Kyrgyz Republic National Healthcare Funding Sources and Ways to Improve Them

Öz

Finding potential sources for health expenditure resources requires improvement in funding. The main sources of expenses are funds from the republican budget. The financial resources received from the state budget to finance the program of state guarantees, do not correspond to its real needs. “The compulsory health insurance system” is not a real insurance model, because it only performs the function of redistributing insurance premiums collected by tax authorities and Social Fund employees. The insured patient is outside the scope of compulsory health insurance. The share of indicators of paid medical services does not exceed 6% in the health care budget, a significant portion of payments are in the form of “informal payments”. In addition, it should be noted that for hospital treatment, the principle of determining the amount of additional payments is not reasonable

Anahtar Kelimeler

• state budget
• compulsory health insurance
• state guarantees
• paid service
• informal payments in medicine

Kırgızistan Cumhuriyeti Ulusal Sağlık Fonu Kaynakları ve İyileştirme Yolları

Öz

Sağlık harcaması kaynakları için potansiyel kaynaklar bulmak, fon sağlamada iyileştirme gerektirir. Ana gider kaynakları, cumhuriyet bütçesinden sağlanan fonlardır. Devlet garantileri programını finanse etmek için devlet bütçesinden alınan mali kaynaklar, gerçek ihtiyaçlarına karşılık gelmez. “Zorunlu sağlık sigortası sistemi” gerçek bir sigorta modeli değildir, çünkü yalnızca vergi makamları ve Sosyal Fon çalışanları tarafından toplanan sigorta primlerinin yeniden dağıtılması işlevini yerine getirir. Sigortalı hasta zorunlu sağlık sigortası kapsamı dışındadır. Ücretli tıbbi hizmet göstergelerinin payı sağlık bütçesinde% 6'yı geçmez, ödemelerin önemli bir kısmı “gayri resmi ödemeler” şeklindedir. Ek olarak, hastane tedavisi için ek ödeme miktarını belirleme ilkesinin makul olmadığı belirtilmelidir.

Anahtar Kelimeler

• devlet bütçesi
• zorunlu sağlık sigortası
• devlet teminatları
• ücretli servis
• tıpta gayrı resmi ödemeler.

Кыргыз Республикасынын саламаттык сактоосун каржылоо булактары жана аларды арттыруу жолдору

Öz

Саламаттыкты сактоо үчүн ресурстардын потенциалдуу булактарын издөө каржылоону жакшыртууну талап кылат. Республикалык бюджеттин каражаттары чыгашаларынын негизги булагы болуп калууда. Мамлекеттик кепилдиктер менен медициналык жардамды алуунун реалдуу экономикалык шарттарынын ортосунда  ажырым бар. “Милдеттүү медициналык камсыздандыруу системасы”, камсыздандыруунун чыныгы үлгүсү болуп эсептелбейт, анткени ал салык органдары жана Социалдык фонд кызматкерлери тарабынан топтолуучу камсыздандыруу төгүмдөрүн кайра бөлүштүрүү функциясын гана аткарат. Камсыздандырылган бейтап ММК системасынын субъектилеринин мамилелер системасынан тышкары болот. Акылуу медициналык кызмат көрсөтүүлөр саламаттык сактоо бюджетиндеги үлүшү 6%дан ашпайт, төлөмдүн олуттуу бөлүгү «формалдуу эмес төлөмдөрдүн» формасына ээ болот. Стационарларда дарылоо үчүн кошумча төлөө көлөмүн белгилөө принциби негиздүү эмес экенин белгилеп коюу керек.

Anahtar Kelimeler

• мамлекеттик бюджет
• милдеттүү медициналык камсыздандыруу
• мамлекеттик кепилдиктер
• акылуу кызмат
• медицинадагы формалдуу эмес төлөмдөр

Kaynakça

1. Asanaliyeva G.T. Sfera sotsial'nykh uslug v usloviyakh perekhodnoy ekonomiki: na materialakh KyrgyzskoyRespubliki. Avtoreferat kand. Dissertatsii, Bishkek 2012 god.
2. Asizbayev, R. E. Regulirovaniye razvitiya sotsial'noy sfery na osnove indikativnogo planirovaniya avtoreferat dissertatsii d.e.n., Bishkek. 2012.Sayakbayeva A.A. Problemy razvitiya zdravookhraneniya i metodika formirovaniya novoy modeli sotsial'noy zashchity v Kyrgyzskoy Respublike//Vestnik KNU im. ZH. Balasagyna. Bishkek: KNU, 2005.
3. Anenko A. Gosudarstvennoe medisinskoe strahovanie v Germanii. İstoriçeskie korni i prinsipı. [elektronnıy resurs]. – Medicus Amicus, 2018: http://medicusamicus.com/index.php? action=7x994-9egx1.
4. Akkipress Neobhodimo neotlogatel’no ostanovit’ ottok semeynıh vraçey.[elektronnıy resurs]. –Bişkek, 2015. –: http://zdorovie.akipress.org/news: 21995.Beksultanov A.A. «Finansovoe regulirovanie sosial’no-ekonomiçeskih-prosessov v KR».(2018g.)
5. Japarova D. Ekonomiçeskiy analiz sistemı zdravoohranenia v KR. Proekt KTU «Manas» № 2013.SOB.08/ D. Japarova,D.Ç. Bektenova. – Bişkek, 2014. KalievM.T. Obyazatel’noe medisinskoe strahovanie v Kırgızskoy Respublike (20 let opıta). M.T. Kaliev,T.S. Meymanaliev.-Bişkek,2016. -236s.
6. Otçetı ob itogah deyatel’nosti Fonda obyazatel’nogo medisinskogo strahovania pri Pravitel’stve Kırgızskoy Respubliki za 2009-2016gg, 2017g, 2018g. Bişkek: FOMS pri Pravitel’stve KR.
7. Otçet Ministerstva zdravoohranenia KR za 2016 god.Programma gosudarstvennıh garantiy po obespeçeniu grajdan mediko-sanitarnoy pomoş’yu ot 20 noyabrıa 2015 doda № 790 http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/98211?cl=ru-ru
8. Polojenie o sooplate za medisinskie uslugi, predostavleyemıe organizasiami zdravoohraneniya, rabotayuşimi v sisteme Edinogo platel’şika ot 24 avgusta 2012 goda № 363 Ministerstva zdravoohranenia KR.

9. Sayakbaeva A.A. Problemı razvitiya zdravoohraneniya i metodika formirovania novoq modeli sosial’noy zaşitı v Kırgızskoy Respublike. A.A Sayakbaeva //Vestnik KNU im. J.Balasagına. Bişkek KNU, 2005.
10. Çetin, A. C. Performansa Dayalı Döner Sermaye Prim Sistemi Uygulamasının Hizmet Sunumuna Sağlık Çalışanlarına Memnuniyeti Üzerine Etkileri: Isparta Sağlık Ocaklarında Bir Araştırma [Текст] / A. C. Çetin, H. Sağlam // Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. – Isparta, 2007. – Sayı: 5. – S. 56-78.