Mîzânü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi tarafından yayımlanan uluslararası, bilimsel ve hakemli bir dergidir. Dergi, dinî araştırmalar ve İslami ilimlerin bütün alanlarında özgün akademik çalışmaları kabul eder. Türkçe çalışmaların yanı sıra İngilizce ve Arapça bilimsel çalışmalar da yayımlanabilir.
Dergide özgün araştırma makaleleri başta olmak üzere çeviri makaleler, kitap ve diğer akademik yayın değerlendirmeleri, eleştirel metin/neşir çalışmaları ve derginin amaç ve kapsamına uygun diğer bilimsel çalışmalar yayımlanabilir. Yüksek lisans ve doktora öğrencileri, derginin güncel yazım ve başvuru koşulları çerçevesinde danışmanlarıyla birlikte hazırladıkları çalışmaları dergiye gönderebilir. Çeviri çalışmalarında gerekli yayın ve telif izinlerinin alınması yazarların sorumluluğundadır.
Mîzânü’l-Hak’ın yayın süreçleri; bilimsel bilginin tarafsız, güvenilir ve saygın biçimde üretilmesi ve yaygınlaştırılması esasına dayanır. Dergi, Committee on Publication Ethics (COPE) rehberleri, International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) ilkeleri, Yükseköğretim Kurulu Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, TR Dizin kriterleri ve ilgili uluslararası bilimsel yayıncılık standartlarını dikkate alır. İngilizce bilimsel yayınlarda ayrıca European Association of Science Editors (EASE) tarafından yayımlanan ilgili ilkeler göz önünde bulundurulur.
Araştırma ve Yayın Etiği
Mîzânü’l-Hak’a gönderilen çalışmaların özgün, bilimsel araştırma ve yayın etiğine uygun ve daha önce yayımlanmamış olması gerekir. Aynı çalışma eş zamanlı olarak başka bir derginin değerlendirme sürecinde bulunamaz.
Bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı davranışlar arasında özellikle şunlar yer alır:
İntihal: Başkalarına ait fikir, yöntem, veri, uygulama, metin, şekil veya eserlerin bilimsel kurallara uygun atıf yapılmaksızın kısmen veya tamamen kişinin kendi eseriymiş gibi sunulmasıdır.
Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan verilerin üretilmesi, gerçek olmayan verilere dayanarak çalışmanın düzenlenmesi veya değiştirilmesi ya da yapılmamış bir araştırmanın yapılmış gibi gösterilmesidir.
Çarpıtma: Araştırma kayıtlarının veya elde edilen verilerin tahrif edilmesi, kullanılmayan yöntem veya materyallerin kullanılmış gibi gösterilmesi, araştırma hipotezine uymayan verilerin bilinçli biçimde dışlanması ya da veriler ve sonuçların belirli bir görüşe uyarlanacak şekilde değiştirilmesidir.
Tekrar yayım: Aynı araştırmanın veya aynı sonuçların esaslı biçimde tekrar edilerek birden fazla bağımsız yayın gibi sunulmasıdır.
Dilimleme: Bir araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde uygun olmayan biçimde parçalara ayrılarak birbirine gerekli atıflar yapılmaksızın çok sayıda yayın hâline getirilmesidir.
Haksız yazarlık: Araştırmaya anlamlı katkısı bulunmayan kişilerin yazar olarak eklenmesi, katkı sağlayan kişilerin yazarlık dışında bırakılması, yazar sırasının gerekçesiz biçimde değiştirilmesi veya akademik nüfuz kullanılarak yazarlık hakkı elde edilmesidir.
Destek alınan araştırmalarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşların belirtilmemesi, insan ve hayvan araştırmalarında etik kurallara uyulmaması, hasta ve katılımcı haklarının ihlal edilmesi, hakemlik sırasında elde edilen gizli bilgilerin açıklanması, araştırma kaynaklarının amacı dışında kullanılması ve dayanaksız etik ihlal suçlamalarında bulunulması da etik ihlal kapsamında değerlendirilir.
