Eskişehir Alâeddin Camisi’nin Onarılmasına Dair Girişimler (1878-1886)

Remzi Aydın

Eskişehir Alâeddin Camisi’nin Onarılmasına Dair Girişimler (1878-1886)

Öz

Bu çalışmada, Eskişehir Alâeddin Camisi‟nin Osmanlı döneminde onarılmasına yönelik girişimler ele alınmıştır. Çalışmaya temel olan en önemli materyali, Başbakanlık Osmanlı Arşivi‟nde yer alan belgeler oluşturmaktadır. 1878-1886 yılları arasındaki yazışmaları içeren belgelerden, 19. yüzyılın sonlarına gelindiğinde caminin onarıma muhtaç bir vaziyette olduğu anlaşılmaktadır. Harap durumda bulunan caminin onarımı öncesinde şehir mimarı tarafından keşif çalışması yapılmıştır. Çalışma sonucunda hasar tespiti yapılmış ve onarımda kullanılacak malzemeler ile işçilik ücretleri hesaplanarak maliyet çıkarılmıştır. Ardından belirlenen maliyet üzerinden ihale açılmış ve süreç başlatılmıştır. Camide yaptığımız incelemelerde belgelerde geçen onarımlara dair herhangi bir kitabe bulunamamıştır. Bununla birlikte belgelerde ifade edilen hususlardan bazılarının yapıdaki izlerine ulaşılabilmektedir. Mihrap üzerindeki süsleme kompozisyonları onarıma ilişkin belgelerin tarihleri ile paralellik sergileyen en önemli unsurdur. Belgelerde yer alan bilgiler, yapının onarımının yanı sıra çevresinde yapılan işler, ilave edilecek birimler ile 19. yüzyıl imar organizasyonunun taşradaki işleyişi hakkında da bilgi vermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Altınsapan E. (1997). Ortaçağ‟da Eskişehir ve Çevresinde Türk Sanatı (11.-15. Yüzyıllar Mimarisi). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Ankara 1997.
Arık R. (1988). Batılılaşma Dönemi Anadolu Tasvir Sanatı. Ankara 1988.
Arslan N. (2014). Eskişehir Kitabeleri. Eskişehir 2014.
Aslanbay M. (1955). Eskişehir‟deki Alâiddin Câmisi ve Eskişehir Tarihi ile İlgili Araştırmalar. Eskişehir 1955.
Avcı A. (2007) Eskişehir‟deki Selçuklu Eserleri ve Kitabeler. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erciyes Üniversitesi, Kayseri 2007.
Bayburtluoğlu Z. (1995). “Caca Oğlu Nureddin‟in Vakfiyesi‟nde Adı Geçen Yapılar”. Vakıflar Dergisi XXV (1995) 5-8.
Baykara T. (1996). “Ulu Camii Selçuklu Şehrinde İskânı Belirleyen Bir Kaynak Olarak”. Belleten LX/227 (1996) 33-58.
Çöl N. (2002). “Kütayha İli Tavşanlı İlçesi Kurşunlu Camiinin Duvar Resimlerinin Geleneksel Türk Resim Sanatı Çerçevesinde Değerlendirilmesi Osmanlı Sanatı Çerçevesinde Duvar Resmi”. Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Anadolu Sanat Dergisi 12 (2002) 49-66.

