Dijital Yerliler ve Dijital Göçmenler: Akademisyenlerin Dijitalleşme Sürecindeki İletişim Farklılıkları Üzerine Bir Araştırma

Yıl 2026, Cilt: 15 Sayı: 1, 75 - 95, 16.01.2026

Emine Sırmalı Kayacan , Meryem Altıntaş

https://doi.org/10.33206/mjss.1712745

Öz

Dijital teknolojilerin hızlı gelişimi, bireyler arasındaki iletişim biçimlerini önemli ölçüde değiştirmiştir. "Dijital Yerliler" ve "Dijital Göçmenler" kavramları, farklı kuşakların teknolojiyle olan ilişkisini ve iletişim tarzlarını açıklamak için kullanılmıştır. Bu makalede, akademik ortamdaki dijital yerliler ve dijital göçmenler arasındaki iletişim farklılıkları ele alınarak, bu farklılıkların nedenleri ve sonuçları incelenmiştir. Çalışmada, dijital yerli ve dijital göçmen akademisyenlerin, dijitalleşme sürecindeki iletişim farklılıklarını ortaya koyabilmek amaçlanmıştır. Çalışmada, dijital yerliler ve dijital göçmenlerin akademik ortamdaki iletişim pratiklerini belirleyebilmek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden biri olan derinlemesine görüşme tekniği uygulanmıştır. Bu kapsamda Türkiye’deki vakıf ve devlet üniversitelerinde görev yapan 12 dijital yerli ve 12 dijital göçmen olmak üzere toplamda 24 akademisyenle görüşülmüştür. Katılımcılara 15 yarı yapılandırılmış görüşme sorusu e-posta ve WhatsApp uygulaması üzerinden iletilmiştir. Çalışma, dijital yerli ve dijital göçmen akademisyenler arasında akademik iletişimde belirgin farklılıklar olduğunu ortaya koymaktadır. Farklılıklar belli düzeyde yaş temelli olmakla birlikte; çoğunlukla bireysel çaba, öğrenme isteği ve teknolojiye adaptasyon düzeyiyle ilişkilidir. Her iki grubun da güçlü ve zayıf yönlerinin bulunduğu, bu farkların çatışma yerine karşılıklı tamamlayıcılığa dönüştürülerek akademik verimliliğin arttırılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

İletişim , Gazetecilik , Dijital Medya , Dijital Yerli , Dijital Göçmen

Etik Beyan

“Dijital Yerliler ve Dijital Göçmenler: Akademisyenlerin Dijitalleşme Sürecindeki İletişim Farklılıkları Üzerine Bir Araştırma” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir. Gerekli olan etik kurul izinleri Dicle Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu’nun 27.03.2025 tarih ve 898602 sayılı toplantısında alınmıştır.

Digital Natives and Digital Immigrants: A Study on Communication Differences of Academicians in the Digitalization Process

Öz

The rapid development of digital technologies has significantly changed the ways in which individuals communicate. The concepts of “digital natives” and “digital immigrants” have been used to explain the relationship between different generations and technology, as well as their communication styles. This article examines the communication differences between digital natives and digital immigrants in an academic environment, exploring the causes and consequences of these differences. The study aims to reveal the communication differences between digital native and digital immigrant academics in the digitalization process. In order to determine the communication practices of digital natives and digital immigrants in the academic environment, in-depth interview technique, one of the qualitative research methods, was applied. Within this scope, a total of 24 academics, including 12 digital natives and 12 digital immigrants working at foundation and state universities in Turkey, were interviewed. Fifteen semi-structured interview questions were sent to the participants via email and WhatsApp. The study reveals significant differences in academic communication between digital native and digital immigrant academics. While these differences are partly age-based, they are primarily related to individual effort, willingness to learn, and level of adaptation to technology. The study concluded that both groups have strengths and weaknesses, and that these differences can be transformed from sources of conflict into complementary strengths, thereby enhancing academic productivity.

Anahtar Kelimeler

Communications , Journalism , Digital Media , Digital Native , Digital Immigrant

Etik Beyan

During the writing process of the study “Digital Natives and Digital Immigrants: A Study on Communication Differences of Academicians in the Digitalization Process” scientific rules, ethical and citation rules were followed. No falsification was made on the collected data and this study was not sent to any other academic publication medium for evaluation. In addition, permission was obtained from the Dicle University Social and Humanities Sciences Ethics Committee (Date: 27/03/2025 and meeting no: 898602) to conduct the research.

