Farklı Yerfıstığı Çeşitlerinde Ekim Zamanlarının Verim ve Verim Unsurları Üzerine Etkisi

Öz

Bu çalışma, bazı yerfıstığı (Arachis hypogaea L.) çeşitlerinin agronomik özelliklerine farklı ekim zamanlarının etkilerini araştırmak amacıyla yürütülmüştür. Araştırma 2015 ve 2016 yıllarında Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Uygulama Arazisinde yürütülmüştür. Deneme ‘‘Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine’’ göre üç tekrarlamalı olarak yapılmıştır. Denemede 4 ekim zamanı (8 Mayıs, 14 Mayıs, 20 Mayıs, 25 Mayıs) ve 3 farklı yerfıstığı çeşidi (NC-7, Halisbey, Batem 5025) kullanılmıştır. Çalışmada bitki boyu, bitkide dal sayısı, 1000 dane ağırlığı, bitki başına meyve sayısı, dekara verim, iç oranı gibi parametreler incelenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre yağ oranı dışında kalan diğer parametrelerde 1. Ekim zamanının (8 Mayıs) en uygun ekim zamanı olduğu belirlenmiştir. Dekara verimin yıllara göre yağış faktöründen dolayı değiştiği görülmüştür. 2015 yılında en yüksek dekara verim 291,45 kg/da ile Halisbey çeşidinden, 2016 deneme yılında ise en yüksek dekara verim 408.77 kg/da ile Batem 5025 çeşidinden tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bingöl
• yerfıstığı çeşitleri
• ekim zamanları
• verim
• agronomi

The Effect of Planting Times on Yield and Yield Components in Different Peanut Varieties

Öz

This study was conducted to investigate the effects of different planting times on the agronomic characteristics of some peanut (Arachis hypogaea L.) varieties. The research was carried out at the Field Application Area of Bingöl University Faculty of Agriculture in 2015 and 2016. The experiment was designed as a split-plot randomized complete block design with three replications. Four different planting times (May 8th, May 14th, May 20th, May 25th) and three different peanut varieties (NC-7, Halisbey, Batem 5025) were used in the experiment. Parameters such as plant height, number of branches per plant, 1000 kernel weight, number of fruits per plant, yield per hectare, and kernel ratio were investigated. According to the results of the study, the first planting time (May 8th) was determined to be the most suitable for all parameters except oil content. Yield per hectare varied across years due to rainfall, with the highest yield of 291.45 kg/ha recorded in 2015 for the Halisbey variety, and the highest yield of 408.77 kg/ha observed in the 2016 trial for the Batem 5025 variety.

Anahtar Kelimeler

• Bingöl
• peanut varietes
• planting times
• yield
• agronomy

Kaynakça

1. Anonim, (2011). Bingöl il çevre durum raporu, TC. Bingöl Valiliği, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, s. 34.
2. Arıoğlu, H., Bakal, H., & Onat, F. B. Z. 2020. Yerfıstığı Tarımında Ekim Zamanının Önemli Tarımsal ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkisinin Belirlenmesi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 159-165.
3. Arıoğlu, H., Kurt, C., Bakkal, H., Onat, B., Güllüoğlu, B. (2013), Eylül 10-13. Çukurova bölgesi ana ürün koşullarında yapılan yerfıstığı tarımında farklı hasat zamanlarının verim ve bazı tarımsal özelliklere etkisi [Sözlü bildiri]. 10. Tarla Bitkileri Kongresi, Türkiye.
4. Arslan, H., Ekin, Z., & Yolbaş, M. (2022). Farklı Ekim Zamanlarının Siirt Koşullarında Yerfıstığı (Arachis hypogaea L.)’nın Verim ve Verim Unsurları Üzerine Etkisi. ISPEC Journal of Agricultural Sciences, 6(2), 247-259.
5. Boydak, E. (2020). Doğu Geçit Bölgesinde Yetiştirilen Bazı Yerfıstığı (Arachis hypogaea L.) Çeşitlerinin Verim ve Verim Unsurlarının Belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 51(3), 239-242.
6. Canavar, Ö. and Kaynak, MA. (2008). Effect of different planting dates on yield and yield components of peanut (Arachis hypogaea L.). Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 32, 521-528.
7. Canavar, Ö., & Kaynak, M. A. (2013). Determination of yield and yield components and seed quality of peanuts (Arachis hypogaea L.) at different harvest times. International Journal of Agronomy and Plant Production, 4, 3791-3803.
8. Coşge, B., Ulukan, B. (2005). Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) yetiştiriciliğinde çeşit ve ekim zamanı. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(3), 1-6.

