Elazığ İlindeki Küçük Ölçekli Süt Sığırı İşletmelerinde Subklinik Mastitis Prevalansı, Süt Bileşenine Etki Eden Faktörler ve Bunlar Arasındaki İnteraksiyonların Araştırılması
Öz
Bu çalışmanın amacı küçük ölçekli işletmelerde yetiştirilen farklı ırk ineklerde mastitis prevalansı, bu işletmelerden elde edilen süt örneklerinde bakteri üreme oranları ve süt bileşenine etki eden faktörlerin araştırılmasıdır. Bu çalışmada farklı ırklardan (Simental, Montofon ve Holstein) yaşları 2-8 arasında değişen, primipar ve multipar olan 211 inek kullanıldı. California Mastitis Test (CMT) sonucuna göre, 150 inek pozitif reaksiyon verirken (%71,09), 61 inek ise CMT negatif (-) reaksiyon verdi (%28,91). Çalışmada kullanılan 211 ineğe ait 844 meme lobundan 16 meme lobu kör olduğu için çalışma dışında tutuldu. Çalışmaya dahil edilen 828 meme lobundan 438 meme lobu (%52,90) CMT (-) ve 390 (%47,10) meme lobu CMT pozitif bulundu. CMT pozitif meme loblarında bakteri üreme oranı %92,11 olarak bulundu. En fazla Staphylococcus aureus (S. aureus) tespit edildi (%30,99). Yağ oranı en düşük CMT (-) (%4,48 ± 0,12)’de görüldü. Protein (%3,51 ± 0,02), laktoz (%5,28 ± 0,04), yağsız kuru madde (YKM) (%9,68 ± 0,07) ve mineral madde (%0,75 ± 0,01) oranları en düşük CMT (+++) grubunda görüldü. Dansite (1.033,22 ± 0,19 kg/m3) en yüksek CMT (-) grubunda bulunurken, elektrik iletkenliği de (4,69 ± 0,01 mS/cm) en yüksek CMT (+++) grubunda tespit edildi. En düşük yağ oranına (%3,86 ± 0,27) 3. laktasyonda rastlandı. Laktoz (%5,52 ± 0,04), YKM (%10,08 ± 0,07) ve protein (%3,66 ± 0,03) oranları 3. laktasyondaki ineklerde yüksek bulundu. Dahası, 3. laktasyondaki ineklerin süt elektrik iletkenliği (4,40 ± 0,03 mS/cm) en düşük değere sahipken, dansitesi (1.034,02 ± 0,44 kg/m3) yüksek bulundu. Kademeli meme formlarından (573,84 ± 63,11 hücre⁄ml) elde edilen sütlerde somatik hücre sayısı (SHS) yüksek bulunurken, laktoz oranı dışında süt kompozisyonu bakımından istatistiksel fark olmadığı anlaşıldı. Silindirik meme başı (383,02 ± 43,70 hücre⁄ml) ve düz meme ucu şekli (370,79 ± 43,61 hücre⁄ml) bulunan meme loblarından elde edilen sütlerde SHS düşük bulundu. Koltuk meme formunda (%15,2) bakteri üreme oranı düşük görülürken, sarkık (%27,6) ve kademeli (%29,9) meme formuna sahip ineklerde bakteri üreme oranları yüksek bulundu. Sonuç olarak, subklinik mastitisin yaygın olduğu ve bu hastalığa en çok S. aureus’un neden olduğu görüldü. Mastitisin azaltılması için koruyucu önlemlerin uygulanması özellikle de S. aureus’a karşı koruyucu önlemlerin alınması gerekmektedir. Koltuk meme formu ve silindirik meme başına sahip ineklerin yetiştiricilikte kullanılması, mastitisin azalmasına katkı sağlayacağı kanaatine varıldı.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgül A 2005. Tıbbi araştırmalarda istatistiksel analiz teknikleri. 3.ed., Emek Ofset Ltd Şti, Ankara, Turkey.
- Alhussien MN, Dang AK 2018. Milk somatic cells, factors influencing their release, future prospects, and practical utility in dairy animals: an overview. Vet World. 11(5):562-577.
- Alpay G, Yeşilbağ K 2009. Mastitis olgularında virüsların rolü. J. Res Vet Med. 28(1):39-46.
- Bharti P, Bhakat C, Pankaj PK, Bhat SA, Prakash MA, Thul MR, Japheth KP 2015. Relationship of udder and teat conformation with intra-mammary infection in crossbred cows under hot-humid climate. Vet World. 8(7):898-901.
- Cinar M, Serbester U, Ceyhan A, Gorgulu M 2015. Effect of somatic cell count on milk yield and composition of first and second lactation dairy cows. Ital J Anim Sci. 14(1):105-108.
- Cochran WG 1997. Sampling Techniques. 3rd ed., John Wiley & Sons, NY.
- Deshapriya RMC, Rahularaj R, Ransinghe RMSBK 2019. Mastitis, somatic cell count and milk quality: an overview. Sri Lanka Vet J. 66(6):1-12.
- Ergün Y, Aslantaş Ö, Doğruer G, Cantekin Z 2004. Hatay ilindeki aile tipi süt sığırcılığı işletmelerinde subklinik mastitislerin epidemiyolojisi. Vet Bil Derg. 20(4):25-28.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Cerrahi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Tarık Şafak
*
0000-0002-6178-4641
Türkiye
Öznur Yılmaz
0000-0003-0424-9471
Türkiye
Ali Rişvanlı
0000-0001-5653-0025
Kyrgyzstan
İbrahim Şeker
0000-0002-3114-6411
Türkiye
Pınar Şeker
0000-0001-8059-5830
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2022
Gönderilme Tarihi
4 Ocak 2022
Kabul Tarihi
16 Mart 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 12 Sayı: 1
Cited By
The Relationship Among the Hygiene Score, Bedding Type and the California Mastitis Test Score in Family-Type Dairy Farming
Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.31196/huvfd.1578527