Smell and Taste Integration in the Adaptive Reuse of Chocolate Industrial Heritage

Öz

This article examines the intersection of adaptive reuse in industrial heritage and multisensory experience design (smell–taste) through chocolate production heritage. The main aim of the study is to reveal how smell and taste integration in reused industrial buildings relates to spatial configuration, technical systems (HVAC, filtration, and pressure management), and conservation principles, and to propose applicable design–engineering guidelines accordingly. The research employs a qualitative and comparative methodology based on the cases of Schokoladenmuseum Köln, Maison Cailler, and Perugina Chocolate House. Using secondary data, each case is evaluated through six core criteria and two supporting indicators; visitor routes, visual connections to production, and smell-intensity profiles are schematically produced. The findings show that providing controlled olfactory exposure alongside visual access to production, structuring smell and taste within a sequential dramaturgy, and managing odor transfer through zoning, pressure differentials, and filtration constitute shared strategies. The study offers a practical and transferable evaluation framework that links sensory design decisions with technical requirements and conservation approaches. The study also contributes theoretically by expanding adaptive reuse discussions through multisensory heritage interpretation, methodologically by proposing a comparative sensory-analysis model, and practically by offering guidance for memorable tourism and gastronomic visitor experiences.

Anahtar Kelimeler

• Adaptive Reuse
• Industrial Heritage
• Multisensory Museum Design
• Smellscape
• Tasting Programs

Etik Beyan

The study titled “Smell and Taste Integration in the Adaptive Reuse of Chocolate Industrial Heritage” was conducted in accordance with the principles of scientific research and publication ethics. All sources used have been properly cited, and no manipulation of data has been carried out. This work has not been previously published nor submitted to any other academic publication for evaluation. Declaration of Conflict: There is no potential conflict of interest in the study. Funding: No funding was received from any institution or organization for this study. Statement of Use for Artificial Intelligence and Its Types: Artificial intelligence and its various types were not used in the writing of this article. Data Sharing Statement: I declare that, upon reasonable request for the purpose of verifying the findings, I can share the data of this study according to the conditions specified in the relevant section of the "ethical principles and publication policy".

Çikolata Endüstri Mirasının Uyarlanabilir Yeniden Kullanımında Koku ve Tat Entegrasyonu

Öz

Bu makale, endüstri mirasında yeniden işlevlendirme ile çoklu duyusal deneyim tasarımının (koku–tat) kesişimini çikolata üretim mirası üzerinden incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, yeniden işlevlendirilen endüstri yapılarında koku ve tat entegrasyonunun mekânsal kurgu, teknik sistemler (HVAC, filtrasyon ve basınç yönetimi) ile koruma ilkeleriyle olan ilişkisini ortaya koymak ve bu doğrultuda uygulanabilir tasarım–mühendislik ilkeleri önermektir. Araştırma, Schokoladenmuseum Köln, Maison Cailler ve Perugina Chocolate House örneklerini kapsayan nitel ve karşılaştırmalı bir yöntemle yürütülmüştür. İkincil verilere dayalı analizlerde her bir vaka, altı çekirdek kriter ve iki yardımcı gösterge temelinde değerlendirilmiş; ziyaretçi rotaları, üretimle görsel ilişki noktaları ve koku yoğunluğu profilleri şematik olarak üretilmiştir. Bulgular, üretim süreçlerine görsel erişimle birlikte kontrollü olfaktör temasın sağlanmasının, koku ve tatın sıralı bir dramaturji içinde kurgulanmasının ve koku taşınımının zonlama, basınç farkları ve filtrasyon yoluyla yönetilmesinin ortak stratejiler olduğunu göstermektedir. Çalışma, duyusal tasarım kararlarını teknik gereklilikler ve koruma yaklaşımlarıyla ilişkilendiren pratik ve aktarılabilir bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır. Ayrıca çalışma, uyarlanabilir yeniden kullanım tartışmalarını çoklu duyusal miras yorumu üzerinden genişleterek kuramsal katkı sağlamakta; karşılaştırmalı duyusal analiz modeli önererek yöntemsel katkı sunmakta; hatırlanabilir turizm ve gastronomi deneyimlerine yönelik tasarım rehberliği geliştirerek pratik katkı üretmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yeniden İşlevlendirme
• Endüstri Mirası
• Çoklu Duyusal Müze Tasarımı
• Koku Peyzajı
• Tadım Programları

Etik Beyan

“Çikolata Endüstri Mirasının Uyarlanabilir Yeniden Kullanımında Koku ve Tat Entegrasyonu” başlıklı bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel araştırma ve yayın etiği kurallarına uyulmuş, yararlanılan tüm kaynaklar uygun biçimde atıf yapılarak belirtilmiş ve veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamıştır. Bu çalışma daha önce başka bir akademik yayın ortamında yayımlanmamış ve değerlendirilmek üzere gönderilmemiştir. Çatışma Beyanı: Çalışmada herhangi bir potansiyel çıkar çatışması söz konusu değildir. Finansman: Bu çalışma için herhangi bir kurum veya kuruluştan destek alınmamıştır. Yapay Zeka ve Türleri Kullanım Beyanı: Bu makalenin yazımında yapay zeka ve türleri kullanılmamıştır. Veri Paylaşım Beyanı: Bu çalışmanın verilerini bulguların doğrulanması amacıyla makul bir talep üzerine “etik ilkeler ve yayın politikası”nın ilgili kısmında belirtilen şartlara göre paylaşabileceğimi beyan ederim.