9. Çalışkan, S., Çalışkan, M. E., Arslan, M., Arıoğlu, H. (2008). Effects of sowing date and growth duration on growth and yield of groundnut in a mediterranean-type environment in Turkey. Field Crops Research, 105, 131-140.
10. Çil, A. N., Çil, A., Akkaya, M. R., Şahin, V. (2013). Eylül 10-13. Doğu Akdeniz bölgesi koşullarına uygun yerfıstığı (Arachis hypogaea L. ) çeşitlerinin geliştirilmesi [Sözlü bildiri]. 10. Tarla Bitkileri Kongresi, Türkiye.
11. Çil, AN., Çil, A., Akkaya, MR., Kıllı, F. (2011) Eylül 12-15. Bazı yerfıstığı (Arachis hypogaea L.) genotiplerinin önemli tarımsal ve kalite özelliklerinin belirlenmesi [Sözlü bildiri]. 9. Tarla Bitkileri Kongresi, Türkiye.
12. Hatipoğlu, H. (2014). Harran ovası koşullarında yerfıstığı bitkisinin uygun ekim zamanının belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Harran Üniversitesi, Şanlı Urfa.
13. TÜİK, (2022). Bitkisel Üretim İstatistikleri. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Bitkisel-Uretim-Istatistikleri- 2022-45504. [Erişim tarihi: 10 Mayıs 2023].
14. Kadiroğlu, A. (2016). Yerfıstığı Yetiştiriciliği, Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Antalya, s.1-2.
15. Keleş, R. ve Öztürk, Ö. (2012). Farklı ekim zamanlarının bazı aspir çeşitlerinde verim ve kalite üzerine etkileri. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 5(1), 112-117.
16. Kılınççeker, M. B. (2019). Çukurova koşullarında yetiştirilen bazı virginia tipi yerfıstığı çeşitlerinin önemli kalite özelliklerinin belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Çukurova Üniversitesi, Adana.
17. Kurt, C., Zaimoğlu, FB., Güllüoğlu, L., Arıoğlu, H. (2009) Ekim 19-22. Çukurova bölgesi ana ürün koşullarında bazı yerfıstığı çeşit ve hatlarının verim ve bazı tarımsal özelliklerinin belirlenmesi [Sözlü bildiri]. VIII. Tarla Bitkileri Kongresi, Türkiye.
18. Tunçtürk, M., Eryiğit, T., Arslan, B. (2005). Van Gölü havzasında yetiştirilebilecek yerfıstığı çeşit ve hatlarının verim ve verim özelliklerinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(2), 109-116.
19. Ülger, A. (2010). Farklı ekim zamanı ve bitki sıklıklarının yerfıstığında bitki gelişimi ile meyve verimi ve kalitesine etkileri [Yüksek Lisans Tezi]. Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay.
20. Arıoğlu, H., Bakal, H., & Onat, F. B. Z. (2020). Yerfıstığı Tarımında Ekim Zamanının Önemli Tarımsal ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkisinin Belirlenmesi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 159-165.
21. Kılıç, C., & Arabacı, O. (2016). Çörek Otu (Nigella Sativa L.)'Nda Farklı Ekim Zamanı Ve Tohumluk Miktarının Verim Ve Kaliteye Etkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(2), 49-56.