Araştırma Makalesi

Depremzedelerde İç Huzur ve Öz-Eleştirel Ruminasyonun Gelecek Zaman Algısında Yordayıcı Rolü

Cilt: 8 Sayı: 3 30 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Depremzedelerde İç Huzur ve Öz-Eleştirel Ruminasyonun Gelecek Zaman Algısında Yordayıcı Rolü

Öz

Amaç: Bireylerin yaşanan olumsuz durumlardan kurtulmaları, deprem öncesi normal yaşama dönmeleri, geleceğe yönelik planlarını yapmalarında ve hedeflerini belirlemelerinde gelecek zaman algıları önemli rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı depremzedelerde iç huzur ve özeleştirel ruminasyonun zaman algısında yordayıcı rolünü belirlemektir. Gereç ve Yöntemler: Araştırma Ekim 2023- Şubat 2024 tarihleri arasında Türkiye’nin doğusunda 6 Şubat depreminden etkilenmiş 11 ilde yaşayan 381 birey ile yürütüldü. Veriler “Kişisel Bilgi Formu ”, “İç Huzur Ölçeği”, “Öz Eleştirel Ruminasyon Ölçeği” ve “Gelecek Zaman Perspektifi Ölçeği” ile online olarak toplandı. Verilerin istatistiksel analizlerinde SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 26.0 paket programı kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan depremzedelerin %81.7’sinin 18-39 yaş aralığında ve 80.6’sının kadın olduğu belirlendi. İHÖ (İç Huzur Ölçeği), İHÖ alt boyutları “Kaybın kabulü” ve “Aşan Hedonizm ve Materyalizm” arasında negatif yönde, “İç denge/Sakinlik” arasında ise pozitif yönde yüksek düzeyde korelasyon belirlenmiştir. Ayrıca İHÖ ile ÖERÖ (Öz Eleştirel Ruminasyon Ölçeği) arasında ve İHÖ ile GZPÖ (Gelecek Zaman Perspektifi Ölçeği) arasında pozitif yönde yüksek düzeyde korelasyon belirlenmiştir. İHÖ ile GZPÖ alt boyutları “Fırsatlara odaklanma” ve “Sınırlamalara odaklanma” arasında da pozitif yönde yüksek düzeyde korelasyon belirlenmiştir. Sonuç: Depremzedelerin iç huzurları artışı, iç dengeyi artırırken, kaybın kabulü, hayattan zevk alma ve materyalist düşünceyi azalttı. İç huzur artışı, öz eleştirel ruminasyonu ve gelecek zaman perspektifi alt ölçeklerinden fırsatlara ve sınırlara odaklanmayı artırdı. Öz eleştirel ruminasyon ve gelecek zaman perspektifi artışı da gelecek zaman perspektifi alt ölçeklerinden fırsatlara ve sınırlara odaklanmayı artırdı. Depremzedelerin psikolojik iyi hallerini artırabilmek için, iç huzurlarını, gelecek zaman perspektiflerini artırmak ve ruminatif düşüncelerini azaltmak için müdahale ve longitudinal çalışmaları yapılabilir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Marangoz M, İzci Ç. Doğal afetlerin ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerinin 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler bağlamında girişimciler açısından değerlendirilmesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2023;24(52):1-30.
  2. 2. Yelboğa N. Kahramanmaraş Depremi Özelinde Travmatik Yas ve Sosyal Hizmetin Yas Danişmanliği Müdahalesi. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi. 2023;7(1):97-121.
  3. 3. García FE, Cova F, Rincón P, Vázquez C, Páez D. Coping, rumination and posttraumatic growth in people affected by an earthquake. Psicothema. 2016;28(1):59-65
  4. 4. Koçak UZ, Öztürk O, Kurt M, Özer D. Doğal afetler sonrası stres bozukluğuna eşlik eden ruminasyonun fizyolojik etkileri ve mücadelede egzersiz yaklaşımları: Geleneksel derleme. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023;8(2):699-703.
  5. 5. Xu W, Feng C, Tang W. Rumination, posttraumatic stress disorder symptoms, and posttraumatic growth among Wenchuan earthquake adult survivors: a developmental perspective. Frontiers in public health. 2022;9:764127.
  6. 6. Turan N, Yılmaz DY, Ertekin K. The relationship between posttraumatic stress disorder, posttraumatic growth, and rumination in adolescents after earthquake: A systematic review. Journal of child and adolescent psychiatric nursing. 2022;35(3):267-76.
  7. 7. Alamdar S, Lv Y, Guo J, Lu J, Zhang Y. Attentional bias effect on post‐traumatic outcomes in children after earthquake: Mediation role of rumination. PsyCh journal. 2020;9(5):738-48.
  8. 8. Moriyama N, Iwasa H, Tsubokura M, Kuroda Y, Yasumura S. Living in the restoration public housing after the Great East Japan Earthquake correlates with lower subjective well-being of older adults. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2019;16(15):2696.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Psikolojisi, Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2024