Kaynakça

1. Apristudio. (n.d.). Perugina Chocolate House. Retrieved September 30, 2025, from https://apristudio.it/en/portfolio/perugina-chocolate-house/
2. ASHRAE. (2022). ASHRAE handbook—HVAC applications. Atlanta, GA: American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers.
3. Baci Perugina. (2018). The Perugina Chocolate House in Perugia, Italy. Retrieved September 30, 2025, from https://www.baciperugina.com/intl/world/blog/news/baci-perugina-chocolate-house
4. Bembibre, C., & Strlič, M. (2017). Smell of heritage: A framework for the identification, analysis and archiving of historic odours. Heritage Science, 5(2), 1-11. doi: 10.1186/s40494-016-0114-1
5. Brooker, G., & Stone, S. (2004). Rereading: Interior architecture and the design principles of remodelling existing buildings. London: RIBA.
6. Bullen, P. A., & Love, P. E. D. (2011). Adaptive reuse of heritage buildings. Structural Survey, 29(5), 411-421. doi: 10.1108/02630801111182439
7. Cailler. (2025). Discover Cailler; Maison Cailler—Museum visit; Maison Cailler—Experiences. Retrieved September 30, 2025, from https://www.cailler.ch/en
8. CIBSE. (2016). CIBSE guide B: Heating, ventilating, air conditioning and refrigeration. London: Chartered Institution of Building Services Engineers.

9. Davis, L. N. (2017). Sensorial urbanism and smellscapes: Documenting and exhibiting Istanbul’s cultural heritage (Doctoral dissertation). Koç University, Graduate School of Social Sciences and Humanities, Istanbul.
10. Di Maio, A. (n.d.). Casa del Cioccolato Perugina. Retrieved September 30, 2025, from https://mindtrip.ai/attraction/perugia-umbria/casa-del-cioccolato-perugina/
11. Douet, J. (Ed.). (2012). Industrial heritage re-tooled: The TICCIH guide to industrial heritage conservation. Lancaster: Carnegie Publishing.
12. Eller + Eller Architekten. (2024). Chocolate Museum, Cologne. Retrieved September 30, 2025, from https://eller- eller.de/en/portfolio/chocolate-museum-cologne/
13. Ferienstrassen. (n.d.). Schokoladenmuseum Köln. Retrieved October 2, 2025, from https://www.ferienstrassen.info/schokoladenmuseum/
14. Güdü Demirbulat, Ö., & Saatçi, G. (2020). Endüstriyel miras turizmi üzerine Zonguldak ili özelinde bir değerlendirme. Journal of Global Tourism and Technology Research, 1(1), 35-49.
15. Henshaw, V. (2014). Urban smellscapes: Understanding and designing city smell environments. London: Routledge.
16. Herz, R. S., Schankler, C., & Beland, S. (2004). Olfaction, emotion and associative learning: Effects on motivated behavior. Motivation and Emotion, 28(4), 363-383. doi: 10.1007/s11031-004-2389-x
17. Ihle, J. (n.d.). Maison Cailler. Retrieved September 30, 2025, from https://tr.outdooractive.com/tr/poi/broc/maison-cailler/27009689/
18. iGuzzini. (n.d.). The chocolate museum. Retrieved September 30, 2025, from https://www.iguzzini.com/projects/project-gallery/the-chocolate-museum/
19. Kırcı, B. (2025). Koku deneyimi ve duyusal yöntemler aracılığıyla kentsel mekânı yeniden düşünmek. Global Media Journal Turkish Edition, 16(30), 76-97.
20. MySwitzerland. (n.d.). Maison Cailler—The Swiss chocolate factory. Retrieved September 30, 2025, from https://www.myswitzerland.com/en-us/experiences/maison-cailler-the-swiss-chocolate-factory/
21. Naftalis, D. (n.d.). Casa del Cioccolato Perugina. Retrieved September 30, 2025, from https://mindtrip.ai/attraction/perugia-umbria/casa-del-cioccolato-perugina/
22. Pallasmaa, J. (2012). The eyes of the skin: Architecture and the senses (3rd ed.). Chichester: Wiley.
23. Pawlikowska-Piechotka, A. (2009). Industrial heritage tourism: A regional perspective (Warsaw). Physical Culture and Sport Studies and Research, 46(1), 276-287. doi: 10.2478/v10141-009-0025-x
24. Perugina. (n.d.). The Casa del Cioccolato — Come and visit. Retrieved September 30, 2025, from https://www.perugina.com/it
25. Plevoets, B., & Van Cleempoel, K. (2011). Adaptive reuse as a strategy towards conservation of cultural heritage: A literature review. WIT Transactions on the Built Environment, 118, 155-164. doi: 10.2495/STR110131
26. Redazione. (2022). Hai già visitato la Fabbrica del Cioccolato Perugina e il Museo Storico? Viaggiando Italia. Retrieved September 30, 2025, from https://www.viaggiando-italia.it/hai-gia-visitato-la-fabbrica-del- cioccolato-perugina-e-il-museo-storico/
27. Schokoladenmuseum Köln. (2024). The museum; Pressetext Architektur. Retrieved September 30, 2025, from https://www.schokoladenmuseum.de/en/the-museum/
28. Spence, C. (2021). Sensehacking: How to use the power of your senses for happier, healthier living. London: Viking.
29. TICCIH. (2003). The Nizhny Tagil Charter for the industrial heritage. Paris: TICCIH.
30. Ünver Fidan, R. (2018). Koku duyusunun diğer duyulardan farkı ve farklılığın evrimsel perspektifle değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(35), 743-756. doi: 10.21550/sosbilder.384909
31. Yi, L. (2025). Maison Cailler museum offers immersive experience of chocolate production in Switzerland. Xinhua. Retrieved October 2, 2025, from https://english.news.cn/20251002/97fa6c4b7a6d4e0f8ea33181a9102534/c.html