Etik Kurul İzni
Bireylerden ölçek, anket, mülakat, gözlem, deney veya diğer veri toplama araçlarıyla veri elde edilen ve etik kurul onayı gerektiren araştırmalar için ilgili kurumdan etik kurul izni alınmalıdır.
Etik kurul izni gereken çalışmalarda kurulun adı, karar tarihi ve karar/sayı numarası makalede belirtilmelidir. Veri toplama sürecinin başlangıç ve bitiş tarihleri yöntem bölümünde verilmelidir. Etik kurul onay belgesi DergiPark’a ek dosya olarak yüklenmelidir.
Etik kurul izni gerektirdiği hâlde ilgili belgeyi sunmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz. TR Dizin’in etik kurul ve araştırma etiğine ilişkin güncel kriterleri esas alınır.
Yazarlık ve Yazarların Sorumlulukları
Tüm yazarların çalışmaya önemli bilimsel veya entelektüel katkıda bulunmuş olması gerekir. Makaledeki verilerin gerçek ve özgün olması yazarların sorumluluğundadır. Kaynakça eksiksiz hazırlanmalı ve yararlanılan bütün kaynaklara uygun biçimde atıf yapılmalıdır.
Yazarlar; çalışmanın özgün olduğunu, başka bir yerde yayımlanmadığını, eş zamanlı olarak başka bir dergide değerlendirmede olmadığını ve üçüncü kişilerin haklarını ihlal etmediğini beyan eder.
Yazarlar, yayımlanan çalışmalarında önemli bir hata veya yanlışlık fark etmeleri hâlinde dergi editörlüğünü bilgilendirmek ve düzeltme veya geri çekme sürecinde iş birliği yapmakla yükümlüdür.
Çıkar Çatışması ve Finansal Destek
Yazarlar, hakemler ve editörler çalışmanın değerlendirilmesini etkileyebilecek mali, kişisel, akademik veya kurumsal çıkar çatışmalarını açıklamalıdır.
Araştırmanın bir proje, fon, kişi veya kurum tarafından desteklenmesi durumunda bu destek açıkça belirtilmelidir. Bir editör veya alan editörünün gönderilen çalışma ile çıkar çatışması bulunması hâlinde ilgili kişi değerlendirme sürecinden çekilir.
Hakemlerin Sorumlulukları
Hakem değerlendirmeleri tarafsız, bilimsel ve gerekçeli olmalıdır. Hakemler yalnızca uzmanlık alanlarına giren çalışmaları değerlendirmelidir.
Hakemler; yazarlarla, çalışma ile veya araştırmayı destekleyen kişi ve kuruluşlarla çıkar çatışması bulunması durumunda editörlüğü bilgilendirmeli; değerlendirdikleri makaleleri ve makalelerdeki yayımlanmamış bilgileri gizli tutmalı; ilgili olduğu hâlde atıf yapılmamış önemli çalışmaları belirtmelidir.
Hakemler değerlendirmelerini doğrudan metin üzerinde veya çevrimiçi hakem formunda en az 150 kelimelik gerekçeli bir açıklama ile sunmalıdır.
Editörlerin ve Alan Editörlerinin Sorumlulukları
Editörler ve alan editörleri, makaleleri akademik nitelik, özgünlük, bilimsel katkı ve derginin amaç-kapsamına uygunluk temelinde değerlendirir. Yazarların milliyeti, kurumu, cinsiyeti, dünya görüşü veya diğer kişisel özellikleri editöryal kararı etkileyemez.
Editörler; hakemlik gizliliğini korumak, çıkar çatışmalarını önlemek, uygun ve bağımsız hakem seçmek, etik ihlal iddialarını incelemek ve gerektiğinde düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi yayımlamakla sorumludur.
Editöryal kararlar bilimsel gerekçelere dayanır ve yayıncı veya üçüncü kişilerin ticari ya da kurumsal çıkarlarından bağımsız olarak alınır.
