Kültürel Coğrafyalarda Postkolonyalizmin İzdüşümü

Öz

Bu çalışma, kültürel coğrafya ile postkolonyal kuram arasındaki kuramsal ve kavramsal kesişim noktalarını dikkate alarak, söz konusu her iki alanın multidisipliner etkileşim bağlamında coğrafi bilgi üretimine nasıl katkı sunduğunu tartışmaktadır. Aynı zamanda kültürel coğrafyanın kuramsal sınırlarını genişleterek coğrafi düşünceye çoğulcu, tarihsel ve eleştirel bir yön kazandırmayı ve postkolonyal coğrafyanın kültürü, mekânsal üretimi ve yeri algılama biçimlerini tartışmayı amaçlamaktadır. 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren beşerî coğrafyada yaşanan epistemolojik, metodolojik ve ontolojik değişimle birlikte kültürel coğrafya mekânın fiziki boyutunu inceleyen bir alt alan olmaktan çıkmış; kimlik, kültür, temsil, iktidar, söylem ve aidiyet gibi kavramlar etrafında şekillenen eleştirel bir yönelime evrilmiştir. Bu dönüşüm süreci; coğrafi bilginin ideolojik, söylemsel ve tarihsel bağlamlar içerisinde nasıl üretildiğine dair farkındalığın artmasını sağlamıştır. Postkolonyal yaklaşım ise bu süreçte sömürgecilik deneyimlerinin ve kolonyal söylemlerin mekânın kurgulanmasındaki rolünü sorgulayan kuramsal bir araç olarak yoğun bir ilgi görmüştür. Bu anlamda kuram, özellikle Avrupamerkezli bilgi yapılarının eleştirisi ve alternatif coğrafi epistemolojilerin inşası bakımından kültürel coğrafya alanına önemli katkılar sunmuştur. Bu bağlamda çalışma nitel araştırma yaklaşımıyla ve literatür taramasına dayalı olarak yapılandırılmış; söylem, temsil ve mekân ilişkileri postkolonyal perspektiften analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Bu doğrultuda kültürel coğrafyanın postkolonyal yaklaşımla kurduğu kuramsal bağın; günümüzdeki küresel eşitsizliklerin, kimlik politikalarının ve mekânsal adaletsizliklerin anlaşılmasına yönelik önemli bir eleştirel çerçeve sunduğu söylenebilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kültürel Coğrafya
• Postkolonyal Kuram
• Coğrafi Bilgi
• Sömürgecilik
• Mekân

Etik Beyan

“Kültürel Coğrafyalarda Postkolonyalizmin İzdüşümü” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir. Bu araştırma da etik kurul kararı zorunluluğu bulunmamaktadır. Çatışma Beyanı: Çalışmada herhangi bir potansiyel çıkar çatışması söz konusu değildir. Finansman: Bu çalışma için herhangi bir kurum veya kuruluştan destek alınmamıştır. Yapay Zeka ve Türleri Kullanım Beyanı: Bu makalenin yazımında yapay zeka ve türleri kullanılmamıştır. Veri Paylaşım Beyanı: Bu çalışmanın verilerini bulguların doğrulanması amacıyla makul bir talep üzerine “etik ilkeler ve yayın politikası”nın ilgili kısmında belirtilen şartlara göre paylaşabileceğimi beyan ederim.

Reflections of Postcolonialism in Cultural Geographies

Öz

This study discusses how cultural geography and postcolonial theory contribute to the production of geographical knowledge by considering the theoretical and conceptual intersections between the two fields within the context of multidisciplinary interaction. It also aims to broaden the theoretical boundaries of cultural geography, thereby providing geographical thought with a more pluralistic, historical, and critical orientation, and to examine how postcolonial geography interprets culture, spatial production, and ways of perceiving place. With the epistemological, methodological, and ontological transformations that have occurred in human geography since the second half of the 20th century, cultural geography has ceased to be a subfield concerned solely with the physical dimension of space; instead, it has evolved into a critical orientation shaped around concepts such as identity, culture, representation, power, discourse, and belonging. This process has increased awareness of how geographical knowledge is produced within ideological, discursive, and historical contexts. During this shift, the postcolonial approach has attracted significant attention as a theoretical tool questioning the role of colonial experiences and colonial discourses in the construction of space. In this regard, the theory has made important contributions to cultural geography, particularly through its critique of Eurocentric knowledge structures and its efforts to construct alternative geographical epistemologies. Accordingly, this study is structured through a qualitative research approach based on a review of the literature; the relationships among discourse, representation, and space are analyzed and interpreted from a postcolonial perspective. In this context, it can be argued that the theoretical relationship established between cultural geography and the postcolonial approach offers an important critical framework for understanding contemporary global inequalities, identity politics, and spatial injustices.

