Medikal Turizm Potansiyelinin Özel ve Kamu Hastaneleri Kapsamında Değerlendirilmesi: Kayseri İli Örneği

Öz

Bu çalışmanın amacı medikal turizmde mevcut durumu belirlemek, yaşanan sorunları belirleyerek çözüm önerileri ortaya koymak ve medikal turizmden elde edilen payın arttırılması hususunda gerekli önerilerde bulunmaktır. Araştırma İç Anadolu bölgesinde önemli bir lokasyona sahip olan Kayseri ilinde beş özel ve beş kamu hastanesinde çalışan 23 katılımcı ile nitel araştırma desenlerinden olgubilim desenine dayalı olarak görüşme tekniğiyle ve yüz yüze yapılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile yapılan görüşmede elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. İçerik analizi sonucunda yedi tema oluşturulmuş ve bu temalar altında toplamda 35 kodlama işlemi yapılmıştır. Çalışma kapsamında tanıtım ve reklam eksikliği, dil ve iletişim sorunları, nitelikli personel eksikliği, talep yetersizliği, yasa ve yönetmeliklerden kaynaklanan sorunlar, fiziki ve teknolojik altyapı yetersizliği, paydaşların koordinasyon eksikliği ve uluslararası uçuşların eksikliği ile turizm faaliyetlerinin yerel halk ile bütünleşememesi gibi problemler tespit edilmiştir. Bu problemlerin tanıtım yapılması, paket tarifeler oluşturulması, alanda gerekli olan akreditasyon belgelerinin alınması için çaba sarf edilmesi, nitelikli eleman yetiştirilmesi, bölgesel branşlaşma olması, medikal turizm konusunda eğitim verilmesi ve sağlık turizmi mevzuatının daha da geliştirilmesi ile çözülebileceğine yönelik sonuçlar elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık Turizmi
• Medikal Turizm
• Özel Hastaneler
• Kamu Hastaneleri

Evaluation of the Medical Tourism Potential in Private and Public Hospitals: The Case of Kayseri Province

Öz

The aim of this study is to determine the current status of medical tourism, identify the existing problems, propose solutions, and provide recommendations for increasing the share of medical tourism. The research was conducted through the phenomenological design, one of the qualitative research designs, employing the technique of face-to-face interviews with 23 participants working at five private and five public hospitals in Kayseri which is located in the important region of the Central Anatolia. The data were collected through a semi-structured interview form and subsequently subjected to content analysis. Through the process of content analysis, seven themes emerged, and a total of 35 coding operations were performed under these themes. The study identified a number of issues, including deficiencies in promotion and advertising, language and communication barriers, lack of skilled personnel, inadequate demand, legal and regulatory challenges, inadequate physical and technological infrastructure, lack of coordination between stakeholders, and a disconnect between tourism activities and the local community. The study concludes that these issues can be addressed through initiatives such as increasing promotional activities, developing package offers, seeking the necessary accreditation documents, promoting the training of qualified personnel, encouraging regional specialization providing education in the field of medical tourism, and further developing legislation on health tourism.

Anahtar Kelimeler

• Health Tourism
• Medical Tourism
• Private Hospitals
• Public Hospitals

Kaynakça

1. Akasya Akdu, S. (2009). Sağlık turizmi kapsamında medikal turizm ve Türkiye’deki uygulamalar üzerine bir araştırma: İstanbul ve Ankara örneği (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
2. Anvekar, S. R. (2012). Medical tourism in India: a strategic approach towards effective branding for health care services marketing. American Journal of Management, 12(2/3), 108-116.
3. Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (51), 395-407.
4. Ataman, H., Esen, M. F. ve Vatan, A. (2017). Medikal turizm kapsamında sunulan sağlık hizmetlerinde kalite ve hasta güvenliği. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 3(1), 28-44.
5. Aydın, O. (2012). Türkiye'de alternatif bir turizm; sağlık turizmi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2012(2), 91-96.
6. Bagga, T., Vishnoi, S. K., Jain, S. ve Sharma, R. (2020). Medical tourism: treatment, therapy & tourism. International Journal of Scientific & Technology Research, 9(3), 4447-4453.
7. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
8. Barca, M., Akdeve, E. ve Gedik Balay, İ. (2013). Türkiye sağlık turizm sektörünün analizi ve strateji önerileri. İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(3), 64-92.