Ön İnceleme ve Benzerlik Taraması
Dergiye gönderilen çalışmalar; yayın ilkeleri, akademik yazım kuralları ve İSNAD Atıf Sistemi bakımından editörlük tarafından incelenir ve iThenticate ve/veya Turnitin gibi benzerlik tespit programları ile kontrol edilir.
Dergide genel olarak %15’in altında benzerlik oranı aranır. Bununla birlikte değerlendirme yalnızca sayısal oran üzerinden yapılmaz; benzerliğin niteliği, kaynağı ve atıf kurallarına uygunluğu da dikkate alınır.
Ön inceleme süreci en fazla 15 gün içinde tamamlanır.
Alan Editörü İncelemesi
Ön inceleme ve benzerlik taramasından geçen çalışma, ilgili alan editörü tarafından araştırma problemi, literatür, yöntem, akademik dil ve üslup, özgünlük ve alana katkı bakımından değerlendirilir. Bu inceleme en fazla 15 gün içinde tamamlanır. Bilimsel açıdan hakem değerlendirmesine uygun bulunmayan çalışmalar hakeme gönderilmeden reddedilebilir.
Hakemlik Süreci
Mîzânü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi’nde araştırma makaleleri çift taraflı kör hakemlik (double-blind peer review) sistemiyle değerlendirilir. Değerlendirme sürecinde yazarların ve hakemlerin kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur. Ön inceleme, benzerlik taraması ve alan editörü değerlendirmesini başarıyla tamamlayan araştırma makaleleri, çalışma konusuyla ilgili bilimsel uzmanlığa sahip en az iki bağımsız hakeme gönderilir. Hakem seçiminde uzmanlık alanı, akademik yetkinlik, tarafsızlık ve olası çıkar çatışmaları dikkate alınır. Değerlendirmenin tarafsızlığını etkileyebilecek kişisel, akademik veya kurumsal çıkar çatışması bulunan kişiler hakem olarak görevlendirilmez.
Hakemlerden çalışmayı bilimsel yöntem, özgünlük, literatüre katkı, kaynak kullanımı, tutarlılık, akademik dil ve bulguların geçerliliği bakımından değerlendirmeleri ve görüşlerini gerekçeli bir raporla bildirmeleri beklenir. İki hakemin görüşlerinin farklı olması durumunda, ilgili editörün değerlendirmesi alınarak karar verilebilir veya çalışma üçüncü bir bağımsız hakeme gönderilebilir. Gerekli görülen durumlarda editörlük ek uzman görüşü de talep edebilir. Hakem raporları, alan editörünün değerlendirmesi ve gerektiğinde üçüncü hakem veya ilgili editörün görüşü birlikte dikkate alınarak bilimsel değerlendirme süreci sonuçlandırılır.
Hakemlerin olumlu görüş bildirmesi çalışmanın otomatik olarak yayımlanacağı anlamına gelmez. Hakem değerlendirmeleri bilimsel karar sürecinin temel unsurlarından biri olmakla birlikte, nihai yayın kararı Yayın Kurulu tarafından verilir. Yazarlar hakem görüşlerine katılmadıkları durumlarda bilimsel gerekçelerini açıklayarak itirazda bulunabilir. Yazar ve hakem arasındaki akademik iletişim, çift taraflı körlük ilkesi korunarak alan editörü aracılığıyla yürütülür.
Çeviri ve Diğer Yayın Türlerinin Değerlendirilmesi
Çeviri makaleler; özgün metne uygunluk, alan terminolojisinin doğru kullanımı ve dil bakımından ilgili alan ve dil uzmanlarının değerlendirmesine sunulur. Olumsuz değerlendirme alan çeviriler yayımlanmaz. Kitap ve sempozyum değerlendirmeleri ile diğer akademik yayın türlerinin yayımlanmasına ilgili alan editörlerinin ve gerektiğinde Yayın Kurulunun değerlendirmesi sonucunda karar verilir.
Tashih ve Kontrol Süreci
Hakemlerin düzeltme talep etmesi hâlinde raporlar yazara iletilir. Yazarın istenen düzeltmeleri genel olarak 10 gün içinde tamamlaması beklenir.
