The Use of Metaverse in Tourism Enterprises and Expectations for its Future Use

Yıl 2025, Cilt: 14 Sayı: 2, 793 - 812, 15.04.2025

Aykut Pajo

https://doi.org/10.33206/mjss.1482223

Cited By: 2

Öz

The word Metaverse was first used in Neal Stephenson's novel Snow Crash, published in 1992. The concept of the Metaverse can be defined as an interconnected network of digital platforms where users engage in avatar-based interactions. Metaverse platforms are also utilized by tourism-related businesses. Academicians and sector representatives' expectations regarding which tourism enterprises currently employ it for which objectives and which enterprises will do so in the future were the impetus for this research. Interviews were the qualitative research method of choice for this study. In a semi-structured interview form, 15 sector representatives and 15 tourism academics were surveyed for the snowball sample between December 15, 2023, and March 30, 2024. Participants were asked 7 demographic questions and 6 questions about the use of metaverse. The data that was acquired underwent content analysis. The research findings indicate that the metaverse is currently being implemented in various sectors, including experiential marketing in virtual hotels, personalized tourism experiences, and tourism marketing. Furthermore, its use is anticipated to increase in the coming years. In order to achieve success in the metaverse, it is advisable to allocate resources towards technological advancements, deliver on commitments, and adhere to security protocols to establish a competitive edge.

Anahtar Kelimeler

Metaverse , Meta-Tourism Marketing , Meta-Tourism Enterprises , Experiential Marketing , Personal Data Security

Turizm İşletmelerinde Metaverse Kullanımı ve Gelecekteki Kullanımına Yönelik Beklentiler

Öz

Metaverse sözcüğü ilk olarak 1992’de yayınlanmış olan Neal Stephenson’ın Snow Crash adındaki romanında kullanılmıştır. Metaverse (sanal evren), kullanıcıların oluşturdukları avatarları ile etkileşimde bulundukları dijital platformlar olarak ifade edilebilir. Turizm işletmelerinin de sanal evren platformlarında yer aldıkları görülmektedir. Bu araştırma, hangi turizm işletmelerinin, hangi amaçlarla kullandığı ve gelecekte hangi turizm işletmelerinin hangi amaçlarla kullanacağına dair akademisyen ve sektör temsilcilerinin beklentilerini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği kullanılmıştır. Kartopu örneklem kapsamında 15.12.2023-30.03.2024 tarihleri arasında ulaşılan 15 sektör temsilcisi ve 15 turizm akademisyenine yarı yapılandırılmış görüşme formunda yer alan 7 adet demografik ve 6 adet sanal evren kullanımı ile ilgili sorular sorulmuştur. Elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırmanın neticesinde, sanal evrenin sanal müze ve sanal otellerde deneyimsel pazarlama, kişiselleştirilmiş turizm deneyimi ve turizm pazarlaması amacıyla kullanıldığı, gelecekte kullanımının artmasının beklendiği tespit edilmiştir. Sanal evrende başarılı olmak ve rekabet avantajı sağlamak için teknolojiye kaynak ayrılması, gerçek vaatlerde bulunulması ve güvenlik standartlarına uyulması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Sanal evren , Meta Turizm Pazarlaması , Meta Turizm İşletmeleri , Deneyimsel Pazarlama , Kişisel Veri Güvenliği

Etik Beyan

“Turizm İşletmelerinde Metaverse Kullanımı ve Gelecekteki Kullanımına Yönelik Beklentiler” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir. Çalışma için gerekli olan araştırma izni Kırklareli Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar ve Yayın Etiği Kurul’unun 07.11.2023 tarih ve E-35523585-302.99-102907 sayılı kararı ile alınmıştır.

