Yıl 2017, Cilt 6 , Sayı 1, Sayfalar 95 - 112 2017-01-01

İşgörenlerin İş ve Serbest Zaman Çatışma Düzeyleri ile Mesleki Tükenmişlik ve Yaşam Tatmini İlişkisi: Ankara’daki 4-5 Yıldızlı Otel Çalışanları Üzerine Bir Uygulama
WORK AND LEISURE CONFLICT LEVEL OF EMPLOYEES: JOB BURNOUT AND LIFE SATISFACTION RELATIONSHIP: A CASE STUDY ON 4-5 STARS HOTEL EMPLOYEES IN ANKARA

Ali Iskender [1] , Ali Yaylı [2]


Bu çalışmada kullanılan iş-serbest zaman çatışması ölçeği iş-aile çatışmasının bir alt boyutu olan zaman temelli çatışma boyutundan Lin ve Wong (2007) tarafından uyarlanmıştır. Mevcut çalışma iş ve serbest zaman çatışması ile işgörenlerin maruz kaldığı mesleki tükenmişlik ve işgörenlerin yaşam doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin varlığını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma evreni olarak Ankara’da turizm sektöründe faaliyet göstermekte olan 4 ve 5 yıldızlı otel çalışanları seçilmiştir. Korelasyon analizi ile elde edilen sonuçlar neticesinde iş-serbest zaman çatışması ve mesleki tükenmişlik ve yaşam tatmin düzeyleri arasında anlamlı orta ve düşük düzeyli ilişkiler tespit edilmiştir. Daha sonrasında bu ilişkinin nedensellik boyutunu tespit etmek için veriler regresyon analizine tabi tutulmuştur. Buradan elde edilen sonuçlar iş ve serbest zaman çatışmasının mesleki tükenmişlik ve yaşam tatmin düzeylerini orta ve düşük düzeylerde anlamlı bir şekilde açıkladığı belirlenmiştir. Mevcut çalışmada Maslach Mesleki Tükenmişlik envanteri kullanılmıştır. Maslach mesleki tükenmişliği üç faktörde ele almıştır. Verilerin analizinde bu üç faktör ayrı ayrı analize tabi tutulmuştur. Mevcut çalışmada demografik değişkenlerle ölçek ifadeleri arasındaki farklılıkları tespit etmek için ANOVA analizi yapılmıştır, buna göre işgörenlerin mesai saatleri ile iş ve serbest zaman çatışma düzeyleri arasında anlamlı farklılığın olduğu belirlenmiştir. İşgörenlerin unvanları ile yaşam doyum düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu mevcut çalışmada belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan ölçekler güvenilirlik analizi sonucu oldukça güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ölçek ifadelerinin normal dağılım sergilediği basıklık ve çarpıklık değerlerinden anlaşılmıştır ve daha sonrasında araştırmada uygulanacak analiz yöntemlerine karar verilmiştir
Work and leisure conflict scale in this study was adapted from one of work-family conflict scale’s dimensions called time based conflict by Wong and Lin (2007). This study aims to determine the correlation among work-leisure conflict, job burnout, life satisfaction. Target population of the study was selected 4-5 stars hotel employees in Ankara. After reliability analysis, the scale items were determined as reliable with a high degree. Looking the kurtosis and skew results of scale items, it was understood that all scale items performed normal distribution. With correlation analysis, it was determined that there is a significant relationship among work leisure conflict, job burnout and life satisfaction degree with mid-level and low level. After this results, it was decided to implement a regression analysis in order to determine reasonable effect among work-leisure conflict, job burnout and life satisfaction degree. With the result of regression analysis, it was determined that work-leisure conflict has low and mid-level reasonable effects on job burnout and life satisfaction degree. In this study it was used Maslach Burnout Inventory. Maslach explains the job burnout under 3 dimensions. In the analyses of this study, it was taken into account 3 dimension of job burnout separately. In this study, it was practiced the ANOVA analysis in order to determine the differentiations between scales and demographic variables. With ANOVA analysis, it was seen that there is significant difference between work duration and work leisure conflict and it was determined that there is significant difference between position of employees and life satisfaction degree
  • Baltaş, A. (2000). Ekip Çalışması ve Liderlik, İstanbul: Remzi Yayınevi, 88.
  • Barnett, R.C.(1998). Toward a review and reconceptualization of the work/family literature. Genetic, Social and General Phycology Monographs,124(2), 125-182.
