Tahrir Defterleri Işığında Manazan Köyünün (Kaya / Mağara Yerleşimi) XVI. Yüzyıldaki İdari, Demografik ve Ekonomik Durumu (1500-1584)
Öz
Bu çalışmada Karaman ilinin 40 km kadar doğusunda, İbrala / Yeşildere ve Taşkale arasında yer alan ve bölgenin en önemli kaya / mağara yerleşimlerinden birisi olan Manazan’ın 16. yüzyıldaki vaziyeti üzerinde durulmuştur. Bunu yaparken 16. yüzyılın farklı dönemlerine ait Karaman vilayeti mufassal tahrir defterlerinden istifade edilmiştir. Bu defterlerden elde edilen veriler neticesinde “karye” yani köy olarak kaydedilen bu yerleşimde Müslüman ve Hristiyanların birlikte yaşadıkları anlaşılmıştır. Ekonomik açıdan bakıldığında köyde arpa, buğday, çavdar gibi hububat üretiminin gerçekleştirildiği ve hayvancılık yapıldığı görülmüştür. Bu ürünlerden başka, bütün tahrirlerde kovan öşrünün kaydedildiği ve dolayısıyla köyde bu yüzyıl boyunca bal üretimi ile iştigal edildiği belirlenmiştir. Yine 1500 tahririnde “harab” durumda olduğu belirtilen bir “asiyâb” yani değirmen kaydından, köyde önceki dönemde değirmencilik faaliyetinin de icra edildiği anlaşılmıştır. Bunlardan başka, tahrir defterlerinde Manazan köyüne bağlı olarak kaydedilmiş olan Sövüdlü, Dağkızık ve İlasun isimlerinde üç mezranın bulunduğu ve bu mezralardaki hububat üretiminin vergilendirildiği görülmüştür. Genel çerçeveden bakıldığında bu yüzyılda köy nüfus ve üretiminin artış eğiliminde olduğu söylenebilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aköz, A. (1992), XVI. Asırda Lârende (Karaman) Kazâsı, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Basılmamış Doktora Tezi, Konya.
- Çağatay, N. (1947), “Osmanlı İmparatorluğunda Reayadan Alınan Resimler”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Yayınları, C. 5, ss. 483-511.
- Erdoğru, M. A. (1993), “Karaman Vilâyeti Kanunnâmeleri”, OTAM, S. 4, ss. 467-516.
- Eyice, S. (1971). Karadağ ve Çevresinde Arkeolojik İncelemeler, İstanbul.
- Gündüz, A., Gülcü E. (2008), “XVI. Yüzyılda Antakya Nahiyesi (1526-1584)”, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 6, Sayı 12, ss. 289-323.
- İnalcık, H. (1996), “Osmanlılar’da Raiyyet Rüsumu”, Osmanlı İmparatorluğu Toplum ve Ekonomi, İstanbul, ss. 31-65.
- İnalcık, H. (2009), Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul.
- Karaman 2011 Yılı İl Çevre Durum Raporu, Karaman Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, 2012.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Emre Koç
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
21 Temmuz 2020
Gönderilme Tarihi
9 Ekim 2018
Kabul Tarihi
25 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 9 Sayı: 3