Kaynakça

• Ağgül, E., Yalçın, P., ve Altun Yalçın, S. (2024). Metaverse kavramı ve öne çıkan terimler üzerine bibliyometrik bir analiz. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi-IBAD Journal of Social Sciences, 16, 126-153. doi: 10.21733/ibad.1478575
• Ahn, S. J., Kim, J. & Kim, J. (2022). The bifold triadic relationships framework: A theoretical primer for advertising research in the metaverse. Journal of Advertising, 51 (5), 592-607. doi: 10.1080/00913367.2022.2111729
• Akman-Dömbekci, H. ve Erişen, M. A. (2022). Interwiew Technique in Qualitative Research. Anadolu University Journal of of Social Science, 22 (Özel Sayı 2), 141-160. doi: 10.18037/ausbd.1227330
• Aksu, S. ve Karadag, S. (2021). During covid 19 pandemic the effect of increasıng in the rate of spending time on the social media on social media addiction narcissistic personality and conspicious consumption. Journal of Duzce University Institute of Social Sciences, 11 (1), 76-97. Erişim adresi (29.06.2024): https://dergipark.org.tr /en/download/article-file/1677278
• Arruda Gomes, D. & Castelo Branco Araújo, M. (2012). Oferta turística virtual: Un estudio de metaverso. Estudios y Perspectivas en Turismo, 21 (4), 876-903. Erişim adresi (29.06.2024): https://www.redalyc.org/pdf /1807/180724056005.pdf
• Ashraf, A., G. (2021). Metaverse in architectural heritage documentation & education, International Journal of Architecture, Arts and Applications, 7 (4), 97-106. Erişim adresi (29.06.2024): http://www.ss-pub.org/wp- content/uploads/2021/10/AEER2021101401.pdf
• Ayre, C. & Scally, A., J. (2014). Critical values for lawshe’s content validity ratio. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 47 (1), 79-86. doi: 10.1177/0748175613513808
• Bakır, Ç. (2022). Metaverse üzerine kapsamlı bir araştırma. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi (Özel Sayı), 45, 64-73. doi: 10.31590/ejosat.1220168
• Balcı, M., E., Altın, A., Y. ve Armutçu, B. (2023). Smart future: yesterday, today & tomorrow İçinde M. Ashfaq, A. Jha, H. Şimşek, L. Indiran, A. Maksüdünov, S. Sönmez, C. Yaşar (Edt.), Bibliyometrik analiz ile geçmişten geleceğe metaverse gelişiminin incelenmesi, VI. uluslararası akademik çalışmalar kongresi (ss. 144- 153).Bingöl, Türkiye: Bat Academy. Erişim adresi (29.12.2024): www.asc.academicianstudies.com/wp- content/uploads/2024/01/ ASC2023-Fall-Abstract -Book.pdf
• Baltacı, A. (2018). A conceptual review of sampling methods and sample size problems in qualitative research. Journal of Bitlis Eren University Institute of Social Sciences, 7 (1), 231-274. Erişim adresi (29.04.2024): https://dergipark.org. tr/en/download/article-file/497090
• Baş, T. ve Akturan, U. (2008), Nitel Araştırma Yöntemleri: Nvivo 7.0 İle Nitel Veri Analizi. Ankara: Seçkin Kitabevi
• Başkaya, F. ve Karacan, H. (2022). Yapay Zekâ Tabanlı Sistemlerin Kişisel Veri Mahremiyeti Üzerine Etkisi: Sohbet Robotları Üzerine İnceleme. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 15(4), 481-491. https://doi.org/10.17671/gazibtd.1053803
• Baysal, H. ve Saygın, M. (2022). İşletme yönetiminde meta yaklaşımlar içinde H. Baysal, M. Saygın (Edt.) Fiziksel evren ötesi yaşam: metaverse (ss.1-24). E-Book. ISBN: 9786258235173
• Chen, C. & Yao, M. Z. (2022). Strategic use of immersive media and narrative message in virtual marketing: Understanding the roles of telepresence and transportation. Psychology & Marketing, 39 (3), 524-542. doi: 10.1002/mar.21630
• Cohen, J. (1960). A coefficient of agreement for nominal scales. Educational and Psychological Measurement, 20 (1), 37-46. Erişim adresi (29.03.2024): https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/001316446002000104.
