Derleme

Gıda Işınlamanın Türkiye’de Gelişim Sürecindeki Önemli Adımlar

Cilt: 13 Sayı: 2 22 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Gıda Işınlamanın Türkiye’de Gelişim Sürecindeki Önemli Adımlar

Öz

Geçen yüzyılda nükleer bilim ve teknolojinin barışçıl amaçlarla sağlık, çevre, enerji üretimi gibi alanlarda kullanılması yanında gıda muhafazasında kullanılması da önemli seçenek olarak ortaya çıkmıştır. Gıda ışınlama olarak adlandırılan bu prosesin ticari olarak yaygınlaşmasında Türkiye önemli bir rol üstlenmiş ve dünyada ilk endüstriyel tahıl ışınlama tesisi 1967 yılında ülkemizde kurulmuştur. Bu önemli gelişmeden sonra ülkemiz dünya ile birlikte bu konudaki çalışmalara ortak olmuş ve aktif olarak katılmıştır. 1990’lı yıllarda gerekli teknik ve yasal alt yapıyı hazırlayarak önemli adımlar atan Türkiye, yaklaşık 25 yıldır bir gıda ışınlama yönetmeliğine ve yasal ticari uygulama deneyimine sahip bulunmaktadır. Bugün gelinen noktada biri TENMAK - NÜKEN bünyesinde diğeri ise özel sektöre ait iki adet gama ışınlama tesisi tam kapasite ticari gıda ışınlama faaliyetini sürdürmektedir. Diğer taraftan TENMAK - NÜKEN bünyesinde gıda ışınlama konusunda geniş bilgi birikimine sahip personeli ve laboratuvar alt yapısı ile gıda sektörüne her türlü teknik desteği sağlamaktadır. Bu makalede gıda ışınlama konusunda ülkemizde yaşanan sürece ilişkin bilgiler tarihsel süreç takip edilerek, dünyadaki gelişmeler ile birlikte öz olarak verilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AEC. (1967). Harwell ships 100 thousand curies of 60Co to Turkish grain irradiator. Isotopes and Radiation Technology, U.S. Atomic Energy Commission. Division of Isotopes Development, Oak Ridge National Laboratory, 4(2), p203.
  2. AEC. (1968). Hearings and reports on atomic energy. United States Congress. Joint Committee on Atomic Energy, U.S. Atomic Energy Commission, 125, p.605.
  3. AEK. (1969). Ambar zararlılarına karşı radyasyonla mücadele konulu Birleşmiş Milletler İskenderun özel fon projesinin bugüne kadar geçirdiği safhalar. Rapor, 16 Haziran 1969, T.C. Atom Enerjisi Komisyonu, Ankara, 44s.
  4. Ali Omer, M.A., Saion, E., Gar Elnabi, M.E.M., & Dahlan, K.M. (2012). Synthesis of polyaniline HCl pallets and films nanocomposites by radiation polymerization. In: F. Adrovic (Ed), Gamma radiation (pp. 115-146). Rijeka:InTech.
  5. APHIS. (2023a). Irradiation treatment. Animal and Plant Health Inspection Service. Retrieved from https://www.aphis.usda.gov/aphis/ourfocus/planthealth/import- information/sa_quarantine_treatments/irradiation/irradiation-treatment
  6. APHIS. (2023b). USDA-APHIS-PPQ Phytosanitary irradiation. Animal and Plant Health Inspection Service. Retrieved from https://www.nationalacademies.org/documents/embed/link/LF2255DA3DD1C41C0A42D3BEF0989ACAECE30 53A6A9B/file/D9D7E0FE2D90CDD2FF663D0AB06F541978A2269477C9?noSaveAs=1
  7. APHIS. (2023c). Manuals. Animal and Plant Health Inspection Service. Retrieved from https://www.aphis.usda.gov/import_export/plants/manuals/ports/downloads/aphis-certified-irradiation- facilities.pdf
  8. APHIS. (2023d). APHIS Certified irradiation facilities. Animal and Plant Health Inspection Service. Retrieved from https://www.aphis.usda.gov/import_export/plants/manuals/ports/downloads/aphis-certified-irradiation- facilities.pdf

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Ambalajlama, Saklama ve İşleme, Gıda Teknolojileri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

4 Ekim 2023

Kabul Tarihi

23 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
İç, E., & Aylangan, A. (2023). Gıda Işınlamanın Türkiye’de Gelişim Sürecindeki Önemli Adımlar. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences, 13(2), 196-209. https://doi.org/10.53518/mjavl.1371345
AMA
1.İç E, Aylangan A. Gıda Işınlamanın Türkiye’de Gelişim Sürecindeki Önemli Adımlar. Manas J Agr Vet Life Sci. 2023;13(2):196-209. doi:10.53518/mjavl.1371345
Chicago
İç, Erhan, ve Ayça Aylangan. 2023. “Gıda Işınlamanın Türkiye’de Gelişim Sürecindeki Önemli Adımlar”. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 13 (2): 196-209. https://doi.org/10.53518/mjavl.1371345.
EndNote
İç E, Aylangan A (01 Aralık 2023) Gıda Işınlamanın Türkiye’de Gelişim Sürecindeki Önemli Adımlar. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 13 2 196–209.
IEEE
[1]E. İç ve A. Aylangan, “Gıda Işınlamanın Türkiye’de Gelişim Sürecindeki Önemli Adımlar”, Manas J Agr Vet Life Sci, c. 13, sy 2, ss. 196–209, Ara. 2023, doi: 10.53518/mjavl.1371345.
ISNAD
İç, Erhan - Aylangan, Ayça. “Gıda Işınlamanın Türkiye’de Gelişim Sürecindeki Önemli Adımlar”. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 13/2 (01 Aralık 2023): 196-209. https://doi.org/10.53518/mjavl.1371345.
JAMA
1.İç E, Aylangan A. Gıda Işınlamanın Türkiye’de Gelişim Sürecindeki Önemli Adımlar. Manas J Agr Vet Life Sci. 2023;13:196–209.
MLA
İç, Erhan, ve Ayça Aylangan. “Gıda Işınlamanın Türkiye’de Gelişim Sürecindeki Önemli Adımlar”. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences, c. 13, sy 2, Aralık 2023, ss. 196-09, doi:10.53518/mjavl.1371345.
Vancouver
1.Erhan İç, Ayça Aylangan. Gıda Işınlamanın Türkiye’de Gelişim Sürecindeki Önemli Adımlar. Manas J Agr Vet Life Sci. 01 Aralık 2023;13(2):196-209. doi:10.53518/mjavl.1371345

Cited By