Kabul Tarihi

11 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Elkoca, A., Ayar, D., Polat, F., & Aksu, Ç. (2024). Depremzedelerde İç Huzur ve Öz-Eleştirel Ruminasyonun Gelecek Zaman Algısında Yordayıcı Rolü. Medical Journal of Western Black Sea, 8(3), 331-340. https://doi.org/10.29058/mjwbs.1475332
AMA
1.Elkoca A, Ayar D, Polat F, Aksu Ç. Depremzedelerde İç Huzur ve Öz-Eleştirel Ruminasyonun Gelecek Zaman Algısında Yordayıcı Rolü. Med J West Black Sea. 2024;8(3):331-340. doi:10.29058/mjwbs.1475332
Chicago
Elkoca, Ayse, Duygu Ayar, Filiz Polat, ve Çiğdem Aksu. 2024. “Depremzedelerde İç Huzur ve Öz-Eleştirel Ruminasyonun Gelecek Zaman Algısında Yordayıcı Rolü”. Medical Journal of Western Black Sea 8 (3): 331-40. https://doi.org/10.29058/mjwbs.1475332.
EndNote
Elkoca A, Ayar D, Polat F, Aksu Ç (01 Aralık 2024) Depremzedelerde İç Huzur ve Öz-Eleştirel Ruminasyonun Gelecek Zaman Algısında Yordayıcı Rolü. Medical Journal of Western Black Sea 8 3 331–340.
IEEE
[1]A. Elkoca, D. Ayar, F. Polat, ve Ç. Aksu, “Depremzedelerde İç Huzur ve Öz-Eleştirel Ruminasyonun Gelecek Zaman Algısında Yordayıcı Rolü”, Med J West Black Sea, c. 8, sy 3, ss. 331–340, Ara. 2024, doi: 10.29058/mjwbs.1475332.
ISNAD
Elkoca, Ayse - Ayar, Duygu - Polat, Filiz - Aksu, Çiğdem. “Depremzedelerde İç Huzur ve Öz-Eleştirel Ruminasyonun Gelecek Zaman Algısında Yordayıcı Rolü”. Medical Journal of Western Black Sea 8/3 (01 Aralık 2024): 331-340. https://doi.org/10.29058/mjwbs.1475332.
JAMA
1.Elkoca A, Ayar D, Polat F, Aksu Ç. Depremzedelerde İç Huzur ve Öz-Eleştirel Ruminasyonun Gelecek Zaman Algısında Yordayıcı Rolü. Med J West Black Sea. 2024;8:331–340.
MLA
Elkoca, Ayse, vd. “Depremzedelerde İç Huzur ve Öz-Eleştirel Ruminasyonun Gelecek Zaman Algısında Yordayıcı Rolü”. Medical Journal of Western Black Sea, c. 8, sy 3, Aralık 2024, ss. 331-40, doi:10.29058/mjwbs.1475332.
Vancouver
1.Ayse Elkoca, Duygu Ayar, Filiz Polat, Çiğdem Aksu. Depremzedelerde İç Huzur ve Öz-Eleştirel Ruminasyonun Gelecek Zaman Algısında Yordayıcı Rolü. Med J West Black Sea. 01 Aralık 2024;8(3):331-40. doi:10.29058/mjwbs.1475332

Batı Karadeniz Tıp Dergisi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi tarafından yayımlanan, uluslararası, hakemli ve açık erişimli bir dergidir. İlk sayısı 2017 yılında yayımlanan dergi, yılda üç kez (Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında) yayımlanmakta olup Türkçe ve İngilizce makalelere yer verir.