Türkiye’de, Sosyal Bilgiler Eğitimine İlişkin Alan Eğitimcilerinin Sorunsal Tespitleri

Öz

Sosyal Bilgiler eğitimi çalışma alanı,  bireyi toplumsallaştıran, geçmişi hatırlatarak bugünü yaşamasını ve yarını da kucaklamasını öğreten bir disiplinler topluluğudur. Hayatın kendisini konu alan bu dersin öğretimi, insanların topluluk halinde yaşamaya başlamasından günümüze kadar süre gelmiştir. Giderek küresel bir yapıya bürünen dünyamızda gelecek nesillerin yetiştirilmesinde Sosyal Bilgiler dersi önemli bir rol oynayacaktır. Yarının insanını yetiştirmede önemli rol oynayacak olan Sosyal Bilgiler dersinin öğretilmesi konusunda Cumhuriyetten günümüze kadar çeşitli programlar uygulanmıştır. Programların bir kısmı yayınlandığı dönemde başarıyla uygulanmışsa da bazı programların uygulanması konusunda ciddi sorunlarla karşılaşılmıştır. Bu sorunlar genelde yeterli altyapının oluşmaması, ülkemizin içinde bulunduğu şartların göz önünde bulundurulmaması ve program içeriğinin sağlıklı bir şekilde oluşturulmaması olarak sıralanabilir. Sosyal bilgiler eğitimi alanında yaşanan bu sorunları en az seviyeye indirmek amacıyla Türkiye’de Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı Lisans Programı çeşitli üniversitelerin Eğitim Fakültesi bünyesinde kurulmuş ve öğretmen adayı yetiştirmeye günümüzde devam etmektedir. Kurulan bu bilim dalı, birçok disiplini içerisinde barındırması alan uzmanlarının yeterlilik düzeylerinin çeşitlenmesi gerekliliğini beraberinde getirmiştir. Bu yeterliliklerin istenilen seviyelerde olmaması yaşanılan birçok sorunun kaynağı olarak gösterilmektedir.  Yapılan bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler eğitimindeki problemlerin değerlendirilmesinde alan uzmanlarının algılarını belirlemektir. Sosyal bilgiler eğitimi alanında doktora eğitimini tamamlamış 15 alan eğitimcinin katıldığı bu araştırmada betimsel tarama yöntemi kullanılmış olup verilerin analizinde Nvivo 11 analiz programı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler incelendiğinde sosyal bilgiler eğitimi alan uzmanlarının sosyal bilgiler eğitimi alanına ilişkin ilkokul–ortaokul ve lisans boyutunda yaşanan problemlerden bazılarına ilişkin benzer bazılarına ilişkin farklı algılara sahip oldukları gözlemlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler

• Sosyal bilgiler eğitimi,sorun,algı

Detecting Problems of Field Educators in Turkey Related to Social Studies Education

Öz

Social Studies education study area is a collection of disciplines that socializes the individual, reminds the past, teaches to live today and embrace the future. The teaching of this course, which is the subject of life itself, has started since people lived in communities. The Social Studies course will play an important role in the development of future generations in our world, which is becoming increasingly global. Various programs have been implemented in the Republic starting from the first days of the Republic to the present to teach the Social Studies course which is important in raising the people of tomorrow. While some of the programs were successfully implemented at the time of publication, serious problems were encountered in the implementation of some programs. These problems are generally not enough infrastructures, not taking into consideration the conditions of our country and not creating a healthy content of the program. Social Studies Education in Turkey, the problems experienced in the field of social studies education in order to minimize levels of Science Degree Program established in the Faculty of Education and teachers of various universities continues to grow. This branch of science, which has many disciplines, has brought with it the necessity to diversify the proficiency levels of the field experts. The lack of these qualifications at desired levels is shown as the source of many problems. The aim of this research is to determine the perceptions of the experts about the problems in social studies education. In this research, descriptive screening method was used in the field of social studies education and Nvivo 11 analysis program was used for data analysis.