9. Bayar, K. (2019). Dünyada ve Türkiye'de sağlık turizminin önemi ve gelişimi: Antalya yöresi araştırması (Yüksek Lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
10. Baysal, D. ve Çimen, H. (2016, 26-27 Kasım). Sağlık turizminde yeni bir yaklaşım: wellness. İçinde S. Erdoğan, D. Ç. Yıldırım & A. Gedikli (Eds.), International Congress Of Management Economy And Policy (ICOMEP 2016) Bildiriler Kitabı, I (ss. 159-165). Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
11. Binler, A. (2015). Türkiye'nin medikal turizm açısından değerlendirilmesi ve politika önerileri. T.C. Kalkınma Bakanlığı Yayınları.
12. Birleşmiş Milletler (2022). Department of Economic and Social Affairs, Population Division - World population prospects 2022. https://population.un.org/wpp/DataQuery/
13. Bizjak, B., Knežević, M. ve Cvetrežnik, S. (2011). Attitude change towards guests with disabilities: reflections from tourism students. Annals of Tourism Research, 38(3), 842-857.
14. Bookman, M. Z. ve Bookman, K. R. (2007). Medical tourism in developing countries. New York/USA: Palgrave Macmillan.
15. Boyd, J. B., McGrath, M. H. ve Maa, J. (2011). Emerging trends in the outsourcing of medical and surgical care. Archives of Surgery, 146(1), 107-112.
16. Buzcu, Z. ve Birdir, K. (2019). Türkiye’de medikal turizm incelemesi: özel hastanelerde bir çalışma. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 18(1), 311-327.
17. Connell, J. (2006). Medical tourism: Sea, sun, sand and… surgery. Tourism management, 27(6), 1093-1100.
18. Creswell, J. W. ve Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (Fifth Edition). Thousand Oaks, CA: Sage Publications, Inc.
19. Cyranoski, D. (2001). Building a biopolis. Nature, 412(6845), 370-372.
20. Çılgınoğlu, H. (2018). Uluslararası sağlık turizminin ekonomik, hukuki ve idari yönden değerlendirilmesi: Türkiye’deki hastaneler üzerinde örnekleme (Doktora Tezi). Kastamonu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kastamonu.
21. Dalen, J. E. ve Alpert, J. S. (2019). Medical tourists: Incoming and outgoing. The American journal of medicine, 132(1), 9-10.
22. Denzin, N. K. ve Lincoln, Y. S. (2018). Introduction: The discipline and practice of qualitative research. İçinde N. K. Denzin ve Y. S. Lincoln (Edt.), The SAGE handbook of qualitative research (Fifth Edition) (ss. 29–86). Thousand Oaks, California: SAGE Publications, Inc.
23. Dündar Ege, D. (2015). Medikal turizmde yönetsel sorunlar (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
24. Dünya Sağlık Örgütü (2011). World report on disability 2011. https://apps.who.int/iris/rest/bitstreams/53067/retrieve
25. Edinsel, S. ve Adıgüzel, O. (2014). Türkiye’nin sağlık turizmi açısından son beş yıldaki dünya ülkeleri içindeki konumu ve gelişmeleri. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(2), 167-190.
26. Franklin, C., Cody, P. A. ve Ballan, M. (2010). Reliability and validity in qualitative research. İçinde B. A. Thyer (Edt.), The handbook of social work research methods (Second Edition), (ss.273-292). Thousand Oaks, California: Sage Publications.
27. Güleç D. (2011). Sağlık turizmi kapsamında antiaging (sağlıklı yaşlanma) uygulamaları ve yaşlı bakımı: Türkiye değerlendirmesi (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
28. Hasanov, A. (2018) Sağlık turizmi kapsamındaki medikal turizmin mevcut durumu, potansiyeli ve geleceği: Türkiye’nin medikal turizm değerlendirmesi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
29. Horowitz, M. D. ve Rosensweig, J. A. (2007). Medical tourism-health care in the global economy. The Physician Executive, 33(6), 24-30.