Anahtar Kelimeler

• Cultural Geography
• Postcolonial Theory
• Geographical Knowledge
• Colonialism
• Space

Etik Beyan

During the writing process of the study “Reflections of Postcolonialism in Cultural Geographies” scientific rules, ethical and citation rules were followed. No falsification was made on the collected data and this study was not sent to any other academic publication medium for evaluation. Ethics Committee Permission is not required. Declaration of Conflict: There is no potential conflict of interest in the study. Funding: No funding was received from any institution or organization for this study. Statement of Use for Artificial Intelligence and Its Types: Artificial intelligence and its various types were not used in the writing of this article. Data Sharing Statement: I declare that, upon reasonable request for the purpose of verifying the findings, I can share the data of this study according to the conditions specified in the relevant section of the "ethical principles and publication policy".

Kaynakça

1. Anderson, B. (2018). Cultural Geography II: The force of represantations. Progress in Human Gegraphy, XX (X), 1- 13. https://doi.org/10.1177/0309132518761431
2. Anderson, J. (2015). Understanding cultural geography: Places and traces. London – New York: Routledge Taylor & Francis Group.
3. Anderson, K., Domosh, M., Pile, S. & Thrift, N. (2003). A rough guide. In K. Anderson, M. Domosh, S. Pile & N. Thrift (Eds.), Handbook of cultural geography (pp. 1-35). London – New Delhi: SAGE Publications.
4. Arık, A. (1992). Psikolojide bilimsel yöntem. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Basımevi.
5. Ashutosh, I. (2019). Postcolonial geographies and colonialism’s: The geo-graphing of South Asia. Geography Compass, 14 (4), 1-12. https://doi.org/10.1111/gec3.12478
6. Atkinson, P. A. & Coffey, A. (1997). Analysing documentary realites. In D. Silverman (Ed.), Qualitative research: Theory, method and practice (pp. 45-62). London: SAGE Publications.
7. Barker, A. J. & Pickerill, J. (2019). Doing with the land and sea: Decolonising geographies, indigeneity, and enacting place-agency, Progress in Human Geography, 44 (4), 1-23. https://doi.org/10.1177/0309132519839863
8. Bhabha, H. (1994). The location of culture. London: Routledge.