  • Brantley, P. J. and Jones, G. N(1993). Daily stress and stress related disorders. Annals of Behavioral Medicine, 15(1), 17-25.
  • Cardanas, R. A. and Major, D.A. (2005). Combining employment and breastfeeding: utilizing a work-family conflict framework to understand obstacles and solutions. Journal of Business and Psychology, 20(1), 31-51
  • Carlson, D. S., Kacmar, M. K. and Williams, L. J. (2000). Construction and validation of a multidimensional measure of work–family conflict. Journal of Vocational Behavior, 56(2), 249–276.
  • Coleman, D.(1993). Leisure based social support leisure dispositions and health. Journal of Leisure Research, 25(4), 350-361.
  • Daly, K. J. (1996). Families and Time: Keeping Pace in a Hurried Culture Thousand Oaks. Sage Publications.
  • Diener, E., Oishi, S. and Lucas, R. E. (2003). Personality, culture, and subjective well-being: Emotional and cognitive evaluations of life. Annual Reviews, 54, 403-425.
  • Erdoğan,İ.(1996). İşletme Yönetiminde Örgütsel Davranış. İstanbul: Avcıol Basım,146.
  • Eren, E.(1984). Yönetim Psikolojisi. İstanbul: İşletme İktisadı Enstitisü, 449
  • Ergin, A. (1999). Öğretim Teknolojisi İletişim, Ankara: Pegem Yayıncılık.
  • Ergin, C. (1992). Çalışmanın anlamı: cinsiyet ve meslek değişkenlerine göre bir inceleme. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 9 (1-2), 1-12.
  • Ewart, C. K. (1991). Social action theory for a public health psychology. American Posologist, 46(9), 931-946.
  • Frish, M. B. (2006). Quality of life therapy: Applying a life satisfaction approach to positive psychology and cognitive therapy. (First Edition). New Jersey: John Wiley & Sons.
  • GreenHaus, J. H. and Parasuraman, S. (1999). Research on work, family and gender: Current Status and Future direction. N. G. Powell. (Eds.). Handbook of Gender and Work, Thousand Oaks, CA: Sage, 391-412.
  • Greenhaus, J.H, Bautell, J. N. (1985). Sources of conflict between work and family roles, Academy of Management Review 10 (1), 76-88.
  • Iso-Ahola, S.E. and Park, C. J. (1996). Leisure -related social support and self- determination as buffers of stress -illness relationships. Journal of Leisure Research, 28, 169-187.
  • Iso-Aholo, S. E. (1994). Leisure Lifestyle and Health. Comton,M. ve Iso-Aholo, S.E. (editörler). Leisure Mental Health, UT: Family Development Resources, 42-60
  • Iwasaki, Y. and Mannell, R. (2000). Hierarchical dimensions of leisure stress coping. Leisure Sciences, 22(3), 163-181.
  • Iwasaki, Y. and Schneider, I. E. (2003). Leisure, stress and coping: an evolving area of inquiry. Leisure Sciences, 25(2-3), 107-113.
  • Iwasaki, Y. and Smale, B. J. A.(1998). Longitudinal analyses of the relationship among life transitions, chronic health problem, leisure and psychological wellbeing. Leisure Sciences, 20(1), 25-52.
  • Iwasaki. Y. , Zuzanek, J. and Mannell, R. C. (2001). The effects of physically active leisure on stress health relationships. Canadian Journal of Public Health, 92(3), 214-218.
  • İnternet: Earle, J. (2003). Health for life, report from pilot study. National center for epidemiology and population health, http://nceph.anu.edu.au/files/annual_report_2003.pdf adresinden 30 Kasım 2014’te alınmıştır.
  • İnternet: Pecock, B. (2001). The effect of long hours on family and community life, a survey of existing literature. (web: http://www.sapo.org.au/binary/binary1021/A.pdf adresinden 26 Mart 2015’te alınmıştır.
  • Jamal, M. (2004). Burnout, stress and health of employees on nonstandard work schedules: A study of Canadian workers. Stress and Health Journal, 20(3), 113-119.
  • Karatepe, O. M. and Aleshinloye, K. D. (2009). Emotional dissonance and emotional exhaustion among hotel employees in Nigeria. International Journal of Hospitality Management, 28(3), 349-358.
  • Karatepe, O. M. ve Uludağ, H. (2008). Role stress, burnout and their effects on frontline employees’ job performance: evidence from Northern Cyprus. International Journal of Tourism Research, 10(2),111-126.
