Yıl 2019, Cilt 8 , Sayı 4, Sayfalar 3101 - 3125 2019-10-15

Vocational Proficiencies and Problems Of Imams in Kyrgystan
Kırgızistan’daki Din Görevlilerinin Mesleki Yeterlikleri ve Sorunları

Mustafa Köylü [1] , Bakıt Murzaraimov [2] , Muhittin Düzenli [3] , Osman Eyüpoğlu [4] , Mehmet Korkmaz [5] , Ferhat Gökçe [6]


Kırgızistan yaklaşık 70 yıl Sovyet yönetimi altında kaldıktan sonra, 1991 yılında bağımsızlığını ilan etmiştir. Bağımsızlığını kazanmasıyla birlikte, diğer alanlarda olduğu gibi din ve devlet ilişkilerinde de yeni bir dönem başlamıştır. Ülkedeki yaygın din eğitimi konusunda da en önemli gelişmelerden birisi hiç şüphesiz, 1993 yılında “Kırgızistan Müslümanları Dini İdaresi”nin kurulmasıdır.

Kırgızistan Müslümanları Dini İdaresinin pek çok görev ve sorumluluğu olmasına rağmen, en önemli görevlerinden birisi ülkedeki cami hizmetlerini yürütmektir. Cami hizmetleri ilk planda genellikle ibadet fonksiyonuyla akla gelmektedir. Oysa, camilerin ibadet fonksiyonlarının ötesinde, en önemli görevlerinden birisi de hiç şüphesiz din eğitimine olan katkısıdır. Bu durum,  Kırgızistan halkı için çok daha önemlidir. Nedeni de hem uzun yıllar din eğitiminden mahrum kalınması, hem de devlet okullarında henüz yeteri kadar din öğretiminin yapılamaması gibi sebeplerle, halkın büyük ölçüde dinle ilgili bilgileri camilerden almasıdır. Cami hizmetlerinin en önemli yanlarından birisi de ülkenin en ücra köşesine kadar nüfuz etmesidir. Böylece camiler ibadet ve din eğitimi fonksiyonlarının yanında genel anlamda sosyalleşme ve özel anlamda da dini toplumsallaşma açısından da önemli bir işlevi yerine getirmektedir. Bağımsızlık öncesi ülkede yalnızca 39 cami bulunurken, bu sayı 2018 yılı itibariyle 2838’e ulaşmıştır. Bu camilerden 2457’si (%86,6’sı) ilgili makamlar tarafından kayda alınmış durumdadır. Diğer camiler ise henüz kayıt altına alınmamıştır.

Camilerin fiziki yapısı ve sayısı kadar, buralarda görev yapan din görevlilerinin mesleki yeterlikleri ve yetişmişlik düzeyi de son derece önemlidir. Zira camilerden gereği kadar yararlanmanın yolu orada görev yapan imamların mesleki yeterliliklerine; din eğitimi açısından sahip oldukları donanıma bağlıdır. Zira din kendini anlatmamakta; daima din eğitimi alan insanlar aracılığıyla anlatılmaktadır. Dolayısıyla din görevlisi demek o toplumda din anlayışının niteliği demektir. Kaliteli ve doğru bir dini eğitimle donatılmış din görevlileri, dinin o toplumda doğru işlev sergilemesinin biricik teminatıdır ve bu nedenle mesele çok önem arz etmektedir.

İşte bu makalenin amacı da, Kırgızistan genelinde camilerde görev yapan din görevlilerinin mesleki yeterliklerini ve mesleki bazı sorunlarını ele alarak, daha iyi görev yapabilmelerini temin için birtakım önerilerde bulunmaktır. Bu amaçla Kırgızistan’da görev yapan din görevlilerine yönelik bir alan araştırması yapılmıştır. Bu araştırmada 206 din görevlisine anket uygulanmış, ayrıca yedi bölge gezilerek, bölge kazıları (kadıları) ve bazı imamlarla mülakat da yapılmıştır.

Araştırmadan elde edilen genel sonuçlara göre: Ülkede hem cami sayısı hem de cemaat sayısı hızla artmaktadır. Fiziki açıdan bakıldığında camilerin abdesthaneleri ve tuvaletleri hariç, her hangi bir sorun gözükmemektedir. Anket uyguladığımız din görevlilerinin büyük çoğunluğu kırsal kesimde görev yapmakta ve yaş ortalaması da büyük oranda (% 80) 35 yaş üzerindeki kişilerden oluşmaktadır. Din görevlilerinin önemli bir kısmı medrese ve İslam Üniversitesinden mezun olmakla beraber, Kırgızistan’da din görevlisi olarak atanmak için resmi bir din eğitimi programı ve atama şekli bulunmamaktadır. Ekonomik nedenlerden dolayı din görevliliği mesleği cazip bir meslek olarak görülmediğinden, imamlar mesleki açıdan yeterli bir eğitim almadan da bu görevi yapabilmektedirler. Din görevlilerinin çoğu din kaygılarla bu mesleği seçtiklerini söylemiş olsalar da, çevrenin zorlaması ve talebiyle bu mesleği seçenler de azımsanmayacak bir orandadır. Bununla birlikte, onların büyük kısmı mesleklerinden memnun olduklarını ifade etmişlerdir. 