Alan editörü, talep edilen düzeltmelerin yapılıp yapılmadığını en fazla 5 gün içinde kontrol eder. Hakem yeniden kontrol talep etmişse ilgili hakem değerlendirmeyi en fazla 7 gün içinde tamamlar.
Dil Kontrolü
Hakem sürecini tamamlayan çalışmalar ilgili dil editörleri tarafından incelenir. Türkçe çalışmalar Türkçe Dil Editörü, İngilizce içerikler İngilizce Dil Editörü tarafından değerlendirilir; diğer yayın dillerinde gerektiğinde ilgili dil uzmanlarından görüş alınır.
Türkçe ve İngilizce dil kontrollerinin her biri en fazla 15 gün içinde tamamlanır.
Yayın Kurulu ve Nihai Karar
Teknik, akademik ve dilsel kontrolleri tamamlanan çalışmalar Yayın Kurulunda değerlendirilir ve nihai yayın kararı verilir. Yayın Kurulu üyelerinden itiraz gelmesi hâlinde karar oy çokluğu ile alınır.
Yayımlanması kararlaştırılan çalışmalar dizgi ve mizanpaj sürecinden geçirilerek yayıma hazırlanır.
Düzeltme, Geri Çekme ve Endişe İfadesi
Yayımlanan bir makalede bulguları, yorumları veya sonuçları etkilemeyen hata tespit edilmesi durumunda düzeltme yayımlanabilir.
Çalışmanın bulgu ve sonuçlarını geçersiz kılan ciddi hata, etik ihlal, intihal, sahtecilik veya güvenilirliği ciddi biçimde zedeleyen bir durumun ortaya çıkması hâlinde makale geri çekilebilir.
Bir yayının güvenilirliği konusunda ciddi şüphe bulunmasına rağmen inceleme henüz tamamlanmamışsa endişe ifadesi yayımlanabilir.
Bu süreçlerde COPE ve ICMJE rehberleri esas alınır.
Şikâyet ve İtirazlar
Okuyucular, yazarlar ve hakemler yayımlanan bir makaledeki önemli hata veya yanlışlıklar ile intihal, mükerrer yayın, etik ihlal veya editöryal süreçlere ilişkin şikâyetlerini mizanulhak@ikc.edu.tr adresine iletebilir. Şikâyet ve itirazlar gizlilik ve tarafsızlık ilkeleri çerçevesinde incelenir. İtiraza konu kararda görev alan kişinin çıkar çatışmasının bulunması hâlinde inceleme bağımsız bir editör veya kurul üyesine devredilir.
Yapay Zekâ Kullanımı
Dergiye gönderilen çalışmalarda yapay zekâ tabanlı araçlardan literatür taramasına yardımcı olma, dil ve anlatım kontrolü, çeviri, yazım ve biçim düzenleme gibi çalışmanın akademik özgünlüğünü ve yazarın bilimsel katkısını ikame etmeyen sınırlı amaçlarla yararlanılabilir.
Yapay zekâ araçları veri veya kaynak uydurma, sahte atıf oluşturma, bulguları değiştirme veya araştırma sonuçlarını manipüle etme gibi etik dışı amaçlarla kullanılamaz.
Kullanılan aracın adı, kullanım amacı ve kullanım aşaması makale gönderimi sırasında açıkça beyan edilmelidir. Yapay zekâ araçları yazar olarak gösterilemez. Üretilen veya düzenlenen içeriğin doğruluğu ve etik uygunluğu yazarların sorumluluğundadır.
Açık Erişim Politikası
Mîzânü’l-Hak açık erişimli bir dergidir. Yayımlanan bilimsel içerikler yayımlandıkları andan itibaren herhangi bir ücret, abonelik, kayıt şartı veya ambargo uygulanmaksızın ücretsiz erişime sunulur. Kullanım ve yeniden kullanım koşulları derginin Açık Erişim Politikası ile Telif Hakkı ve Lisans Politikasında ayrıntılı olarak açıklanır.
