EN
TR
Morfometrik ve Geometrik Morfometrik Yöntemlerinin Veterinerlik Anatomisi Alanında Kullanımı
Öz
Materyaller üzerinde kullanılan araçlar ile uzunluk, açı gibi parametrelerin ölçüldüğü ve sonuçların istatiksel analizini kapsayan yöntem morfometridir. Morfometrik yöntemler şeklin konu edinildiği birçok alanda ve çeşitli materyaller üzerinde uzun zamandır kullanılmaktadır. Sağlık bilimlerini konu edinen araştırma dallarında faydalanılan bu yöntem veterinerlik anatomisi alanında da sıklıkla kullanılmaktadır. Yaşanan teknolojik ilerlemeler ile morfometrik yöntemler de gelişmektedir. Morfometrik yöntem ile elde edilen ölçümlerin yanı sıra incelenen materyalin şekil yorumunun tamamen araştırmacının gözlemine dayalı olması bu yöntemi ampirik kılmaktadır. Geliştirilen son yaklaşım şekil analizine ve geometrik bilgilerin tamamının tutulmasına yaptığı vurgu nedeniyle geometrik morfometri olarak adlandırılmaktadır. Geometrik morfometrik incelemelerde indirekt yöntemler yardımıyla veri elde edilmektedir. Bu yöntemler üç boyutlu tarayıcıdan elde edilen görüntüler, radyografik görüntüler üzerinden yapılmakla birlikte en sık kullanılan yöntem fotoğraflama yöntemidir. Bu yöntemde verilerin saptanması için kartezyen koordinatları kullanılır. Bunun yanı sıra fotoğraflama metoduyla iki ve üç boyutlu incelemelerin yapılması mümkündür. Ayrıca bu yeni yöntem, çok sayıda şekil değişkenini bir arada incelemeye olanak tanırken analiz sonuçlarının grafiksel gösterimine de imkan sağlamaktadır. Morfometrik yöntemler ile şekil analizi, araştırmacının yorumuna dayalıyken geometrik morfometrik yöntemlerde bu analiz sonucunda daha kesin verilere ulaşmak mümkündür. Bu çalışmada, veterinerlik anatomisi alanında sıklıkla yararlanılan morfometrik ve geometrik morfometrik yöntemlerin kıyaslanması ve bu yöntemlerin kullanılmasının ne gibi farklılıklar yarattığını ortaya koymak hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Sanyal, B., & Ghosh, S.K. (2022). Dosimetry in food irradiation. In: V.M. Gómez- López & R. Bhat (Eds). Electromagnetic technologies in food science (pp. 33-52). Hoboken:John Wiley & Sons, Inc.
- Abbasabadi, B.M., Ghojoghi, F., Rahmati, S. ve Hajian, O. (2020). Dama dama mesopotamica. Iranian Journal of Veterinary Medicine, 15(02), 221-233. doi:10.22059/ijvm.2020.299875.1005075.
- Abdullayeva, H. (2022). İskeletten Cinsiyet Belirlemede Geometrik Morfometri Yönteminin Uygulanabilirliği [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi (Tez No: 752469)
- Adams, D.C. ve Otarola-Castillo, E. (2013). Geomorph: An R package for the collection and analysis of geometric morphometric shape data. Methods in Ecology and Evolution, 4, 393–399. doi: 10.1111/2041- 210X.12035.
- Aytek, A.İ. (2016). Antik Anadolu Toplumlarının Geometrik Morfometrik Karşılaştırmaları [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi (Tez No: 430466).
- Aytek, A.İ. (2017). Geometrik Morfometri, Mimarlar Arkeologlar Sanat Tarihçileri Restoratörler Ortak Platformu E-Dergisi, 17(11). http://www.masrop.org/
- Bacon, A.M. (2000). Principal components analysis of distal humeral shape in pliocene to recent African hominids: the contribution of geometric morphometrics. American Journal of Physical Anthropology, 111(4), 479–487. https://doi.org/10.1002/(SICI)1096-8644(200004)111:4<479::AID-AJPA4>3.0.CO;2-%23
- Bayram, S. (2022). Rinoplasti ve Rekonstrüksiyon Açısından Geometrik Morfometri Yöntemi ile Burun Şeklinin Analizi [Yüksek Lisans tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi] Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi (Tez No: 717607)
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Anatomi ve Fizyoloji
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
22 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
28 Temmuz 2023
Kabul Tarihi
20 Kasım 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 13 Sayı: 2
APA
Özdemir, Ş., & Can, M. (2023). Morfometrik ve Geometrik Morfometrik Yöntemlerinin Veterinerlik Anatomisi Alanında Kullanımı. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences, 13(2), 226-235. https://doi.org/10.53518/mjavl.1334252
AMA
1.Özdemir Ş, Can M. Morfometrik ve Geometrik Morfometrik Yöntemlerinin Veterinerlik Anatomisi Alanında Kullanımı. Manas J Agr Vet Life Sci. 2023;13(2):226-235. doi:10.53518/mjavl.1334252
Chicago
Özdemir, Şevval, ve Mehmet Can. 2023. “Morfometrik ve Geometrik Morfometrik Yöntemlerinin Veterinerlik Anatomisi Alanında Kullanımı”. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 13 (2): 226-35. https://doi.org/10.53518/mjavl.1334252.
EndNote
Özdemir Ş, Can M (01 Aralık 2023) Morfometrik ve Geometrik Morfometrik Yöntemlerinin Veterinerlik Anatomisi Alanında Kullanımı. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 13 2 226–235.
IEEE
[1]Ş. Özdemir ve M. Can, “Morfometrik ve Geometrik Morfometrik Yöntemlerinin Veterinerlik Anatomisi Alanında Kullanımı”, Manas J Agr Vet Life Sci, c. 13, sy 2, ss. 226–235, Ara. 2023, doi: 10.53518/mjavl.1334252.
ISNAD
Özdemir, Şevval - Can, Mehmet. “Morfometrik ve Geometrik Morfometrik Yöntemlerinin Veterinerlik Anatomisi Alanında Kullanımı”. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 13/2 (01 Aralık 2023): 226-235. https://doi.org/10.53518/mjavl.1334252.
JAMA
1.Özdemir Ş, Can M. Morfometrik ve Geometrik Morfometrik Yöntemlerinin Veterinerlik Anatomisi Alanında Kullanımı. Manas J Agr Vet Life Sci. 2023;13:226–235.
MLA
Özdemir, Şevval, ve Mehmet Can. “Morfometrik ve Geometrik Morfometrik Yöntemlerinin Veterinerlik Anatomisi Alanında Kullanımı”. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences, c. 13, sy 2, Aralık 2023, ss. 226-35, doi:10.53518/mjavl.1334252.
Vancouver
1.Şevval Özdemir, Mehmet Can. Morfometrik ve Geometrik Morfometrik Yöntemlerinin Veterinerlik Anatomisi Alanında Kullanımı. Manas J Agr Vet Life Sci. 01 Aralık 2023;13(2):226-35. doi:10.53518/mjavl.1334252
Cited By
Shape analysis of the carpal joint in healthy and septic arthritis in newborn calves
Anatomia, Histologia, Embryologia
https://doi.org/10.1111/ahe.13080