• Coyne, I., T. (1997). Sampling in qualitative research. purposeful and theoretical sampling; merging or clear boundaries? Journal of Advanced Nursing, 26, 623-630. doi: 10.1046/j.1365-2648.1997.t01-25-00999.x
• Creswell, J., W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Boston, MA: Pearson. ISBN-13: 978-0131367395
• Creswell, J., W. (2013). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. New York: Sage.
• Çelik, H., Başer Baykal, N. ve Kılıç Memur, H., N. (2020). Qualitative data analysis and fundamental principles. Journal of Qualitative Research in Education - JOQRE, 8 (1), 379-406. Doi: 10.14689/issn.2148-2624.1.8c.1s.16m
• Çilesiz, E. ve Aydın, N. (2022). Metaverse and tourism: A conceptual approach, Journal of Academic Tourism Studies 2022, 3 (1), 32-44. doi: 10.29228/jatos.62009
• De Vaus, D. (2002). Surveys in social research. (5th Ed.). London: Routledge. doi:10.4324/9780203501054
• Demir, Ç. (2022). An investigation into the impact of metaverse technology on the hotel industry’s future. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10 (1), 542-555. doi: 10.21325/jotags.2022.1003
• Dionisio, J., D., N., Burns III, W., G. & Gilbert, R. (2013). 3D virtual worlds and the metaverse: current status and future possibilities. ACM Computing Surveys, 45 (3), 1-38. Erişim adresi (29.06.2024): https://digitalcommons. lmu.edu/cgi/ viewcontent.cgi?article=1004&context=cs_fac
• Dixon, S., J. (2022). Share of adults in the united states joining or considering joining the metaverse for various reasons as of december 2021. Erişim Adresi (09.03.2024): https://www.statista.com/ statist ics/1288048/united-states-adults-reasons-for-joining-the-metaverse/
• Dodd, L. & Johnson, K. (2009). Virtual tourism: Complementary or contradictory to traditional tourism?, 27th EuroCHRIE Annual Conference, Helsinki, Finland, 672-679. ISBN: 978-952-5685-73-2
• Dottid (2023). The best real estate assets in the metaverse. Erişim Adresi (09.03.2024): https://dottid.com /blog /2022/6/blog-post-cre-in-the-metaverse
• Duan, H., Li, J., Fan, S., Lin, Z., Wu, X. & Cai, W. (2021). Metaverse for social good: A university campus prototype. In Proceedings of the 29th ACM International Conference on Multimedia, 153-161. Erişim adresi (29.06.2024): https://arxiv.org/abs/2108.08985
• Duran, G, Kanıgür, S. ve Hassan, A. (2022). Investigation of metaverse in terms of the tourism sector in the context of the gray rhino metaphor. Journal of New Tourism Trends (JOINNTT) 3 (2), 160-176, Erişim Adresi (29.06.2024): https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2595235
• Durukal, E. ve Armağan, E. (2022). Metaverse and effect of marketing. Journal of the Human and Social Science Researches, 11 (3) , 1890-1909. Erişim Adresi (29.06.2024): https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2374631
• Dwivedi, Y., K., Hughes, L., Wang, Y., Alalwan, A., A., Ahn, S., J., Balakrishnan, J., ……….. & Wirtz, J. (2023). Metaverse marketing: How the metaverse will shape the future of consumer research and practice. Psychology & Marketing, 40 (4), 750-776. doi: 10.1002/mar.21767
• Efendioğlu, İ., H. (2022). Alternatif dijital evren metaverse-ı kavramsal tartışmalar, sosyoloji, psikoloji, sanat ve etik içinde Ahmet Güven, Mehmet Sinan Tam (Edt.), Metaverse platformları, metaverse oyunları ve metaverse’e giriş yapan işletmeler (ss.3-34), Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları: 168. ISBN: 978- 625-6960-07-7
• Ercan, F. (2022). A study to determine the possible effects of metaverse technology on the tourism sector in the future. Anadolu University Journal of Social Science, 22 (4), 1063-1092. Erişim Adresi (30.06.2024): https://dergipark. org.tr/en/download/article-file/2859287