  • Karatepe, O.M. and Olugbade A., (2009). The effects of job and personal resources on hotel employees work engagement. International Journal of Hospitality Management , 28 (4), 504-12.
  • Keith, P. M. and Schafer, R. B. (1980). Role strain and depression in two job families. Family Relations, 29, 483-488.
  • Kelly, J. R (1989). Lesiure (second edition) New Jersey: Prentice Hall.
  • Kurtuluş, K. (2010). Araştırma Yöntemleri. İstanbul: Türkmen.
  • Law, J., Pearce, P. L. and Wood, B. A. (1995). Stress and coping in tourist attraction employees. Tourism Management, 16(4), 277-284
  • Lehto, A. (1998). Time pressure as a stress factor. Loisir et Societe, 21(2), 491-511.
  • Lobo, F. (2006). The work-leisure paradigm: The stress and strains of maintaining a balanced lifestyle. World Leisure, 48(3), 22-32.
  • Maslach, C. and Goldberg, J. (1998). Prevention of burnout: new perspectives. Applied & Preventive Psychology, 7(1), 63- 74.
  • Maslach, C. and Jackson, A. S. (1981). The Measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behaviors, 2, 99- 113.
  • McFillen, J. M., Reigel, C. D. and Enz, C. A. (1986). Why restaurant managers quit and how to keep them. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 27(3), 36-43.
  • Myers, D.G. and Diener, E. (1995). Who is happy? Psychological Science, 6, 10-19. of Work (3. Baskı). USA: Plenum Publishers, 3
  • O’driscoll, M.P., Ilgen D.R and Hildreth, R., (1992). Time devoted to job and off-job activities, interrole conflict, and affective experiences. Journal of Applied Psychology, 77, 272-279.
  • Palmer, S. (1989). Occupational stress. Health and Safety Practitioner, 3, 16-18.
  • Peters, P. and Raaijmakers, S. (1998). Time crunch and the perception of control over time from a gendered perspective: the Dutch case. Loisir et Societe, 21(2), 417-433.
  • Rice, R. W., Frone, M. R. and McFarlin, D. B. (1992). Work-nonwork conflict and the perceived quality of life. Journal of Organizational Behaviors, 13(2), 155-168.
  • Sachs, B.C. (1991). Coping with stress. Stress Medicine, 7(1), 61-63.
  • Schaufeli, W. and Enzmann, D. (1998). The Burnout Companion To Study and Practice- A Critical Analysis. UK: T.aylor,&Francis Group
  • Schor, J. B. (1991). The Overworked American: Unexpected Decline of Leisure .(First Edition). New York: New York Basic Book, 145-155.
  • Shin, D. C. and Johnson, D. M. (1978). Avowed happiness as an overall assessment of quality of Life. Social Indicator Research, 5(1-4), 475-492.
  • Sop, A. (2014). İş Baskısı, İş-Serbest Zaman Çatışması, Meslek Memnuniyeti ve Yaşam Doyumu İlişkisi Üzerine Bir İnceleme. Turizm Araştırma Dergisi,1(1),1-14.
  • Staines, G. L. and O’Connor, P. (1980). Conflicts among work, leisure and family roles. Monthly Labor Review, 103(8), 35-39.
  • Suldo, S. M. and Huebner, E. S. (2006). Is extremely high life satisfaction during adolescence advantageous?. Social Indicators Research, 78 (2), 179-203.
  • Şimşek, M. Ş.(1998). Yönetim ve Organizasyon. Konya: Damla Matbaacılık
  • Tanrıverdi, L. (2008). İlköğretim müfettişlerinin iş tatminleri ile tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Thompson, J. A. and Bunderson, J. S. (2001). Work-nonwork conflict and the phenomenology of time: beyond the metaphor. Work and Occupations, 28(1), 17-39.
  • Tsaur, H.S, Liang, W. Y. and Hsu, J. H. (2011). A multidimensional measurement of work-leisure conflict. Leisure Science, 34, 395-416.
  • Van Sell, M. , Brief, A. P. and Schuler, R. S. (1981). Role conflict and role ambiguity: Integration of literature and direction for future research. Human Relations, 34(1), 43-71.
  • Wong, J. Y. and Lin, J. H. (2007). The role of job control and job support in adjusting service employees’ work to leisure conflict. Tourism Management, 28(3), 726-735.