Anahtar Kelimeler

• Social Studies Education,Problem,Perception,Field Educator

Kaynakça

1. Akhan, E. N. (2015). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sosyal bilgiler lisans programı üzerine düşünceleri. International Journal of Social Science Studies. 32 (3) s. 267-289. Doi number: 10.9761/JASSS2735.
2. Akman, Ö. ve Parlak, F.D.(2018). Multidimensional Investigation Of Teacher Candidates’ Attitudes Towards Scientific Research Methods, International Journal of Eurasia Social Sciences, 9(33), 1346-1363.
3. Akman, Ö.(2016). Status of the Usage of Active Learning and Teaching Method and Techniques by Social Studies Teachers , Universal Journal of Educational Research, 7(4),1553-1562.
4. Creswell, J. W. (1998). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Traditions. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
5. Çepni, S. (2001). Araştırmacı öğretmen ve öğrenciler için: Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Trabzon: Erol Ofset.
6. Dinç, E. ve Doğan, Y. (2010). İlköğretim ikinci kademe sosyal bilgiler öğretim programı ve uygulanması hakkında öğretmen görüşleri. Sosyal Bilgiler Eğitimi Araştırmaları Dergisi. 1 (1), 17-49.
7. Doğan, S., Demir, S.B. ve Pınar, M.A. (2014). Yönetici görüşlerine göre MEB 2013 Yılı Yönetici Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 7(2), 224-245.
8. Doğanay, A. ve Sarı, M. (2008). Öğretmen gözüyle yeni sosyal bilgiler programı: Adana ilinde bir araştırma. İlköğretim Online. 7 (2), 468-484.

9. Ekiz, D. (2003). Eğitimde Araştırma Yöntem ve Metodlarına Giriş. Ankara: Anı Yayıncılık.
10. Ersoy, A. F. ve Kaya, E. (2009). Sosyal bilgiler dersi öğretim programının (2004) uygulama sürecine ilişkin öğrenci görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi. 17 (1), 71-86.
11. Gönenç, S. ve Açıkalın, M.(2015). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunlar ve bunlara getirdikleri çözüm önerileri. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 26-41.
12. Koçoğlu, E. ve Akman, Ö.(2016). Eğitimde Konsültasyon Hizmetlerine İlişkin Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Algıları ,” Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(17), 715-729.
13. Koçoğlu, E. ve Ulu Kalın, Ö.(2017). Kolb’un Yaşantısal Öğrenme Modeline Göre Sosyal Bilgiler Eğitimi Çalışma Alanının Analizi, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 64(16), 1581-1593.
14. Marshall, C. and Rossman, G. B. (1999). Designing qualitative research. London: Sage Publications.
15. Miles, M. B. and Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. London: Sage Publications.
16. National Council for the Social Studies. (1994). Expectations of excellence: curriculum standards for social studies, Bulletin 89. Washington, DC.
17. Oğuz Haçat, S. ve Demir, F.B.(2017). İlkokul Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin İnsan Haklari Yurttaşlik ve Demokrasi Dersine İlişkin Görüşleri,” Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 2(2),1–17.
18. Oğuz Haçat, S. ve Sözcü, U.(2016). “Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarına Göre Sosyal Medya Kullanımının Değerler Üzerine Etkisi,” Turkish Studies, 11(9), 617–617.
19. Patton, Q. M. (2002). Qualitative evaluation and research methods. London: Sage Publications.
20. Tonga, D. ve Uslu, S. (2015). Sosyal bilgiler dersinde kazanım-değer ilişkisi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (1), 91-110.
21. Tonga, D.(2017). Sosyal bilgiler eğitiminde karşılaşılan sorunlar üzerine bir değerlendirme. Türk ve İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12 (4), 187-201.
22. Ulu Kalın, Ö.(2016). Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Öğretim Teknolojilerine Bakışlarının Karşılaştırılması, SOBİDER, 3 (9), 201-212.
23. Yapıcı, M. ve Demirdelen, C. (2007). İlköğretim 4. sınıf sosyal bilgiler öğretim programına ilişkin öğretmen görüşleri. İlköğretim Online, 6 (2), 204-212.
24. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
25. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
26. Yılmaz, K. (2009). Lisans Düzeyinde Sosyal Bilgiler Eğitiminde Karşılaşılan Sorunlar Ve Çözüm Önerileri: Öğretmen Adaylarının Görüşleri. On dokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 31‐53.
27. Zayimoğlu Öztürk, F.(2018). Neden Sosyal Bilgiler Eğitimi?, İlkokul ve Ortaokullarda Sosyal Bilgiler Eğitimi (Walter C.Parker –Çeviri Editörleri: Filiz Zayimoğlu Öztürk, Selçuk Beşir Demir), Ankara: Pegem Akademi Yayınları.