• Flick, U. (2014). An introduction to qualitative research. New York: Sage. Erişim Adresi (29.12.2024): https://books.google.com.tr/books/about/An_Introduction_to_Qualitative_Research.html?id=HB-VAgAA QBAJ &redir_esc=y
• Future of Metaverse (2023). https://vervotech.com/blog/3-ways-metaverse-can-impact-the- accommodation-industry. Erişim Adresi (02.03.2024): https://vervotech.com/blog/3-ways-metaverse- can-impact-the-accom modation-industry
• Görgülü, E. (2022). Jean boudrillard'ın simülasyon kuramı bağlamında metaverse ve gerçeklik. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 10(74), 727-738. doi: 10.7816/ulakbilge-10-74-03
• Gupta, S. (2022). Metaverse the new door of teaching in hospitality industry. . Erişim Adresi (30.04.2024): https://hospitality.economictimes.indiatimes.com/news/speaking-heads/metaverse-the-new-door-of- teaching-in-hospitality-industry/89035333
• Gülen, K., Tümdağ, C. ve Yılmaz Altuntaş, E. (2023). Corporate associations of brands and metaverse initiatives in the context of experıence marketing. Uluslararası Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları Dergisi (HİRE), 6(2), 9-28. Erişim Adresi (01.01.2025): https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2893976.
• Güler, G. ve Zeren, D. (2024). Metaverse: ulusal yazının bibliyometrik analizi. Akademik Hassasiyetler, 24(11), 599-623. doi: 10.58884/akademik-hassasiyetler.1430354
• Gülşen, İ. (2024). Metaverse’ün bibliyometrik analizi: mevcut eğilimler, fırsatlar ve gelecek öngörüleri1. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 11(3), 324-335. Erişim Adresi (01.01.2025): https://dergipark. org.tr/tr/download/article-file/4065451
• Heath, A. (2021). Marc Zuckerberg on why Facebook is rebranding to Meta? Erişim Adresi (01.01.2025): https://www.theverge.com /22749919/mark-zuckerberg-facebook-meta-company-rebrand
• Hollensen, S., Kotler, P. & Opresnik, M. O. (2023). Metaverse – the new marketing universe. Journal of Business Strategy, 44 (3), 119-125. doi: 10.1108/jbs-01-2022-0014
• İçözü, T. (2023). GoArt metaverse'ün öne çıkan verileri ve hedefleri. . Erişim Adresi (09.03.2024): https://webrazzi. com /2023/06/13/goart-metaverse-un-one-cikan-verileri-ve-hedefleri/
• Jennings, N., & Collins, C. (2008). Virtual or virtually U: educational institutions in second life. International Journal of Social Sciences, 2(3), 180-186. Erişim Adresi (01.01.2025): https://www.researchgate.net/publication /292156918_Jennings_N_Collins_C_2008_Virtual_or_virtually_U_Educational_institutions_in_Second_ Life_ International_Journal_of_Social_Sciences_23_180-186
• Joshua, J. (2017). Information bodies: Computational anxiety in neal stephenson’s snow crash. Interdisciplinary Literary Studies, 19 (1), 17–47. doi: 10.5325/intelitestud.19.1.0017
• Joy, A., Zhu, Y., Peña, C. & Brouard, M. (2022). Digital future of luxury brands: Metaverse, digital fashion, and non‐fungible tokens. Strategic Change, 31 (3), 337-343. doi: 10.1002/jsc.2502
• Khatri, M. (2022). Revamping the marketing world with metaverse–The future of marketing. International Journal of Computer Applications, 184 (29), 1-5. Erişim adresi: https://www.ijcaonline.org/archives/ volume184/number29/32498-2022922361/
• Kına, E., & Biçek, E., (2023). Metaverse–Yeni Dünyaya İlk Adım. Ankara: İksad Yayınevi.
• Kim, J. (2021). Advertising in the metaverse: research agenda. Journal of Interactive Advertising, 21(3), 141- 144. doi: 10.1080/15252019.2021.2001273
• Kraus, S., Kanbach, D., K., Krysta, P., M., Steinhoff, M., M. & Tomini, N. (2022). Facebook and the creation of the metaverse: Radical business model innovation or incremental transformation?. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 28 (9), 52-77. doi: 10.1108/IJEBR-12-2021-0984