30. Hsieh, H. F. ve Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277-1288.
31. İldiz, T. (2019). Türkiye’de medikal turizm kapsamında hizmet alan hastaların ve çalışanların karşılaştığı sorunlar: özel bir sağlık kuruluşunda araştırma (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
32. Jain, V. ve Ajmera, P. (2018). Modelling the factors affecting Indian medical tourism sector using interpretive structural modeling. Benchmarking: An International Journal, 25(5), 1461-1479.
33. Joint Commission International [JCI] (2023). JCI-accredited organizations. https://www.jointcommissioninternational.org/who-we-are/accredited- organizations/#sort=%40aoname%20ascending&f:@aocountry=[Turkey].
34. Jose, R. ve Sachdeva, S. (2010). Keeping an eye on future: medical tourism. Indian Journal of Community Medicine, 35(3), 376-378.
35. Kayseri Devlet Hastanesi (2018, 26 Kasım). Hastanemiz tarihçesi. https://kayseridh.saglik.gov.tr/TR- 180183/hastanemiz-tarihcesi.html
36. Kayseri Valiliği (2022). Selçuklu Müzesi (Gevher Nesibe Tıp Tarihi Müzesi). http://www.kayseri.gov.tr/selcuklu- muzesi-gevher-nesibe-tip-tarihi-muzesi
37. Kılavuz, E. (2018). Medical tourism competition: the case of Turkey. International Journal of Health Management and Tourism, 3(1), 42-58.
38. Kim, S., Arcodia, C. ve Kim, I. (2019). Critical success factors of medical tourism: the case of South Korea. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(24), 4964.
39. Kozak, M. (2014). Bilimsel araştırma: tasarım, yazım ve yayım teknikleri. Ankara: Detay Yayıncılık.
40. Köstepen, A. (2015). İzmir ilinin medikal turizm potansiyelinin tespiti (Yüksek Lisans Tezi). İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
41. Kurar, İ. ve Baltacı, F. (2021). Medikal turizm potansiyeli üzerine nitel bir araştırma: Antalya örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(1), 176-199.
42. Küçükali, H., Palteki, A. S., Dündar Ege, Ş. ve Hayran, O. (2022). Medikal turizm politikası için sağlık hizmeti sunucularının perspektifi, ihtiyaçları ve beklentileri: nitel bir inceleme. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 25(1), 99- 126.
43. LeCompte, M. D. ve Goetz, J. P. (1982). Problems of reliability and validity in ethnographic research. Review of educational research, 52(1), 31-60.
44. Lincoln, Y. S. ve Guba, E. G. (1985). Establishing trustworthiness. Naturalistic inquiry, 289(331), 289-327.
45. Liu, I. C. ve Chen, C. C. (2013). Cultural issues in medical tourism. American Journal of Tourism Research, 2(1), 78-83.
46. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber (Çev. E. Dinç) (3. Baskı). Ankara: Nobel Yayınları.
47. Miles, M. B., Huberman, A. M. ve Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (Third Edition). Thousand Oaks, California: Sage Publications.
48. Moloğlu, V. (2015, 09-11 Eylül). Yükselen bir değer olan medikal turizmin; Türkiye ekonomisine katkısı. İçinde S. Sarı, A. H. Gencer & İ. Sözen (Eds.), International Conference on Eurasian Economies, Session 5D: Mikroekonomi I Bildiriler Kitabı (ss. 673-680). Kazan, Rusya: Eurasian Economists Association.
49. Momeni, K., Janati, A., Imani, A. ve Khodayari-Zarnaq, R. (2018). Barriers to the development of medical tourism in East Azerbaijan province, Iran: a qualitative study. Tourism Management, 69, 307-316.
50. Omay, E. G. G. ve Cengiz, E. (2013). Health tourism in Turkey: opportunities and threats. Mediterranean Journal of Social Sciences, 4(10), 424-431.
51. Ormond, M. E. (2020). International medical travel, or medical tourism. İçinde A. Kobayashi (ed.), International Encyclopedia of Human Geography (2. Baskı) (ss. 373-377). New York/USA: Elsevier.
