Türkiye’de Kur’an Çevirisi/Meâl Üzerine Yapılmış Çalışmaların Tasnifi ve Değerlendirilmesi
Öz
Kur’an-ı Kerîm’in dili Arapçadır. Zamanın geçmesiyle başka milletlerin İslam’a girmesiyle onun farklı dillere çevrilme ihtiyacı meydana gelmiştir. Kur’an’ın bütün olarak ilk çevirisi Farsça’ya yapılmıştır. Sonrasında tercüme/meâl faaliyetleri oldukça artmış ve Türkiye’de de birçok meâl yazılmıştır. Hem Kur’an’ın Türkçeye çevrilme meselesi hem de farklı pek çok meâlin bulunması bu konu üzerinde çeşitli içeriklerde çalışma yapılmasına imkan vermiştir. Çalışmanın konusu Türkiye’de Kur’an çevirisi/meâl üzerine yazılmış makalelerin tasnifi ve değerlendirilmesidir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden veri toplama ve içerik analiz tekniği kullanılmıştır. Bu bağlamda yazılan makalelerde konuların Kur’an tercümesinde karşılaşılan problemler ve yöntem önerileri; çeviride öne çıkan dönem ve dil; kavram ve konu kapsamında sure ve âyet çevirileri; kişi ve eser bazında yapılan çalışmalar şeklinde kümelendiğini görmekteyiz. İlgili konularda yazılmış makalelerin dikkat çektiği hususlar ve eksik yönlerini belirleyerek araştırmacılara çalışmalarında yol göstermesi amaçlanmıştır. Yapılan tüm çalışmaların konu olarak tasnifiyle bir araya getirmesi Kur’an çevirisine dair neler konuşulduğunu görmek bakımından önemlidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adıbelli, Ramazan. “İlk Fransızca Kur’an Tercümesi: Andre Du Ryer ve L’alcoran de Mahomet Adlı Eseri”. Bilimname : Düşünce Platformu 43 (Mart 2020).
- Akçay, Mustafa. “M. Esed’in ‘Sünnetullah, Fıtratullah, Sıbgatullah, Bezm-i Elest (Misak) ve Fetret’ Kavramlarını Anlamlandırışı ve M. Hamdi Yazır ile Ö. Rıza Doğrul Meâlleriyle Karşılaştırılması”. Kur’an Meâlleri Sempozyumu-Eleştiriler ve Öneriler- (24-26 Nisan 2003, İzmir), 2007. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2007.
- Akçay, Yusuf. “Kur’an’ın İlk Türkçe Tercümeleri ve Mustafa Bin Muhammed’in İhlâs Suresi Tefsiri”. Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi 5 (2012).
- Akgül, Muhittin. “Anlaşılır Olması Açısından M. Akif Ersoy’un Meâli ve Elmalı’yla Mukayesesi”. Direnen Meâl Akif Meâli Uluslararası Sempozyum. ed. Recep Şentürk. İstanbul: Mahya Yayınları, 2016.
- Akpınar, Ali. “Ömer Rıza Doğrul (1893-1952) ve ‘Tanrı Buyruğu’ Eseri ve Meâl Dünyasına Katkısı”. Kur’an Meâlleri Sempozyumu -Eleştiriler ve Öneriler- (24-26 Nisan 2003, İzmir). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2007.
- Aksan, Doğan. Her Yönüyle Dil-Ana Çizgileriyle Dilbilim-. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2015.
- Aliyeva, Röya. “Kur’an-ı Kerim’in Tercümesi Meselesi ve Meâl Tarihi”. Bakı Devlet Üniversitesi İlahiyyat Fakültesi’nin Elmi Mecmuasi 25 (2016).
- Arpaçukuru, Osman. “Kur’an’ın Anlamlarının Türkçeye Aktarımı: Meâl mi? Tercüme mi?” AİBÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi 8/2 (2020).
- Ata, Aysu. “Rylands Nüshası Kur’an Çevirisi ve Farsça Çevirinin Önemi”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi 19/1 (ts.), 2004.
- Ay, Mahmut. “Hasan Basrı̇ Çantay’ın ‘Kur’ân-ı Hakı̂m ve Meâl-i Kerı̂m’ İsimli Eserı̇nde Tasavvufı̂ Yorumlar”. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 13 (2015).