Reprodüktif ve Menopozal Servikal Smear ve Kan Örneklerinde DNA Hasarı Tespitinin Değerlendirilmesi

Öz

Aim: As we age, DNA damage occurs in the body due to slowing of the metabolic rate, changes in hormone levels and increased oxidative stress. This study aimed to investigate DNA damage and degenerative nuclear changes in women at different times. Material and Methods: Lymphocyte samples from 30 women of reproductive age and 30 menopausal women were evaluated for DNA damage using the comet assay, smear samples were evaluated for micronucleus (MN) cells, a morphological marker of chromosomal instability using the MN assay, and binucleated (BN) and karyorrhectic (KR) cells were evaluated for degenerative nuclear changes. Results: DNA damage in blood samples was found to be higher in the menopausal period compared to the reproductive period by comet assay (p<0.05). MN was higher in reproductive women than in menopausal women according to the MN score. BN and KR were higher in the menopause than in the reproductive period. The frequencies of MN, BN and KR and these periods were not significantly different. (p>0.05). Conclusion: The reasons for the high level of DNA damage and MN scoring during menopause may be hormonal changes seen with aging, increased oxidative stress, weakening of DNA repair mechanisms and epigenetic changes.

Anahtar Kelimeler

• Conventional cervical smear
• comet assay
• DNA damage
• menopause
• micronucleus test

Proje Numarası

4500-YL1-15.

Reprodüktif ve Menopozal Servikal Smear ve Kan Örneklerinde DNA Hasarı Tespitinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Yaşlandıkça, metabolizma hızının yavaşlaması, hormon seviyelerindeki değişiklikler ve artan oksidatif stres nedeniyle vücutta DNA hasarı meydana gelir. Bu çalışma, kadınların farklı dönemlerinde DNA hasarını ve dejeneratif nükleer değişiklikleri araştırmayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntemler: Reprodüktif döneminde 30 kadın ve menopoz döneminde 30 kadından alınan lenfosit örnekleri komet testi kullanılarak DNA hasarı açısından değerlendirilmiş, smear örnekleri MN testi kullanılarak kromozomal instabilitenin morfolojik bir belirteci olan mikronükleus (MN) hücreleri açısından, binükleus (BN) ve karyorektik (KR) hücreler ise dejeneratif nükleer değişiklikler açısından değerlendirilmiştir. Bulgular: Kan örneklerindeki DNA hasarı comet assay ile menopozal dönemde üreme dönemine kıyasla daha yüksek bulundu (p<0.05). MN skoruna göre üreme çağındaki kadınlarda MN hücreleri, menopozdaki kadınlara göre daha yüksekti. BN ve KR hücreleri de menopoz döneminde üreme dönemindeki kadınlara kıyasla daha yüksekti. MN, BN ve KR sıklıkları ile bu iki dönem arasında anlamlı bir farklılık bulunamadı. (p>0.05). Sonuç: Menopoz döneminde DNA hasarı ve MN skorlamasının yüksek bulunması nedenleri arasında yaşlanma ile birlikte görülen hormonal değişimler, oksidatif stres artışı, DNA onarım mekanizmalarının zayıflaması ve epigenetik değişiklikler olabilir.

Anahtar Kelimeler

• Konvansiyonel servikal smear
• comet testi
• DNA hasarı
• menopoz
• mikronükleus testi

Proje Numarası

4500-YL1-15.

Kaynakça

1. 1. Görgel EB, Çakıroğlu FP. Menopoz döneminde kadın: Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi. 2007.
2. 2. Özcan H, Oskay Ü. Menopoz döneminde semptom yönetiminde kanıta dayalı uygulamalar. Göztepe Tıp Dergisi. 2013;28(4):157-63. doi:10.5222/J.GOZTEPETRH.2013.157
3. 3. Cauci S, Driussi S, De Santo D, Penacchioni P, Iannicelli T, Lanzafame P, De Seta F, Quadrifoglio F, De Aloysio D, Guaschino S. Prevalence of bacterial vaginosis and vaginal flora changes in peri-and postmenopausal women. Journal of clinical microbiology. 2002;40(6):2147-52. doi: 10.1128/JCM.40.6.2147- 2152.2002.
4. 4. Atmaca E, Aksoy A. Oxidative DNA Damage and its Chromatographic Determination. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2009;20(2):79-83.
5. 5. Aydın, M. “Candida cinsi mantarlar (Candida albicans).” Ed. Cengiz, Mısırlıgil, Aydın. Tıp ve diş hekimliğinde genel ve özel Mikrobiyoloji. (2004);133:1109-1118.
6. 6. Sohal RS, Weindruch R. Oxidative stress, caloric restriction, and aging. Science. 1996;273(5271):59-63. doi: 10.1126/science. 273.5271.59.
7. 7. Abbotts R, Thompson N, Madhusudan S. DNA repair in cancer: emerging targets for personalized therapy. Cancer management and research. 2014;6:77. doi: 10.2147/CMAR.S50497
8. 8. Schiewer MJ, Knudsen KE. Linking DNA damage and hormone signaling pathways in cancer. Trends in Endocrinology & Metabolism. 2016;27(4):216-25. doi: 10.1016/j.tem.2016.02.004

