olaylarını, zamanlarını ve Osmanlı'nın sınırını anlayamayız. İmparatorluk ve Slavların ve Macarların kuzeyden istilası vb. Türk karakter, Kreşnik türkülerinin bu bölümlerinin çoğuna anlam kazandırmayı başaran belirli bir karakterdir, bu nedenle başka karakterlerle değiştirilemez, onun yerine başka bir karakter getirilmesi onları çok belirsiz ve bu şarkıların gizemli bileşenlerini bırakacaktır

Anahtar Kelimeler

• Türk
• Sınır Savaşçılarının Türküleri
• Osmanlı İmparatorluğu
• Slavlar
• Macarlar

Turk Character in the Legendary Albanian Songs Named the Songs of the Frontier Warriors

Öz

For a long period of time, the Balkan Peninsula had marked the border between the Ottoman and the Austro-Hungarian empires. The existence of the border at this point meant that in the Balkans there was a part of the population that was under Austro-Hungary and was part of it, but there was also a part of the population that was under the Ottoman Empire and that was part of it. As a result, not only do we find the Turk individual as a character being mentioned in most of the cultures co-existing in the Balkan Peninsula at the time but within a very limited environment we find the latter being presented somewhere as a positive character and somewhere as a negative character. The Songs of the Frontier Warriors is a tremendous literary compilation of Albanian epic songs in which is presented the conflict between the Albanians and the Slavic invaders coming from the north of the country. These songs depict the conflicts that had been brought into the forefront of the relations between the two nations at the border, the wars between them, the impris-onment of one another, property appropriations and kidnapping of girls, etc. In a great number of such songs, one comes across the Turk as a character. We have analyzed the Turk as a character as mentioned in twenty-five of such songs and in all of them the Turk is presented as a positive character, who helps locals, defends their lands from foreign invaders, protects the locals as well as their families and properties, etc. While researching the characteristics of this character in such songs, we have come to underline the fact that there are certain aspects and descriptions of his that are clear and some of which are less clear and ambiguous: the Turk on one hand, is clearly depicted as far as his appearance and personality traits are concerned; however, what is deemed as ambiguous in its description is whether by the name Turk such songs had referred to the ethnic Turk or the notion of it belongs to a much broader understanding of what a ‘Turk’ is in that it includes all of the population living in the Ottoman Empire. When it comes to its de-mographics, the Ottoman Empire was a very complex and diverse community reflected by its great number of nations belonging to different religious denominations and speaking different languages living within its borders. This complex demographical diversity only adds to the ambiguity of the name ‘Turk’ as in such songs the latter has not only been used to refer to the Albanian Muslim population, or to the Muslim popula-tion in particular but even the people living within the Ottoman Empire’s borders in general. The change highlighted in terms of the status of the character labeled as a ‘Turk’ in different settings and contexts in Albanian epic songs known as the ‘The Songs of the Frontier Warriors’ goes to show that the ‘Turk’ as a character in Albanian folklore is a complex one in that one sees it play a variety of functions making it a very flexible and fluid character in legendary Albanian songs

Anahtar Kelimeler

• Turk
• The Songs of the Frontier Warriors
• Ottoman Empire
• Slavs
• Magyars

Kaynakça

1. Bartulovic, Alenka. “Me turkun kemi një borxh të vjetër dhe është më mirë ta zgjidhim” – Sulmet osmane nëpërmjet optikës diskursive të historiografisë dhe letërsisë sllavene dhe zbatueshmëria e tyre në she-kullin XXI” [We have an old debt with the Turks and it is better to solve it "- Ottoman attacks through the discursive optics of Slavic historiography and literature and their applicability in the XXI century]. Turku imagjinar [Imaginary Turk] (2017): 171-203.
2. Durham, Edith. The Burden of the Balkans. London: Edward Arnold, 1905.
3. Jezernik, Božidar. “Stereotipi i Turkut [Stereotype of Turk]”. Turku imagjinar [Imaginary Turk] (2017): 19-41.
4. Jezernik, Božidar. Europa e Egër [Wild Europe]. Tiranë: Plejad, 2010.
5. Kangë popullore shqiptare të Kosovë-Metohis I [Albanian folk songs of Kosovo-Metohija I]. Edited by Vojisllav Dançetoviq. Prishtinë: Mustafa Makija, 1952.
6. Këngë Kreshnike I [Songs of the Frontier Warriors I]. Edited by Anton Çetta. Prishtinë: IAP, 1974.
7. Këngë Kreshnike II [Songs of the Frontier Warriors II]. Edited by Rrustem Berisha, Sadri Fetiu, Adem Zejnullahu. Prishtinë: IAP, 1991.
8. Këngë Kreshnike III [Songs of the Frontier Warriors III]. Edited by Anton Çetta, Fazli Syla, Myzafere Mustafa, Anton Berisha. Prishtinë: IAP, 1993.

9. Neziri, Yzmer Ujkan. Epika legjendare e Rugovës I [The legendary epic of Rugova I]. Prishtinë: IAP, 2009.
10. Neziri, Yzmer Ujkan. Epika legjendare e Rugovës II [The legendary epic of Rugova II]. Prishtinë: IAP, 2011.
11. Niewiara, Aleksandra. “‘Fqinji i dashur’ – Ai ‘vrasës i keq”, Imazhi i turkut në letërsinë dhe kulturën polake [‘Dear Neighbor’ - That ‘Bad Killer’, The Image of the Turk in Polish Literature and Culture]”. Turku imagjinar [Imaginary Turk] (2017): 217-237.
12. Sejko, Veis. Mbi elementet e përbashkëta në epikën shqiptaro-arbëreshe dhe serbokroate [On the joint elements in the Albanian-Arbëresh and Serbo-Croatian epics]. Tiranë: Bargjini, 2002.
13. Shala, Demush. Këngë popullore legjendare [Legendary folk songs]. Prishtinë: Rilindja, 1972.
14. Šuica, Marko. “Perceptimi i Perandorisë Osmane në Serbi [Perception of the Ottoman Empire in Serbia]”. Turku imagjinar [Imaginary Turk] (2017): 291-303.
15. Visaret e Kombit II [National treasures II]. Edited by At Bernardin Palaj and At Donat Kurti. Tiranë: Nikaj, 1937.