Özel Eğitim Öğretmeni Adaylarının İş Birliğine İlişkin Metaforik Algıları

Öz

Özel eğitim merkeze aldığı öğrencilerin bireysel farklılıkları nedeni ile özel eğitim öğretmenlerinin farklı alanlardan gelen uzmanlarla sıkça iş birliği kurmasını gerektiren bir alandır. Bu çalışmada özel eğitim öğretmeni adaylarının iş birliğine yönelik metaforik algıları ve oluşturdukları metaforların gerekçeleri incelenmiştir. Araştırmada 93 özel eğitim öğretmeni adayının iş birliğine yönelik oluşturduğu metaforlar ve metaforlarının gerekçeleri incelenmiştir. Verilerin toplanması için araştırmacılar tarafından oluşturulan Metaforik Algı Anketi kullanılmıştır. Ankette “Özel eğitimde işbirliği…………gibidir,. Çünkü, ……” şeklinde yarı yapılandırılmış bir soru yer almıştır. Araştırma sonunda özel eğitm öğretmen adaylarının iş birliğinin yapısı, iş birliğine yönelik tehditler, işbirliğinin gereklilikleri, önemi, amacı olmak üzere toplam beş farklı temada 56 farklı metafor ürettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar alanyazında var olan çalışma sonuçları ile karşılaştırılarak yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İş birliği,
• Özel eğitim
• Özel eğitim öğretmeni
• Öğretmen adayı
• Metafor
• Algı

Metaphoric Perceptions of Preservice Special Education Teachers Regarding Collaboration

Öz

Special education is a field that requires special education teachers to collaborate frequently with specialists from different fields due to the individual differences of the students. This study examined the metaphorical perceptions of preservice special education teachers about collaboration, as well as the reasons for the metaphors they created. The study examined metaphors created by 93 special education teachers prior to collaborating, and their reasons. Metaphoric Perception Survey, created by researchers, was used for data collection. The questionnaire has a semi-structured question such as “Collaboration in special education …………”. Because …… ". At the end of the study, the preservice special education teachers' structure in five different themes, the structure of the collaboration, the threats to collaboration, the requirements of the collaboration, the importance of the collaboration and the purpose of the collaboration.

Anahtar Kelimeler

• Collaboration
• Special education
• Special education teacher
• Preservice teacher
• Metaphor
• Perception

Kaynakça

1. Akturan, U. ve Esen, A. (2008). Fenomenoloji. T. Baş ve U. Akturan (Ed.) içinde, Nitel araştırma yöntemleri (ss. 83-98). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
2. 573 No’lu Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname. (1997). http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/23011_1.pdf adresinden 18 Ocak 2019 tarihinde erişilmiştir.
3. Biggs, E. E., Gilson, C. B., & Carter, E. W. (2016). Accomplishing more together: Influences to the quality of professional relationships between special educators and paraprofessionals. Research and Practice for Persons with Severe Disabilities, 41(4), 256-272. doi.10.1177/1540796916665604
4. Brownell, M. T., Adams, A., Sindelar, P., Waldron, N., & Vanhover, S. (2006). Learning from collaboration: The role of teacher qualities. Exceptional Children, 72(2), 169-185. doi. 10.1177/ 001440290607200203
5. Büyükalan, S., & Yaylacı, Z. (2018). Normal Gelişim Gösteren Öğrenciler İle Kaynaştırma Öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Kavramına İlişkin Metafor Algıları. Ozel Egitim Dergisi, 19(4), 679. doi: 10.21565/ozelegitimdergisi.376764
6. Caron, E. A., & McLaughlin, M. J. (2002). Indicators of beacons of excellence schools: What do they tell us about collaborative practices. Journal of Educational and Psychological Consultation, 13(4), 285-313. doi. 10.1207/S1532768XJEPC1304_03
7. Carter, N., Prater, M. A., Jackson, A., & Marchant, M. (2009). Educators' perceptions of collaborative planning processes for students with disabilities. Preventing School Failure: Alternative Education for Children and Youth, 54(1), 60-70. doi. 10.3200/PSFL.54.1.60-70
8. Cerit, Y. (2008). Öğretmen kavramı ile ilgili metaforlara ilişkin öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(4), 693-712.