9. 9. Safi Oz Z, Doğan Gun B, Ozdamar SO. Evaluation of micronuclei, nuclear anomalies and the nuclear/cytoplasmic ratio of exfoliated cervical epithelial cells in genital candidiasis. Acta cytologica. 2015;59(2):180-6. doi: 10.1159/000381615
10. 10. Safi Oz ZS, Doğan Gun B, Gun MO, Ozdamar SO. Cytomorphometric and morphological analysis in women with Trichomonas vaginalis infection: micronucleus frequency in exfoliated cervical epithelial cells. Acta cytologica. 2015;59(3):258-64. doi: 10.1159/000431148
11. 11. Safi Oz ZS, Doğan Gun B, Ozdamar S. Why an Experienced Eye May Not Detect Micronucleated Cells Using Papanicolaou’s Stain. Acta cytologica. 2015;59(5):431-3. doi: 10.1159/000440934
12. 12. Verma S, Dey P. Correlation of morphological markers of chromosomal instability in fine needle aspiration cytology with grade of breast cancer. Cytopathology. 2014;25(4):259-63. doi: 10.1111/cyt.12096
13. 13. Dinçer Y, Kankaya S. Comet Assay for Determining of DNA Damage. J Med Sci. 2010;30(4):1365.
14. 14. Maluf SW. Monitoring DNA damage following radiation exposure using cytokinesis–block micronucleus method and alkaline single-cell gel electrophoresis. Clinica Chimica Acta. 2004;347(1-2):15-24. doi: 10.1016/j.cccn.2004.04.010
15. 15. NO, OECD Test. 489: in vivo mammalian alkaline comet assay. OECD Guidelines for the Testing of Chemicals. 2016;4
16. 16. Tolbert PE, Shy CM, Allen JW. Micronuclei and other nuclear anomalies in buccal smears: methods development. Mutation Research/Environmental Mutagenesis and Related Subjects. 1992;271(1):69-77. doi: 10.1016/0165-1161(92)90033-I
17. 17. Schumacher B, Pothof J, Vijg J, Hoeijmakers JH. The central role of DNA damage in the ageing process. Nature. 2021;592(7856):695-703. doi:10.1038/s41586-021-03307-7
18. 18. Best BP. Nuclear DNA damage as a direct cause of aging. Rejuvenation research. 2009;12(3):199-208. doi: 10.1089/ rej.2009.0847
19. 19. Jomova K, Raptova R, Alomar SY, Alwasel SH, Nepovimova E, Kuca K, Valko M. Reactive oxygen species, toxicity, oxidative stress, and antioxidants: Chronic diseases and aging. Archives of toxicology. 2023;97(10):2499-574. doi:10.1007/s00204-023- 03562-9
20. 20. Aydemir D, Ulusu NN. The possible role of the endocrine disrupting chemicals on the premature and early menopause associated with the altered oxidative stress metabolism. Frontiers in Endocrinology. 2023;14:1081704. doi: 10.3389/fendo. 2023.1081704
21. 21. Leanza G, Conte C, Cannata F, Isgrò C, Piccoli A, Strollo R, Quattrocchi CC, Papalia R, Denaro V, Maccarrone M. Oxidative Stress in Postmenopausal Women with or without Obesity. Cells. 2023;12(8):1137. doi: 10.3390/cells12081137
22. 22. Liang G, Kow ASF, Yusof R, Tham CL, Ho Y-C, Lee MT. Menopause- Associated Depression: Impact of Oxidative Stress and Neuroinflammation on the Central Nervous System—A Review. Biomedicines. 2024;12(1):184. doi: 10.3390/biomedicines12010184
23. 23. Gautam N, Das S, Mahapatra SK, Chakraborty SP, Kundu PK, Roy S. Age associated oxidative damage in lymphocytes. Oxidative Medicine and Cellular Longevity. 2010;3(4):275-82. doi: 10.4161/oxim.3.4.12860
24. 24. Szymański JK, Słabuszewska-Jóźwiak A, Jakiel G. Vaginal aging—what we know and what we do not know. International journal of environmental research and public health. 2021;18(9):4935. doi: 10.3390/ijerph18094935