• Kula-Kartal, S. ve Mor-Dirlik, E. (2016). Geçerlik kavramının tarihsel gelişimi ve güvenirlikte en çok tercih edilen yöntem: Cronbach Alfa Katsayısı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4), 1865- 1879
• Lawshe, C., H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28 (4), 563–575. doi: 10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x
• Lee, J. & Kwon, K. H. (2022). The future value and direction of cosmetics in the era of metaverse. Journal of Cosmetic Dermatology. 20 (10). doi: 10.1111/jocd.14794
• Lee, J., Yeo, I. & Lee, H. (2022). Metaverse current status and prospects: focusing on metaverse field cases. 2022 IEEE/ACIS 7. International Conference on Big Data, Cloud Computing, and Data Science (BCD), pp.. 332-336. doi: 10.1109/BCD54882.2022.9900579
• Lokmanoğlu, E (2022). İletişimin bir başka boyutu “sanal dünyada metaverse örneği. Social Science Development Journal, 7(31), 22-33. doi: 10.31567/ssd.615
• Lombardi, J. & Lombardi, M. (2010). Opening the metaverse. In Bainbridge W. (Eds.), Online worlds: convergence of the real and the virtual (pp. 111-122). London: Human-Computer interaction series. Springer. doi: 10.1007/978-1-84882-825-4_9
• M Social (2022). M Social. . Erişim Adresi (08.03.2024): https://globetrender.com/2022/05/19/m-social- citizenm-hotels-metaverse/
• Malik, N., Jindal, K., Verma, S. & Gupta, S. (2024). Metaverse Dynamics: Exploring Industry Impacts and Educational Frontiers. In G. S. Prakasha, M. Lapina, D. Balakrishnan, M. Sajid (Eds.), Educational Perspectives on Digital Technologies in Modeling and Management (pp.195-218), doi: 10.4018/979-8-3693-2314-4.ch010.
• Mete, M., H. (2023). The metaverse effect on the future of digital games. TRT Akademi, 8 (17), 294- 317. doi: 10.37679/trta.1198870
• Monica, P., D. ve Darma, G., S. (2022). Digital marketing strategy for balinese handicrafts facing the metaverse era. CHANNEL: Jurnal Komunikasi, 10 (1), 73-84. doi: 10.12928/channel.v10i1.23747
• Morgan, D., L. & Morgan, R., K. (2008). Single-Case Research Methods for the Behavioral and Health Sciences. California: SAGE. Erişim adresi (01.01.2025): https://books.google.com.tr/books/about/Single_Case_Research_ Methods_for_the_Beh.html? id=7T4XBAAAQBAJ&redir_esc=y
• Nagta, A., Sharma, B., Sheena & Sharma, A (2022). Oculus: a new dimension to virtual reality. IEEE13-15 December 2022, Pudukkottai, India: IEEE Publishing. Doi:10.1109/ICACRS55517.2022.10029200
• Nazlı, A. K., Beşbudak, M. ve Akşit, O. O. (2022). Metaverse evreninde yer alan bazı uygulamalar üzerine tematik bir analiz. TRT Akademi, 7(16), 1096-1119. https://doi.org/10.37679/trta.1141776
• Neuman, W., L. & Robson, K. (2014). Basics of social research. Toronto: Pearson Canada. Erişim adresi (01.01.2025): https://www.pearsoncanada.ca/media/highered-showcase/multi-product- showcase/neuman-preface.pdf
• Ning, H., Wang, H., Lin, Y., Wang, W., Dhelim, S., Farha, F., Ding, J. & Daneshmand, M. (2021). A survey on metaverse: the state-of-the-art, technologies, applications, and challenges. arXiv, doi: arXiv:2111.09673.
• Oh, H. J., Kim, J., H., Chang, J., J., C., Park, N. & Lee, S. (2022). Social benefits of living in the metaverse: The relationships among social presence, supportive interaction, social self-efficacy, and feelings of loneliness. Computers in Human Behavior, 139. Erişim Adresi (07.03.2024):https://www.sciencedirect.com/science/article /abs/pii/S0747563222003181
• Özışık, A. (2021). Metaverse'te büyükelçiliği olan ilk ülke "Barbados". Erişim Adresi (04.03.2024): https://www. pazarlamasyon.com/metaversete-buyukelciligi-olan-ilk-ulke-barbados