Telif Hakkı ve Lisans
Mîzânü’l-Hak’ta yayımlanan çalışmaların telif hakkı yazar(lar)a aittir. Yazarlar, dergiye eserin ilk yayın hakkını ve yayımlanması, açık erişime sunulması, dağıtılması, çoğaltılması, arşivlenmesi ve indekslere iletilmesi için gerekli gayrimünhasır yayın yetkisini verir.
Yayımlanan çalışmalar Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) lisansı kapsamında yayımlanır. Telif sahibi ve lisans bilgisi makalenin tam metninde belirtilir.
Kendi Kendine Arşivleme Politikası
Yazarlar çalışmalarının gönderilmiş sürümünü, kabul edilmiş yazar sürümünü ve yayımlanmış nihai sürümünü; ilgili lisans hükümlerine uymak kaydıyla kişisel veya kurumsal web sayfalarında, kurumsal ve konu temelli açık arşivlerde ve uygun akademik platformlarda herhangi bir ambargo süresi olmaksızın paylaşabilir.
Yayımlanmış nihai sürüm paylaşılırken Mîzânü’l-Hak’taki özgün yayına ve varsa DOI bağlantısına yer verilmelidir.
Arşivleme ve Dijital Koruma
Mîzânü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi’nde yayımlanan tüm sayı ve makaleler DergiPark altyapısında elektronik ortamda saklanmakta ve sürekli erişime açık tutulmaktadır.
Dergide yayımlanan bilimsel içeriğin uzun süreli korunması ve erişilebilirliğinin sürdürülebilmesi amacıyla LOCKSS (Lots of Copies Keep Stuff Safe) dijital koruma ve arşivleme sistemi kullanılmaktadır. Mîzânü’l-Hak’ın yayımlanmış içeriği 2020 yılından itibaren LOCKSS kapsamında korunmaktadır.
Derginin veya yayıncının yayın faaliyetinin sona ermesi ya da teknik nedenlerle dergi platformuna erişilememesi durumunda, yayımlanmış bilimsel içeriğin korunması ve yeniden erişilebilir hâle getirilebilmesi amacıyla LOCKSS dijital koruma altyapısından yararlanılır.
Yayımlanan makalelerin bibliyografik bilgileri ve üst verileri ilgili ulusal ve uluslararası indekslere, veri tabanlarına ve akademik bilgi sistemlerine iletilebilir. Yayımlanan çalışmaların kalıcı olarak tanımlanması ve erişilebilirliğinin desteklenmesi amacıyla makalelere DOI atanır.
Yayın ve Değerlendirme Ücreti
Mîzânü’l-Hak, makale gönderimi, ön değerlendirme, hakemlik, editöryal değerlendirme, dil kontrolü veya yayın sürecinin hiçbir aşamasında yazarlardan veya kurumlarından ücret talep etmez. Yazarlara da yayımlanan çalışmalar karşılığında ücret ödenmez.
Yayın Sıklığı ve Düzenlilik
Mîzânü’l-Hak yılda iki kez, Haziran ve Aralık aylarında yayımlanır. Dergi ilan ettiği yayın takvimine uygun biçimde düzenli yayımlanmayı esas alır. Başvuru dönemlerinin güncel tarihleri derginin ana sayfasında ilan edilir.
Yazım ve Başvuru İlkeleri
Makale ve çeviri türündeki çalışmalar için kelime sınırı, öz ve anahtar kelime koşulları, İSNAD Atıf Sistemi, yazar bilgileri ve makale şablonuna ilişkin ayrıntılar Yazım Kuralları sayfasında belirtilir. Çeviri makalelerde gerekli yayın veya telif izni başvuruya eklenmelidir.
Başvuru dosyalarında yazar, kurum ve ORCID bilgilerinin nasıl sunulacağı ve çift kör hakemlik öncesinde anonimleştirmenin nasıl yapılacağı Yazım Kuralları ve Makale Gönderim Süreci kapsamında açıklanır.