9. Cook, L., & Friend, M. (1991). Principles for the practice of collaboration in schools. Preventing School Failure: Alternative Education for Children and Youth, 35(4), 6-9. doi. 10.1080/1045988X.1991.9944251
10. Cook, L., & Friend, M. (2010). The state of the art of collaboration on behalf of students with disabilities. Journal of Educational and Psychological Consultation, 20(1), 1-8. doi. 10.1080/10474410903535398
11. Dayı, E., Açıkgöz, G., & Elçi, A. N. (2020). Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü öğretmen adaylarının özel gereksinimli öğrencilere yönelik metaforik algıları (Gazi Üniveritesi örneği). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 21(1), 95-122. doi: 10.21565/ozelegitimdergisi. doi.616520.
12. Ekici, G. (2016). Öğretmen adaylarının"Bilgisayar" kavramına ilişkin metaforik algıları. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 15(3), 755-781.
13. Elçi, A. N. (2019). Özel eğitim okul ve sınıflarında branş derslerinin yürütülmesinde özel eğitim ve branş öğretmenleri arasındaki iş birliği çalışmalarının incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
14. Friend, M., & Cook, L. (1992). Interactions: Collaboration skills for school professionals. Longman Publishing Group, 95 Church Street, White Plains, NY 10601.
15. Gürgür, H., & Uzuner, Y. (2010). Kaynaştırma sınıfında iş birliği ile öğretim uygulamalarına bakışın fenomenolojik analizi. Matrix, 5(2), 15-27.
16. Hamilton-Jones, B. M., & Vail, C. O. (2014). Preparing special educators for collaboration in the classroom: Pre-service teachers' beliefs and perspectives. International Journal of Special Education, 29(1), 76-86.
17. Hunt, P., Soto, G., Maier, J., & Doering, K. (2003). Collaborative teaming to support students at risk and students with severe disabilities in general education classrooms. Exceptional Children, 69(3), 315-332. doi. 10.1177/001440290306900304
18. İş birliği. (t.y.) http://www.tdk.gov.tr/index.php adresinden 22 Nisan 2019 tarihinde erişilmiştir.
19. İş birliği. (t.y.) www.wikipedia.org adresinden 22 Nisan 2019 tarihinde erişilmiştir.
20. Lynch, D., Madden, J., & Knight, B. A. (2014). Harnessing professional dialogue, collaboration and content in context: An exploration of a new model for teacher professional learning. International Journal of Innovation, Creativity and Change, 1(3), 1-15.
21. Mandel, C. J., & Fiscus, E. D. (2002). Bireyselleştirilmiş eğitim programlarının geliştirilmesi BEP (2. Baskı) (G. Akçemete Ed. Çeviri, H. G Şenel, E. Tekin). Ankara. Kişisel Yayın Evi.
22. Martinez, M.A., Saudela, N. & Huber, G.L. (2001). Metaphors as blueprints of thinking about teaching and learning. Teaching and Teacher Education, 17, 965-977. doi. 10.1016/S0742-051X(01)00043-9
23. McKenzie, R.G. (2009). A national survey of pre-service preparation for collaboration. Teacher Education and Special Education, 32, 379-393. doi. 10.1177/ 0888406409346241
24. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma. Desen ve uygulama için bir rehber. (Çev. Editörü: Selahattin Turan, Çev. Dinç, E.) içinde ( s.199- 228). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
25. Miles, M.B., & Huberman, A.M. (1994). Qualitative data analysis. Thousand Oaks, CA: Sage.
26. Tamimi, Y. (2005). Örgüt kültürünün metaforlarla analizi. (Yüksek Lisans Tezi). Osmangazi Üniversitesi. Eskişehir.
27. Thousand, J. S., Villa, R. A., & Nevin, A. I. (2006). The many faces of collaborative planning and teaching. Theory into Practice, 45(3), 239-248. doi.10.1207/s15430421tip4503_6
28. Vuran, S., Bozkuş-Genç, G., & Sani-Bozkurt, S. (2017). İş birliği ile bireyselleştirilmiş eğitim programı geliştirme süreci: Durum çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 18(2), 165-184. doi.10.21565/ozelegitimdergisi.316362
29. Winn, J., & Blanton, L. (2005). The call for collaboration in teacher education. Focus on Exceptional Children, 38(2), 1-12.
30. Yener, C. (2019). Kaynaştırma öğrencileri ile çalışma yapan uzmanlar arasındaki BEP sürecı̇ndeki iş birliğinin uzman ve aile görüşlerine dayalı olarak belirlenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
31. Yazar, T., Özekinci, B. & Lala, Ö. (2017). Öğretmen ve okul yöneticilerinin değerler eğitimi kavramına ilişkin metaforik algıları. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi - Journal of Qualitative Research in Education, 5(3), 245-269. doi.10.14689/issn.2148- 2624.1.5c3s11m.
32. Zagona, A. L., Kurth, J. A., & MacFarland, S. Z. (2017). Teachers’ views of their preparation for inclusive education and collaboration. Teacher Education and Special Education, 40(3), 163-178. doi.10.117/ 2F0888406417692969