Kaynakça

• Aydemir, D. (2023). Dijital Göçmen Öğretmenler, Dijital Yerli Öğrenciler ve Pandemi Döneminde Grafik Tasarım Alanındaki Temassız Eğitim Problemleri. Asya Studies, 7(24), 237-252. https://doi.org/10.31455/asya.1227415
• Aydın, G. A. (2023). Dijital Reklamcılık Ölçek Geliştirme Uygulaması: Dijital Yerli ve Dijital Göçmenlere Yönelik Bir Araştırma. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (42), 39-62. https://doi.org/10.17829/turcom.1121774
• Bennett, S., Maton, K., ve Kervin, L. (2008). The ‘digital natives’ debate: A critical review of the evidence. British Journal of Educational Technology, 39(5), 775-786.
• Boyd, D. (2014). It's complicated: The social lives of networked teens. Yale University Press.
• Çukurbaşı, B. ve İşman, A. (2014). Öğretmen adaylarının dijital yerli özelliklerinin incelenmesi (Bartın Üniversitesi örneği). Bartın University Journal of Faculty of Education, 3(1), 28-54.
• Eşgi, N. (2013). Dijital yerli çocukların ve dijital göçmen ebeveynlerinin internet bağımlılığına ilişkin algılarının karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(28-3), 181-194.
• Eyuboğlu, F. A. B. ve Yılmaz, F. G. K. (2018). Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme tutumlari, dijital yerli olma durumlari ve teknoloji kabulü arasindaki ilişkinin birbirleri ile ve çeşitli değişkenler açisindan incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4(1), 1-17.
• Kalsın, B. (2018). Yeni medya sözlüğü: "Terimler & kavramlar": İletişim teknolojileri & internet, internet gazeteciliği & yayıncılık, dijital pazarlama & reklamcılık, sosyal medya, veri: İngilizce-Türkçe. Ankara: Gece Kitaplığı.
• Karabulut, B. (2015). Bilgi toplumu çağinda dijital yerliler, göçmenler ve melezler. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (21), 11-23.
• Kemiksiz, R. C. (2022). Kişisel veri güvenliği üzerine bir alan araştırması: dijital yerliler ve dijital göçmenlerin güvenlik algıları. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 9(1), 64-91.
• Kennedy, G., Judd, T., Churchward, A., Gray, K., ve Krause, K. (2008). First year students' experiences with technology: Are they really digital natives? Australasian Journal of Educational Technology, 24(1), 108-122. https://doi.org/10.14742/ajet.1233
• Kivunja, C. (2014). Theoretical perspectives of how digital natives learn. International Journal of Higher Education, 3(1), 94-109.
• Küçükesmen, E., Şimşek, A., ve Türkoğlu, M. E. (2023). Dijital Yerli (Ler) Yönetici Adaylarının Sosyal Medya Bağımlılık Düzeyleri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(2), 155-179.
• Oblinger, D. G., ve Oblinger, J. L. (2005). Educating the net generation. EDUCAUSE.
• Özgiden, M. Ç. H. (2013). Dijital Kültür Sürecinde Dijital Yerliler ve Dijital Göçmenlerin Twitter Kullanim Davranişlari Üzerine Bir Araştirma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 2(1).
• Özhavzalı, M., ve Yaprak, N. (2019). Instagram Kullanma Alışkanlıklarının Dijital Yerliler Açısından Araştırılması:
• Kırıkkale Üniversitesi Örneği. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 7(2), 1034-1058. https://doi.org/10.19145/e-gifder.554703
• Palfrey, J., ve Gasser, U. (2008). Born digital: Understanding the first generation of digital natives. Basic Books.
• Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants. On the Horizon, 9(5), 1-6.
• Prensky, M. (2004). The Emerging Online Life of the Digital Native: What they fo differently because of technology, and how they do it. https://www.marcprensky.com/writing/Prensky-The_Emerging_Online_Life_of_the_Digital_Native-03.pdf
• Sarı, H., & Yüksel, D. L. (2023). “Dijital Yerli ve Dijital Göçmen” Aile Bireylerinin Sosyal Medya Kullanım Farkları. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 7(4), 175-192.
• Selwyn, N. (2009). The digital native–myth and reality. Aslib Proceedings, 61(4), 364-379.
• Tapscott, D. (2009). Grown up digital: How the net generation is changing your world. McGraw-Hill.
• Tekin, H. H., ve Tekin, H. (2006). Nitel Araştırma Yönteminin Bir Veri Toplama Tekniği Olarak Derinlemesine Görüşme. İstanbul University Journal of Sociology, 3(13), 101-116.
• Tombul, I. (2020). Argümantatif Yaklaşımla Dijital Yerliler ve Dijital Göçmenleri Tartışmak. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Düşünceler Hakemli E-Dergisi, (14), 134-155.
• Uslu, E. (2024). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Dijital Göçmen, Dijital Yerli ve Dijital Melez Kavramlarına Yönelik Metaforik Algıları. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (62),3356-3373. https://doi.org/10.53444/deubefd.1508550