Deksametazon Uygulanan Ratlarda Alendronat ve Vitamin D’nin Hematolojik Parametreler Üzerıne Etkisi
Öz
Deksametazon, bağışıklık yanıtını baskılaması ve sitokin üretimini düşürmesiyle tedavi amacıyla sıklıkla tercih edilen, güçlü immünsüpresif ve anti-inflamatuvar etkiye sahip sentetik bir glukokortikoid türevidir. Bu çalışma ile ratlarda deksametazon kaynaklı osteoporotik etkilerin tedavisinde sıkça kullanılan alendronat ve vitamin D’nin hematolojik parametrelere etkileri araştırıldı. Bu amaçla 6 hafta sürdürülen çalışma için toplam 35 adet rat 5 gruba ayrıldı. Kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmazken, diğer tüm gruplara deksametazon (7.5 mg/kg haftada bir, deri altı) verildi. Üç tedavi grubuna Alendronat (haftada 5 gün 0.9 mg/kg), Vitamin D (haftada 1 kez 10.000UI/500µL) ve Alendronat+Vitamin D uygulandı. Sonuçta tüm gruplarda WBC ve LYM düzeylerinin kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük olduğu tespit edildi. Alendronat grubu dışında tüm gruplarda anlamlı olmak üzere RBC sayılarının daha düşük, RDWCV ve RDWSD’nin ise daha yüksek olduğu gözlendi. Deksametazon grubunda kontrollere göre HGB ve MCHC düzeyleri ise anlamlı derecede düşük, MCV ise yüksek bulundu. Tüm tedavi gruplarında kontrol ve deksametazon grubuna göre anlamlı derecede daha düşük bulunan PLT ve PCT’deki azalmanın alendronat ve vitamin D’nin birlikte kullanımıyla belirginleştiği görüldü. Sonuç olarak, bu çalışma ile belirlenen dozlarda deksametazonun özellikle lökosit ve eritrosit indeksleri olmak üzere çeşitli hematolojik etkilerinin düzenlenmesinde alendronat ve vitamin D’nin kullanılan doz ve sürelerde sınırlı etkiye sahip oldukları gözlendi.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Adachi, J. D., Saag, K. G., Delmas, P. D., Liberman, U. A., Emkey, R. D., Seeman, E., Lane, N. E., Kaufman, J. M., Poubelle, P. E., Hawkins, F., Correa-Rotter, R., Menkes, C. J., Rodriguez-Portales, J. A., Schnitzer, T. J., Block, J. A., Wing, J., McIlwain, H. H., Westhovens, R., Brown, J., Melo-Gomes, J. A., Gruber B.L, Yanover M. J., Leite M.O, Siminoski K. G., Nevitt M. C., Sharp J. T., Malice M. P., Dumortier T., Czachur M., Carofano W., ve Daifotis, A. (2001). Two-year effects of alendronate on bone mineral density and vertebral fracture in patients receiving glucocorticoids: a randomized, double-blind, placebo-controlled extension trial. Arthritis and Rheumatism, 44(1), 202–211. https://doi.org/10.1002/1529-0131(200101)44:1<202::AID-ANR27>3.0.CO;2-W
- Arabi, S. M., Ranjbar, G., Bahrami, L. S., Vafa, M., ve Norouzy, A. (2020). The effect of vitamin D supplementation on hemoglobin concentration: a systematic review and meta-analysis. Nutrition Journal, 19(1), 11. https://doi.org/10.1186/s12937-020-0526-3
- Aulakh, R., Sohi, I., Singh, T., ve Kakkar, N. (2009). Red cell distribution width (RDW) in the diagnosis of iron deficiency with microcytic hypochromic anemia. Indian Journal of Pediatrics, 76(3), 265–268. https://doi.org/10.1007/s12098-009-0014-4
- Bansal, T., Singhal, S., Taxak, S., ve Bajwa, S. J. S. (2024). Dexamethasone in anesthesia practice: A narrative review. Journal of Anaesthesiology, Clinical Pharmacology, 40(1), 3–8. https://doi.org/10.4103/joacp.joacp_164_22
- Barrachina, M. N., Pernes, G., Becker, I. C., Allaeys, I., Hirsch, T. I., Groeneveld, D. J., Khan, A. O., Freire, D., Guo, K., Carminita, E., Morgan, P.K., Collins, T.J.C., Mellet, N.A., Wei, Z., Almazni, İ., Italiano, J.E., Luyendyk, J., Meikle, P.J., Puder, M., Morgan, N.V., Boilard, E., Murphy, A., ve Machlus, K. R. (2023). Efficient megakaryopoiesis and platelet production require phospholipid remodeling and PUFA uptake through CD36. Nature cardiovascular research, 2(8), 746-763. https://doi.org/10.1038/s44161-023-00305-y
- Bella, L. M., Fieri, I., Tessaro, F. H. G., Nolasco, E. L., Nunes, F. P. B., Ferreira, S. S., Azevedo, C. B., ve Martins, J. O. (2017). Vitamin D Modulates Hematological Parameters and Cell Migration into Peritoneal and Pulmonary Cavities in Alloxan-Diabetic Mice. BioMed Research İnternational, 2017, 7651815. https://doi.org/10.1155/2017/7651815
- Ciovacco, W. A., Cheng, Y. H., Horowitz, M. C., ve Kacena, M. A. (2010). Immature and mature megakaryocytes enhance osteoblast proliferation and inhibit osteoclast formation. Journal of Cellular Biochemistry, 109(4), 774–781. https://doi.org/10.1002/jcb.22456
- D'Amelio, P., Cristofaro, M. A., De Vivo, E., Ravazzoli, M., Grosso, E., Di Bella, S., Aime, M., Cotto, N., Silvagno, F., Isaia, G., ve Pescarmona, G. P. (2012). Platelet vitamin D receptor is reduced in osteoporotic patients. Panminerva Medica, 54(3), 225–231. Erişim adresi: https://hdl.handle.net/2318/121424
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Biyokimya
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
23 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
10 Mart 2026
Kabul Tarihi
26 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1