• Park, S., M. & Kim, Y., G. (2022). A metaverse: taxonomy, components, applications, and open challenges. IEEE Access,10, 4229-4251, doi: 10.1109/ACCESS.2021.3140175.
• Parlar, T. (2023). Data Privacy and Security in the Metaverse. In Esen, F.S., Tinmaz, H., Singh, M. (Eds.), Metaverse Studies in Big Data (123–133), vol 133. Springer, Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-99- 4641-9_8
• Puorto, S. (2021). Beyond: What the metaverse is and how hotels can take advantage of it. Erişim Adresi (02.03.2024): https://www.hospitalitynet.org/opinion/4107339.html
• Quicktext (2024). The hospitality AI superapp more revenue, more productivity, more satisfaction. Erişim Adresi (02.03.2024): https://www.quicktext.im/
• Sakyi, K., A., Musona, D. & Mweshi, G. (2020). Research methods and methodology. Advances in Social Sciences Research Journal, 7(3), 296-302, doi:10.14738/assrj.73.7993.
• Sanal Turizm Fuarı (2021). Türkiye’nin ilk sanal turizm fuarı açıldı. Erişim Adresi (03.03.2024): https://www.turizmajansi. com/haber/turkiye-nin-ilk-sanal-turizm-fuari-acildi-h46701
• Seo, Y., S. & Kang, A. (2023). Negative attributes of the metaverse based on thematic analysis of movie “belle” and “ready player one”. International Journal off Computer Garphics and Animation (IJCGA) 13(1), 1- 10. Erişim adresi (01.01.2025): https://aircconline.com/ijcga/V13N1/13123ijcga01.pdf
• Seyahat Turizmi (2022). Seyahat Turizmi, Erişim Adresi (04.03.2024): https://rendezverse.com/metaverse- as-a-service-maas/travel-tourism-2/
• Spielberg, S., Silvestri, A., Penn, Z., Cline, E. & De Line, D. (2018). Ready player one. USA: Warner Bros.
• Strauss, A. ve Corbin, J. (2014). Basics of qualitative research techniques. New York: Sage Publications.
• Şeker, T. B. (2022). Satışa aracılık mezat faaliyetleri ve NFT kullanımı. Atlas Sosyal Bilimler Dergisi, 1(12), 29-37. Erişim adresi (01.01.2025): https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2802868
• Taylor, C., R. (2022). Research on advertising in the metaverse: a call to action. International Journal of Advertising, 41 (3), 383-384. Doi: 10.1080/02650487.2022.2058786
• Teker, N. ve Özer, A. (2016). Adapdation of the virtual museum virtual tour satisfaction scale into Turkish: validity and reliability study. Milli Eğitim Dergisi, 45 (209), 314-335. Erişim adresi (01.01.2025): https://dergipark.org.tr/ tr/download/article-file/441332
• Terzi, A. (2022). Metaverse kavramı ve Türkçe karşılıkları üzerine. Türk Dili Ağustos 2022, 71 (848), 12-17. Erişim adresi (01.01.2025): https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/%C3%82dem-Terzi-_-METAVERSE- KAVRAMI-V E- T%C3%9CRK%C3%87E-_-6-1-1.pdf
• Um, T., Kim, H., Kim, H., Lee, J., Koo, C. & Chung, N. (2022). Travel in cheon as a metaverse: smart tourism cities development case in Korea. In J. L. Stienmetz, B. Ferrer-Rosell, D. Massimo (Eds.), Information and communication technologies in tourism 2022. ENTER 2022. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3- 030-94751-4_20.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri, (6.baskı), Ankara: Seçkin Kitapevi, ISBN: 9789750269820
• Yılmaz, İ. (2022). Metaverse ve NFT dünyasına tasarım açısından bir bakış. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 9(87), 1752–1763. doi: 10.26450/jshsr.3266
• Yohn, D., L. (2021). Facebook’s rebrand has a fundamental problem. Erişim Adresi (01.01.2025): https:// hbr.org/2021/11/facebooks-rebrand-has-a-fundamental-problem
• Yüksel, A. ve Yüksel, F. (2004). Turizmde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Turhan Kitabevi. ISBN: 9789756486993