  • Kudrat Artıkbaev, “Kırgızistan’daki Camilerde İmamların Vaazlarında Kullandıkları Hadislerin Hadis İlmi Açısından Değerlendirilmesi: Oş Örneği”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2003.
  • Aydar, Hidayet, Kırgızistan’da Din Eğitimi ve Araşan İlahiyat Fakültesi, Bişkek, 2009.Büyükalaca, Orhan Nadir, Kırgızistan’da Din Eğitimi ve Kırgızistan Müslümanları Dinî İdaresi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2003.
  • Cumanov, Muratali, Ölköbüzdögü İslâm Colu, Bişkek, 2009.
  • https://muftiyat.kg/maalymat/, 02.10.2018.
  • Malikov, Kadir E. E. Usubaliev, Musulmanskaya obşina Kırgızstana i politiçeskiy proses v strane: podhodı k gormanizasii otnoşeniy mejdu gosudarstvom i religiey, Bişkek, 2009.
  • Yusubov, Elvin, “Kırgızistan’da Din Eğitimi”, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul, 2016.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-3754-0751
Yazar: Mustafa Köylü (Sorumlu Yazar)
Kurum: KIRGIZİSTAN-TÜRKİYE MANAS ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Kyrgyzstan


Orcid: 0000-0002-8757-6998
Yazar: Bakıt Murzaraimov
Kurum: KYRGYZ - TURKISH MANAS UNIVERSITY

Orcid: 0000-0002-0916-5181
Yazar: Muhittin Düzenli
Kurum: KIRGIZİSTAN-TÜRKİYE MANAS ÜNİVERSİTESİ

Orcid: 0000-0001-6912-4739
Yazar: Osman Eyüpoğlu
Kurum: KYRGYZ - TURKISH MANAS UNIVERSITY

Orcid: 0000-0002-6873-4313
Yazar: Mehmet Korkmaz
Kurum: KIRGIZİSTAN-TÜRKİYE MANAS ÜNİVERSİTESİ

Orcid: 0000-0002-8181-1088
Yazar: Ferhat Gökçe
Kurum: ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 15 Ekim 2019

Bibtex @araştırma makalesi { mjss545410, journal = {MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi}, issn = {1694-7215}, address = {Chyngyz Aytmatov Campus, 720038, Djal, Bishkek, KYRGYZSTAN}, publisher = {Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {8}, pages = {3101 - 3125}, doi = {}, title = {Kırgızistan’daki Din Görevlilerinin Mesleki Yeterlikleri ve Sorunları}, key = {cite}, author = {Köylü, Mustafa and Murzaraimov, Bakıt and Düzenli, Muhittin and Eyüpoğlu, Osman and Korkmaz, Mehmet and Gökçe, Ferhat} }
APA Köylü, M , Murzaraimov, B , Düzenli, M , Eyüpoğlu, O , Korkmaz, M , Gökçe, F . (2019). Kırgızistan’daki Din Görevlilerinin Mesleki Yeterlikleri ve Sorunları. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi , 8 (4) , 3101-3125 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/mjss/issue/49340/545410
MLA Köylü, M , Murzaraimov, B , Düzenli, M , Eyüpoğlu, O , Korkmaz, M , Gökçe, F . "Kırgızistan’daki Din Görevlilerinin Mesleki Yeterlikleri ve Sorunları". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 8 (2019 ): 3101-3125 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/mjss/issue/49340/545410>
Chicago Köylü, M , Murzaraimov, B , Düzenli, M , Eyüpoğlu, O , Korkmaz, M , Gökçe, F . "Kırgızistan’daki Din Görevlilerinin Mesleki Yeterlikleri ve Sorunları". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 8 (2019 ): 3101-3125
RIS TY - JOUR T1 - Kırgızistan’daki Din Görevlilerinin Mesleki Yeterlikleri ve Sorunları AU - Mustafa Köylü , Bakıt Murzaraimov , Muhittin Düzenli , Osman Eyüpoğlu , Mehmet Korkmaz , Ferhat Gökçe Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 3101 EP - 3125 VL - 8 IS - 4 SN - 1694-7215- M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi Kırgızistan’daki Din Görevlilerinin Mesleki Yeterlikleri ve Sorunları %A Mustafa Köylü , Bakıt Murzaraimov , Muhittin Düzenli , Osman Eyüpoğlu , Mehmet Korkmaz , Ferhat Gökçe %T Kırgızistan’daki Din Görevlilerinin Mesleki Yeterlikleri ve Sorunları %D 2019 %J MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi %P 1694-7215- %V 8 %N 4 %R %U
ISNAD Köylü, Mustafa , Murzaraimov, Bakıt , Düzenli, Muhittin , Eyüpoğlu, Osman , Korkmaz, Mehmet , Gökçe, Ferhat . "Kırgızistan’daki Din Görevlilerinin Mesleki Yeterlikleri ve Sorunları". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 8 / 4 (Ekim 2019): 3101-3125 .
AMA Köylü M , Murzaraimov B , Düzenli M , Eyüpoğlu O , Korkmaz M , Gökçe F . Kırgızistan’daki Din Görevlilerinin Mesleki Yeterlikleri ve Sorunları. MJSS. 2019; 8(4): 3101-3125.
Vancouver Köylü M , Murzaraimov B , Düzenli M , Eyüpoğlu O , Korkmaz M , Gökçe F . Kırgızistan’daki Din Görevlilerinin Mesleki Yeterlikleri ve Sorunları. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2019; 8(4): 3125-3101.