Demirarslan D. (2016). “19. Yüzyıl Osmanlı Dini Mimarisinde Duvar Resmi Sanatı: Balkanlardan Kalkandelen Alaca Cami Örneği”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi 80 (2016) 151-181.
Dündar A. (1999). “Osmanlı Mimarisinde Şehir Mimarları”. Eds. K. Çiçek & C. Oğuz, Osmanlı X (1999) 227-235.
Dündar A. (2002). “Osmanlı Mimarisinde Vakıf Mimarları”. Eds. H. Acun, H. Çal, Z. İbrahimgil & G. Tuncel, Prof. Dr. Halûk Karamağaralı Armağanı (2002) 113-122.
Dündar A. (2001). “Osmanlı Mimarisinde Vilayet (Eyalet) Mimarları”. Proceedings of the 11th International Congress of Turkish Art, Utrecht-The Netherlands, August 23-28, 1999. Electronic Journal of Oriantal Art IV (2001) 1-9.
Gültekin R. E. (2008). “Türklerde Bereket Sembolü Olarak Kullanılan Meyve Motifleri ve Mimaride Değerlendirilmesi”. Turkish Studies 3/5 (2008) 9-31.
Gürsoy E. (2015). “Uşak‟ta Perde Motifli Mihraplar”. Asos Journal 10 (2015) 146-157.
Hatipoğlu O. (2007). XIX. Yüzyıl Osmanlı Camilerinde Kalem İşi Tezyînâtı. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi, Erzurum 2007.
İltar G. (2014). “Tekke Köyü Hacı Abdullah Halife Camisi Duvar Resimleri”. Vakıflar Dergisi 42 (2014) 69-80.
İnce K. (1990). Eskişehir ve Çevresindeki Osmanlı Devri Yapıları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi, Erzurum 1990.
İnce K. (2014). “Uşak/Ulubey‟deki Osmanlı Mimarisine Dair”. Turkish Studies 9/10 (2014) 667-696.
Oğuzoğlu Y. & Emecen F. (1995). “Eskişehir”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Cilt 11 (1995) 398-401. İstanbul.
Orhonlu C. (1984). Osmanlı İmparatorluğu‟nda Şehircilik ve Ulaşım. İzmir 1984.
Özüdoğru Ş. (1990). “Eskişehir Alâeddin Camii”. Eskişehir 1. Selçuklu Eserleri Semineri Bildirileri (1990) 29-34.
Pakalın M. Z. (1983). “Münakasa”. Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü. Cilt 2 (1983) 616. İstanbul.
Polat S. (2011). İzmir‟deki Geç Dönem Osmanlı Camileri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi, Konya 2011.
Renda G. (1985). “19. yy‟da Kalemişi Nakış-Duvar Resmi”. Tanzimat‟tan Cumhuriyet‟e Türkiye Ansiklopedisi. Cilt 6 (1985) 1530-1531. İstanbul.
Sami Ş. (1317). Kamus-ı Türkî. Dersaadet 1317.
Sönmez Z. (2000). “Osmanlı Mimarisinin Gelişiminde Hassa Mimarlar Ocağının Yeri, Örgütlenme Biçimi ve Faaliyetleri”. Eds. K. Çiçek & C. Oğuz, Osmanlı X (2000) 184-189.
Sözlü H. (2014). “Balıkesir Burhaniye‟de Ağacık Köyü Cami ve Tasvirleri”. Turkish Studies 9/1 (2014) 495-508.
Şener D. (2011). XVIII. Ve XIX. Yüzyıllarda Anadolu Duvar Resimleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi, Ankara 2011.
Şenyurt O. (2011). Osmanlı Mimarlık Örgütlenmesinde Değişim ve Dönüşüm. İstanbul 2011.
Temir A. (1952). “Kırşehirde Bulunan 1272 Tarihli Moğolca Vakfiye”. IV. Türk Tarih Kongresi Ankara 10-14 Kasım 1948 Kongreye Sunulan Tebliğler (1952) 283-289.
Temir A. (1957). “Eskişehir‟deki Alâiddin Câmisi ve Eskişehir Tarihi ile İlgili Araştırmalar”. Belleten XXI/83 (1957) 517-519.
Temir A. (1989). Kırşehir Emiri Caca Oğlu Nur El-Din‟in 1272 Tarihli Arapça-Moğolca Vakfiyesi. Ankara 1989.
Turan O. (1971). Selçuklular Zamanında Türkiye. İstanbul 1971.
Turan O. (2003). Selçuklular Tarihi ve Türk-İslâm Medeniyeti. İstanbul 2003.
Turan O. (2015). Selçuklular ve İslamiyet. İstanbul 2015.
Turan Ş. (1963). “Osmanlı Teşkilatında Hassa Mimarları”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi 1/1 (1963) 157-202.
Ülkü O. (2016). “Osmanlı Mimarisinde Manzara Resimleri Süslemeciliği Bağlamında Koçarlı-Cincin Köyü Cihanoğlu Hacı Abdülaziz Efendi Camii Duvar Süslemelerinin Değerlendirilmesi”. Sanat Tarihi Dergisi XXV/2 (2016) 277-293.
Yazır E. H. (2002). Kur‟ân-ı Ker‟im ve Açıklamalı Meâli. İstanbul 2002.
Yurtsal T. (2009). Aydın ve Denizli Camilerinde Duvar Resimleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara 2009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Sanatları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Remzi Aydın Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2017

Gönderilme Tarihi

11 Eylül 2017

Kabul Tarihi

6 Kasım 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 7 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA64HN26HP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aydın, R. (2017). Eskişehir Alâeddin Camisi’nin Onarılmasına Dair Girişimler (1878-1886). Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 7(2), 47-60. https://izlik.org/JA64HN26HP

AMA

1.Aydın R. Eskişehir Alâeddin Camisi’nin Onarılmasına Dair Girişimler (1878-1886). MJH. 2017;7(2):47-60. https://izlik.org/JA64HN26HP

Chicago

Aydın, Remzi. 2017. “Eskişehir Alâeddin Camisi’nin Onarılmasına Dair Girişimler (1878-1886)”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 7 (2): 47-60. https://izlik.org/JA64HN26HP.

EndNote

Aydın R (01 Aralık 2017) Eskişehir Alâeddin Camisi’nin Onarılmasına Dair Girişimler (1878-1886). Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 7 2 47–60.

IEEE

[1]R. Aydın, “Eskişehir Alâeddin Camisi’nin Onarılmasına Dair Girişimler (1878-1886)”, MJH, c. 7, sy 2, ss. 47–60, Ara. 2017, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64HN26HP

ISNAD

Aydın, Remzi. “Eskişehir Alâeddin Camisi’nin Onarılmasına Dair Girişimler (1878-1886)”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 7/2 (01 Aralık 2017): 47-60. https://izlik.org/JA64HN26HP.

JAMA

1.Aydın R. Eskişehir Alâeddin Camisi’nin Onarılmasına Dair Girişimler (1878-1886). MJH. 2017;7:47–60.

MLA

Aydın, Remzi. “Eskişehir Alâeddin Camisi’nin Onarılmasına Dair Girişimler (1878-1886)”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2017, ss. 47-60, https://izlik.org/JA64HN26HP.

Vancouver

1.Remzi Aydın. Eskişehir Alâeddin Camisi’nin Onarılmasına Dair Girişimler (1878-1886). MJH [Internet]. 01 Aralık 2017;7(2):47-60. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64HN26HP

	Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi (MJH) CC BY-NC-SA 4.0 lisansı altında yayınlanmaktadır.
	MJH Açık Erişim bir dergidir ve yayımladığı içeriği doğrudan açık erişime sunar.