9. Bhambra, G. K. (2015). Moderniteyi yeniden düşünmek: Post-Kolonyalizm ve sosyolojik tahayyül (Çev. Ö. İlyas), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
10. Blunt, A., Gruffudd, P., May, J., Ogborn, M. & Pinder, D. (2003). Introduction. In A. Blunt, P. Gruffudd, J. May, M. Ogborn & D. Pinder (Eds.), Cultural geography in practice (pp. 1-6). London: Hodder Education.
11. Blunt, A. (2005). Colonialism/postcolonialism. In D. Sibley, P. Jackson, D. Atkinson & N. Washbourne (Eds.), Cultural Geography: A critical dictionary of key concepts (pp. 175-181). London – New York: I. B. TAURIS.
12. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9 (2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
13. Chakrabarti, S. (1975). The impact of the postcolonial theories of Edward Said, Gayatri Spivak, and Homi Bhabha on Western Thought. Lewiston – Queenston – Lampeter: The Edwin Mellen Press.
14. Chibber, V. (2016). Post-Kolonyal teori ve kapitalizmin hayaleti (Çev. A. Y. Yılmaz). İstanbul: İletişim Yayınları.
15. Clayton, D. (2003). Critical imperial and colonial geographies. In K. Anderson, M. Domosh, S. Pile & N. Thrift (Eds.), Handbook of cultural geography (pp. 354-368). London – New Delhi: SAGE Publications.
16. Clayton, D. (2004). Imperial geographies. In J. S. Duncan, N. C. Johnston & R. H. Schein (Eds), A companion to cultural geography (pp. 449-468). Malden – Oxford: Blacwell Publishing.
17. Clayton, D. (2009) Colonialism. In D. Gregory, R. Johnston, G. Pratt, M. Watts & S. Whatmore (Eds.), The dictionary of human geography (pp. 94-98). Oxford: Wiley-Blackwell.
18. Cosgrove, D. E. (1983). Towards A radical cultural geography: Problems of theory. Antipode, 15 (1), 1-11. https://doi.org/10.1111/j.1467-8330.1983.tb00318.x
19. Cullen, D., Ryan, J. & Winders, J. (2013). Postcolonialism. In N. C. Johnston, R. H. Schein & J. Winders (Eds.), The Wiley-Blacwell companion to cultural geography (pp. 508-523). Malden – Oxford: Wiley – Blackwell.
20. Darian-Smith, E. (1996). Postcolonialism: A brief introduction. Social&Legal Studies, 5 (3), 291-299. DOI:10.1177/096466399600500401
21. De Leeuw, S. & Hunt, S. (2018). Unsettling decolonizing geographies, Geography Compass, 12 (7), e12376. https://doi.org/10.1111/gec3.12376Digital Object Identifier (DOI)
22. Duncan, J. S., Johnston, N. C. & Schein, R. H. (2004). Introduction. In J. S. Duncan, N. C. Johnston & R. H. Schein (Eds.), A companion to cultural geography (pp. 1-8). Malden – Oxford: Blacwell Publishing.
23. Driver, F. (1992). Geography’s Empire: Histories of geographical knowledge. Environment and Planning D: Society and Space, 10 (1), 23-40. https://doi.org/10.1068/d100023
24. Foucault, M. (2021). Özne ve İktidar (Çev. O. Akınhay), Özne ve iktidar – Seçme yazılar 2. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
25. Gilmartin, M. (2004). Geography and representation: Introduction. Journal of Geography in Higher Education 28 (2), 281-284. DOI: 10.1080/0309826042000242503
26. Gregory, D. (1994). Social theory and human geography. In D. Gregory, R. Martin & G. Smith (Eds.), Human geography: Society, space and science (pp. 78-109). London: Macmillan Press.
27. Gregory, D. (2004). The colonial present. Malden – Oxford: Blacwell Publishing.
28. Harvey, D. (2019). Dünyanın halleri (Çev. Kolektif). İstanbul: Sel Yayınları.
29. Jacobs, J. M. (1996). Edge of empire: Postcolonialism and the city. London: Routledge.
30. Jazeel, T. (2012): Postcolonialism: Orientalism and the geographical imagination. Geography, 97 (1), 4-11. https://doi.org/10.1080/00167487.2012.12094331
31. Jazeel, T. (2014). Subaltern Geographies: Geographical knowledge and postcolonial strategy. Singapore Journal of Tropical Geography, 35, 88-103. https://doi.org/10.1111/sjtg.12053
32. Jones, R. & Phillips, R. (2005). Unsettling geographical horizons: Exploring Premodern and Non-European imperialism. Annals of the Association of American Geographers, 95 (1), 141-161. https://doi.org/10.1111/j.1467- 8306.2005.00453.x
33. Jackson, P. (1989). Maps of Meaning: An introduction to cultural geography. London – New York: Routledge.
34. Katz, C. (1992). All the World is Staged: Intellectuals and the projects of ethnography. Environment and Planning D: Society and Space, 10 (5), 495-510. https://doi.org/10.1068/d100495
35. Kaygalak, İ. (2011). Postmodern eleştirilerin coğrafi düşünce ve yeni mekân kavrayışları üzerine yansımaları. Coğrafi Bilimler Dergisi, 9 (1), 1-10. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000114
