Mushaf Öncesi Kur’an Kitâbetinin Durumu (Tahlil ve Değerlendirme)

Kur’ân-ı Kerîm Mekke’de nâzil olmuş ve burada yazılmaya başlanmıştır. Kur’an kitâbeti Arap yazısının gelişimindeki en önemli unsur olmuştur. Her ne kadar ilâhî vahiy sesli olarak nazil olsa ve yayılsa da bir resmî evrak hüviyetinde yazıyla kayıt altına alınmıştır. Kendisi ümmî olan Hz. Peygamber Kur’an kitâbetini önemli görmüş ve kâtiplere imlânın incelikleri hususunda bazı tavsiyelerde bulunmuştur. Süreç içerisinde ortaya çıkan yazılı nüshaları derleme teşebbüsleri henüz Mekke döneminde başlamıştır. Medine döneminde Kur’an kitâbeti faaliyetleri daha yoğun ve yaygın şekilde devam etmiştir. Peygamberimizin vefatından sonra bazı elim hadiseler Kur’an’ın geniş bir uzlaşı ile iki kapak arasına toplanmasını zorunlu kılmıştır. Hz. Ebû Bekir’in gayretiyle oluşturulan suhuf/mushaf esas alınarak çoğaltılan ve sahabenin icmâsına mazhar olan resmî mushaflar farklı İslâm beldelerine gönderilmiştir. Kur’an kitâbetini konu edinen Mushaf tarihi çalışmaları daha çok Hz. Osman sonrasına odaklanmakta; öncesinde geçen yaklaşık 40 yıllık süreç yüzeysel olarak geçilmektedir. Bu çalışma mezkûr konuyu mevzubahis süreçle sınırlı tutarak detaylı şekilde ele almayı hedeflenmiştir.

The Qur'an was revealed in Mecca and began to be written there. Qur'anic writing has been the most important element in the development of Arabic writing. Even though the divine revelation was revealed and spread audibly, it was recorded in writing as an official document. The Prophet, who was himself an ummī, considered Qur'anic writing important and gave some advice to the scribes about the subtleties of spelling. Attempts to compile the written copies that emerged in the process started in the Meccan period. During the Medinan period, Qur'anic scribal activities continued in a more intensive and widespread manner. After the Prophet's death, some tragic events made it necessary to collect the Qur'an between two covers by a broad consensus. The official manuscripts, which were reproduced on the basis of the suhuf/mushaf created by the efforts of Abū Bakr and which met the consensus of the Companions, were sent to different Islamic lands. Studies on the history of the Mushaf, which deals with Qur'anic scribing, focus mostly on the period after 'Uthman; the 40-year period that preceded it is only superficially mentioned. This study aims to deal with this subject in detail by limiting it to the aforementioned period.