  • Zhao, L., Rashid, H. (2010), The mediating role of work-leisure conflict on job stress and retention of it professionals. Academy of Information and Management Sciences Journal, 13 (2).
Diğer ID JA95DH63NA
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Yazar: Ali Iskender
Kurum: Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi, Rekreasyon Yönetimi Bölümü

Yazar: Ali Yaylı
Kurum: Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi, Rekreasyon Yönetimi Bölümü

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 1 Ocak 2017

Bibtex @ { mjss485529, journal = {MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi}, issn = {1694-7215}, address = {Chyngyz Aytmatov Campus, 720038, Djal, Bishkek, KYRGYZSTAN}, publisher = {Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {6}, pages = {95 - 112}, doi = {}, title = {İşgörenlerin İş ve Serbest Zaman Çatışma Düzeyleri ile Mesleki Tükenmişlik ve Yaşam Tatmini İlişkisi: Ankara’daki 4-5 Yıldızlı Otel Çalışanları Üzerine Bir Uygulama}, key = {cite}, author = {Iskender, Ali and Yaylı, Ali} }
APA Iskender, A , Yaylı, A . (2017). İşgörenlerin İş ve Serbest Zaman Çatışma Düzeyleri ile Mesleki Tükenmişlik ve Yaşam Tatmini İlişkisi: Ankara’daki 4-5 Yıldızlı Otel Çalışanları Üzerine Bir Uygulama. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi , 6 (1) , 95-112 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/mjss/issue/40509/485529
MLA Iskender, A , Yaylı, A . "İşgörenlerin İş ve Serbest Zaman Çatışma Düzeyleri ile Mesleki Tükenmişlik ve Yaşam Tatmini İlişkisi: Ankara’daki 4-5 Yıldızlı Otel Çalışanları Üzerine Bir Uygulama". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 6 (2017 ): 95-112 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/mjss/issue/40509/485529>
Chicago Iskender, A , Yaylı, A . "İşgörenlerin İş ve Serbest Zaman Çatışma Düzeyleri ile Mesleki Tükenmişlik ve Yaşam Tatmini İlişkisi: Ankara’daki 4-5 Yıldızlı Otel Çalışanları Üzerine Bir Uygulama". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 6 (2017 ): 95-112
RIS TY - JOUR T1 - İşgörenlerin İş ve Serbest Zaman Çatışma Düzeyleri ile Mesleki Tükenmişlik ve Yaşam Tatmini İlişkisi: Ankara’daki 4-5 Yıldızlı Otel Çalışanları Üzerine Bir Uygulama AU - Ali Iskender , Ali Yaylı Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - DO - T2 - MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 95 EP - 112 VL - 6 IS - 1 SN - 1694-7215- M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi İşgörenlerin İş ve Serbest Zaman Çatışma Düzeyleri ile Mesleki Tükenmişlik ve Yaşam Tatmini İlişkisi: Ankara’daki 4-5 Yıldızlı Otel Çalışanları Üzerine Bir Uygulama %A Ali Iskender , Ali Yaylı %T İşgörenlerin İş ve Serbest Zaman Çatışma Düzeyleri ile Mesleki Tükenmişlik ve Yaşam Tatmini İlişkisi: Ankara’daki 4-5 Yıldızlı Otel Çalışanları Üzerine Bir Uygulama %D 2017 %J MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi %P 1694-7215- %V 6 %N 1 %R %U
ISNAD Iskender, Ali , Yaylı, Ali . "İşgörenlerin İş ve Serbest Zaman Çatışma Düzeyleri ile Mesleki Tükenmişlik ve Yaşam Tatmini İlişkisi: Ankara’daki 4-5 Yıldızlı Otel Çalışanları Üzerine Bir Uygulama". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 6 / 1 (Ocak 2017): 95-112 .
AMA Iskender A , Yaylı A . İşgörenlerin İş ve Serbest Zaman Çatışma Düzeyleri ile Mesleki Tükenmişlik ve Yaşam Tatmini İlişkisi: Ankara’daki 4-5 Yıldızlı Otel Çalışanları Üzerine Bir Uygulama. MJSS. 2017; 6(1): 95-112.
Vancouver Iskender A , Yaylı A . İşgörenlerin İş ve Serbest Zaman Çatışma Düzeyleri ile Mesleki Tükenmişlik ve Yaşam Tatmini İlişkisi: Ankara’daki 4-5 Yıldızlı Otel Çalışanları Üzerine Bir Uygulama. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2017; 6(1): 112-95.