52. Özdemir, M. (2010). Nitel veri analizi: sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323-343.
53. Özkan, M. E. (2019). Sağlık turizmi kapsamında Türkiye’nin medikal turizm potansiyeline yönelik bir değerlendirme. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 1(1), 50-64.
54. Özsarı, S. H. ve Karatana, Ö. (2013). Sağlık turizmi açısından Türkiye'nin durumu. Kartal Egitim ve Arastirma Hastanesi Tip Dergisi, 24(2), 136-144.
55. Palacı, H. (2020). Özel hastanelerde sosyal sorumluluk uygulamalarının incelenmesi (Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
56. Popiel, M. (2014). Paving the way to accessible tourism on the example of Krakow. European Journal of Tourism, Hospitality and Recreation, (Special Issue), 55-71.
57. Rokni, L., Avcı, T. ve Park, S. H. (2017). Barriers of developing medical tourism in a destination: a case of South Korea. Iranian Journal of Public Health, 46(7), 930-937.
58. Saleh, S. A., Hussain, F., Saud, M. B. B. ve Isa, M. A. M. (2015). Strategic marketing & competitive analysis of Malaysian medical tourism industry. International Journal of Business, Economics and Law, 6(2), 39-47.
59. Sekaran, U. Ve Bougie, R. (2016). Research methods for business: A skill building approach (Seventh Edition). West Sussex, United Kingdom: John Wiley & Sons.
60. Sığrı, Ü. (2018). Nitel araştırma yöntemleri. İstanbul: Beta Yayıncılık.
61. Şafak, K., Yılmaz, M. ve Karamustafa, K. (2022). Sağlık turizmi yetki belgeli sağlık tesislerinin web sitelerinin içerik analizi ile değerlendirilmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 320-344.
62. Şahbaz, R. P., Akdu, U. ve Akdu, S. (2012). Türkiye’de medikal turizm uygulamaları; İstanbul ve Ankara örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(27), 267-296.
63. T. C. Sağlık Bakanlığı (2012). Sağlık turizminde süreçler ve aracı kuruluşlar araştırma raporu. T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Turizmi Daire Başkanlığı.
64. T.C. Sağlık Bakanlığı (2013). Türkiye medikal turizm değerlendirme raporu 2013. Sağlık Bakanlığı Yayınları.
65. Tracy S. J. (2010). Qualitative research methods. West Sussex/UK: Wiley Blackwell.
66. Türkiye Sağlık Turizmi Derneği (2022). Sağlık turizmi genel bilgi. http://www.saglikturizmi.org.tr/tr/saglik- turizmi/genel-bilgi
67. Tütüncü, Ö., Kiremitçi, İ. ve Çalışkan, U. (2011). Sağlık turizmi, güvenlik ve kalite. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 22(1), 91-93.
68. Van Manen, M. (2007). Phenomenology of practice. Phenomenology & Practice, 1(1), 11-30.
69. Yalçın, P. (2006). Türkiye’de sağlık turizminde alt yapı oluşturulma gereği ve sağlık kurumlarına yönelik bir araştırma (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
70. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
71. Yiğit, A. ve Demirbaş, M. B. (2020). Türkiye’de medikal turizmin gelişimine etki eden faktörlerin SWOT-AHP yöntemi ile tespit edilmesine yönelik bir araştırma. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 12(22), 173-192.
72. Yüksel, P. ve Yıldırım, S. (2015). Theoretical frameworks, methods, and procedures for conducting phenomenological studies in educational settings. Turkish online journal of qualitative inquiry, 6(1), 1-20.
73. Zarei, A. ve Maleki, F. (2019). Asian medical marketing, a review of factors affecting Asian medical tourism development. Journal of Quality Assurance in Hospitality & Tourism, 20(1), 1-15.
74. Zengin, B. ve Eryılmaz, B. (2013). Bodrum destinasyonunda engelli turizm pazarının değerlendirilmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 6(11), 51-74.