36. Loomba, A. (1998). Colonialism/Postcolonialism. London – New York: Routledge Taylor & Francis Group.
37. Marcus, G. E. (2000). The Twistings and Turnings of Geography and Anthropology in Winds of Millennial Transition. In I. Cook, D. Crouch, S. Naylor & J. R. Ryan (Eds.), Cultural turns/geographical turns: Perspectives on cultural geography (pp. 13-28). London-New York: Routledge Taylor & Francis Group.
38. Mayers, G. A., Mc Greevy, P. & Kenny, J. (2003). Cultural geography. In G. L. Gaile & C. J. Willmott (Eds.), Geography in America – at the down of the 21ST century, (pp. 81-96). New York: Oxford University Press.
39. McDowell, L. (1994). The Transformation of cultural geography. In D. Gregory, R. Martin & G. Smith (Eds.), Human geography: Society, space and social science (pp. 146-173). London: Macmillan Press.
40. McEvan, C. (2003). Material Geographies and Postcolonialism. Singapore Journal of Tropical Geography, 24 (3), pp. 340-355.
41. Mitchell, D. (2000). Cultural Geography: A critical introduction. Oxford: Blacwell Publishers.
42. Morrissey, J. (2013). The Imperial Presen: Geography, imperialism, and its continued effects. In N. C. Johnston, R. H. Schein & Jamie Winders (Eds.), The Wiley-Blacwell companion to cultural geography (pp. 494-507). Malden – Oxford: Wiley – Blackwell.
43. Nash, C. (2002). Cultural Geography: Postcolonial cultural geographies. Progress in Human Geography, 26 (2), 219-230. DOI:10.1191/0309132502ph365pr
44. Neuman, W. L. (2017). Toplumsal araştırma yöntemleri – Nitel ve nicel yaklaşımlar I-II (Çev. S. Özge). Ankara: Yayın Odası.
45. Özgüç, N. ve Tümertekin, E. (2014). Coğrafya: Geçmiş – kavramlar – coğrafyacılar. İstanbul: Çantay Kitabevi.
46. Philo, C. (2000). More Words, More Worlds: Reflections on the ‘cultural turn’ and human geography. In I. Cook, D. Crouch, S. Naylor & J. R. Ryan (Eds.), Cultural turns/geographical turns: Perspectives on cultural geography (pp. 26-53), London-New York: Routledge Taylor & Francis Group.
47. Radcliffe, S. A. (2017). Decolonising geographical knowledges, Transactions of the Institute of British Geographers, 42 (3), 329-333. https://doi.org/10.1111/tran.12195
48. Raghuram, P., Noxolo, P. & Madge, C. (2013). Rising Asia and postkolonial geography. Singapore Journal of Tropical Geography, 35, 119-135. https://doi.org/10.1111/sjtg.12045
49. Robinson, J. (2003). Postcolonialising geograpy: Tactics and pitfals. Singapore Journal of Tropical Geography, 24 (3), 273-289. https://doi.org/10.1111/1467-9493.00159
50. Ryan, J. R. (2004). Postkolonial Geographies. In J. S. Duncan, N. C. Johnston & R. H. Schein (Eds.), A companion to cultural geography (pp. 469-484). Malden – Oxford: Blacwell Publishing.
51. Said, E. W. (1998). Oryantalizm: Sömürgeciliğin keşif yolu (Çev. N. Uzel). İstanbul: İrfan Yayımcılık.
52. Said, E. W. (2016). Kültür ve emperyalizm (Çev. N. Alpay). İstanbul: Hil Yayın.
53. Sharp, J. (2023). Geographies of Post-Colonialism – Space of power and representation. London – New Delhi: SAGE Publications.
54. Shirlow, P. (2009). Representation. In C. Gallaher, C. Dahlman, M. Gilmartin, A. Mountz & P. Shirlow (Eds.), Key concepts in political geography (pp. 308-318). London – New Delhi: SAGE Publications.
55. Shurmer-Smith, P. (2002). Introduction. In P. Shurmer-Smith (Eds.), Doing cultural geography (pp. 1-7). London – New Delhi: SAGE Publications.
56. Sidaway, J. D. (2000). Postcolonial geographies an exploratory essay. Progress in Human Geography, 24 (4), 591- 612. https://doi.org/10.1191/030913200100189120
57. Spivak, G. C. (1993). Can the subaltern speak? In P. Williams, L. Chrisman (Eds.), Colonial discourse and post- colonial theory: A reader (pp. 66-111). London – New York: Routledge Taylor & Francis Group.
58. Sundberg, J. (2014). Decolonizing posthumanist geographies, Cultural Geographies, 21 (1), 33-47. DOI: 10.1177/1474474013486067
59. Thomas, N. (1994). Colonialism’s Culture: Anthropology, travel and government. New Jersey: Princeton University Press.
60. Warf, B. (2006). Introduction. In B. Warf (Ed.), Encyclopedia of human geography (pp. xxv-xxviii). London – New Delhi: SAGE Publications.
61. Yeoh, B. S. A. (2001). Postcolonial Cities. Progress in Human Geography, 25 (3), 456–468. https://doi.org/10.1191/030913201680191781
62. Young, R. J. C. (2016). Postcolonialism: An historical introduction. Malden – Oxford: Wiley Blackwell.
63. Young, R. J. C. (2024). Postkolonyalizm: Çok kısa bir giriş (Çev. T. Sivrikaya). İstanbul: İletişim Yayınları.