Tarihî, Mimari ve İşlevsel Yönleriyle Hz. Hatice’nin Evi
Öz
Hz. Hatice, Hz. Muhammed’in ilk eşi, Rasûlullah’ın risaletine inanan ve ona destek veren ilk Müslüman hanımdır. O ve Hz. Muhammed Mekke’de evlenmiş ve Mescid-i Harâm’ın kuzey doğusunda Merve bölgesinde yirmi beş yıl aynı evi paylaşmışlardır. Hz. Hatice, Hz. Muhammed’den olan çocuklarını nübüvvet öncesinde bu evde dünyaya getirmiş ve bu hânede vefat etmiştir. Söz konusu evlilik süreci Rasûlullah’ın peygamberlik öncesi ve ilk peygamberlik yıllarıdır. Hz. Hatice’nin evi, bu çiftin yaşamlarını sürdükleri bir mesken olmakla birlikte vahyin nâzil olduğu özel yerlerden biridir. Rasûlullah’ın ilk vahyi aldıktan sonra heyecan ve endişe ile döndüğü akabinde sükûnete erdiği mekân da burasıdır. Rasûlullah Cebrail’den gelen “kalk, uyar” vahyine bu evde muhatap olmuş, yıllar sonra yine bu evden, Medine’ye hicret etmek üzere ayrılmıştır. Dolayısıyla bu ev İslâm'ın ilk dönemi için özel öneme sahiptir. Bu makalenin amacı muahhar kaynaklarda “Mescid-i Harâm’dan sonra Mekke'deki en faziletli yer” olarak tanımlanan Hz. Hatice’nin evinin tarihi süreçteki yapısal ve işlevsel hususiyetlerini ortaya çıkarabilmektir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.
Teşekkür
Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi'ne emeği geçen hocalarıma teşekkür ederim.
Kaynakça
- Ali et-Taberi, Ali b. Abdülkadir b. Muhammed el-Hüseyni el-Mekki. el-Ercü’l-miski ve’ttarihü’l-Mekki ve teracimü’l-müluk ve’l-hulefa. Mekke: el-Mekketü’t-Ticariyye, 1416.
- Aliye, Fatma. “Hz. Peygamber’in İlk Eşi Müslüman Olan İlk Kadın Hz. Hatice”. Tarih ve Edebiyat Mecmuası 17/7 (1981), 47-48.
- Belâẑurî, Aḥmed b. Yaḥyâ b. Câbir. Ensâbu’l-Eşrâf. nşr. Suheyl Zekkâr, Riyâḍ ez-Ziriklî. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1417.
- Belâẑurî, Aḥmed b. Yaḥyâ b. Câbir. Futûḥu’l-Buldân. Beyrut: Dâru ve Mektebetu’l-Hilâl, 1988.
- Betnûnî, Muhammed Lebib. er-Rihletü’l-Hicaziyye li-veliyyin-niam el-Hac Abbas Hilmi Başa es-sani hıdiv Mısr. Mısır: El-Cemaliyye, 1329.
- Ebû Süleyman, Abdülvehhab İbrâhim. El-Emâkinu’l-Me’sûreti’l-Mütevâtire fi Mekkete’l-Mükerreme Arz ve Tahlîl. Mekke: Müessesetü’l-Furkan li’t-Türasi’lİslâmî (al-Furqan Islamic Heritage Foundation), 2009.
- Ebû ʿAbdullâh Muḥammed b. İsmâʿîl, el-Buḫârî. el-Câmiʿu’l-Musnedu’ṡ-Ṡaḥîḥu’lMuḫtaṡar nşr. Muḥammed Zuheyr en-Nâṡır. Beyrut: Dâru Ṭavḳi’n-Necât, 1422H.
- Erul, Bünyamin. “Hz. Peygamber’in Risalet Öncesi Hayatına Farklı Bir Yaklaşım”. Diyanet İlmi Dergi [Diyanet İşleri Reisliği Yıllığı]_ Peygamberimiz Hz Muhammed (SAV) özel sayısı Özel Sayı (2003), 33-66.
- Erul, Bünyamin. “Zeyd b. Hârise”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 44/319- 320. İstanbul: TDV Yayınları, 2013.
- Esedî, Ahmed b. Muhammed el-Mekki. İhbâru’l-Kirâm bi-Ahbâri’l-Mescidi’l-Harâm. İzmir: İzmir Milli Kütüphanesi, 357/8, ts.