Araştırma Makalesi

Ergenlerde intihar olasılığını yordayan etmenler: Katı-duyarsız özellikler, çocukluk çağı travmaları ve algılanan sosyal destek

Cilt: 9 Sayı: 3 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Ergenlerde intihar olasılığını yordayan etmenler: Katı-duyarsız özellikler, çocukluk çağı travmaları ve algılanan sosyal destek

Öz

Amaç: Bu çalışmada ergenlerde intihar riski ile psikiyatrik özellikler, aile yapısı, algılanan sosyal destek, katı duyarsız kişilik özellikleri ve çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişki incelenmiştir. Ergenlik döneminde intiharın çok boyutlu bir olgu olduğu ve biyopsikososyal etkenlerin birlikte ele alınmasının önem taşıdığı kabul edilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, intihar riski yüksek ve düşük ergen gruplarını çeşitli psikososyal ve klinik değişkenler açısından karşılaştırarak riskle ilişkili belirleyici faktörleri ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya çocuk ve ergen ruh sağlığı polikliniğine başvuran, 14–18 yaş aralığında toplam 77 ergen dahil edilmiştir. Katılımcılar, İntihar Olasılığı Ölçeği puanlarına göre yüksek risk (n=40) ve düşük risk (n=37) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Tüm katılımcılara Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Katı-Duyarsız Özellikler Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği uygulanmış, ardından deneyimli bir çocuk ve ergen psikiyatristi tarafından klinik değerlendirme yapılmıştır. Veriler uygun parametrik ve parametrik olmayan testlerle analiz edilmiş, anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Yaş, cinsiyet, aile yapısı, gelir düzeyi, sosyal destek ve uyku süresi açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Yüksek risk grubunda geçmiş intihar girişimi ve depresyon tanısı daha sık görülmüştür. Bu gruptaki ergenlerin katı duyarsız özellik puanları ile fiziksel ve duygusal istismar düzeyleri anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Cinsel istismar, fiziksel ihmal ve duygusal ihmal açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç: Bulgular, ergenlerde intihar olasılığının özellikle depresif belirtiler, katı duyarsız kişilik özellikleri ve fiziksel ile duygusal istismar deneyimleriyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Klinik değerlendirmede intihar riskinin çok boyutlu biçimde ele alınması ve travma ile duygu düzenleme odaklı müdahalelerin önceliklendirilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

Yoktur

Kaynakça

  1. Shain B, Braverman PK, Adelman WP, Alderman EM, Breuner CC, Levine DA, et al. Suicide and suicide attempts in adolescents. Pediatrics. 2016;138(1):e20161420. https://doi.org/10.1542/peds.2016-1420
  2. Hua L, Lee J, Rahmandar M, Sigel E. Suicide and suicide risk in adolescents. Pediatrics. 2024;153(1):e2023064800. https://doi.org/10.1542/peds.2023-064800
  3. Ati NA, Paraswati MD, Windarwati HD. What are the risk factors and protective factors of suicidal behavior in adolescents? A systematic review. J Child Adolesc Psychiatr Nurs. 2021;34(1):7-18. https://doi.org/10.1111/jcap.12295
  4. Bilsen J. Suicide and youth: risk factors. Front Psychiatry. 2018;9:540. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2018.00540
  5. Jiménez T, Estévez-García F, Estévez E. Suicidal behavior in adolescents: An ecological-relational study. Psicothema. 2024;36(4):389-402. https://doi.org/10.7334/psicothema2023.258
  6. Bae S, Lee DH, Lee DH, Seo AY, Choi YH. Comparative analysis of characteristics of patients who visited the emergency department due to suicide attempts during coronavirus disease-2019 pandemic. Omega (Westport). 2022;90(1):372-387. https://doi.org/10.1177/00302228221106286
  7. Asante KO, Kugbey N, Osafo J, Quarshie ENB, Sarfo JO. The prevalence and correlates of suicidal behaviours (ideation, plan and attempt) among adolescents in senior high schools in Ghana. SSM Popul Health. 2017;3:427-434. https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2017.05.005
  8. Hogg B, Gardoki-Souto I, Valiente-Gómez A, Rosa A, Fortea L, Raduà J, et al. Psychological trauma as a transdiagnostic risk factor for mental disorder: an umbrella meta-analysis. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci. 2022;273:397-410. https://doi.org/10.1007/s00406-022-01495-5

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikiyatri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

13 Kasım 2025

Kabul Tarihi

18 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kayış, H. (2025). Ergenlerde intihar olasılığını yordayan etmenler: Katı-duyarsız özellikler, çocukluk çağı travmaları ve algılanan sosyal destek. Medical Journal of Western Black Sea, 9(3), 448-457. https://doi.org/10.29058/mjwbs.1822820
AMA
1.Kayış H. Ergenlerde intihar olasılığını yordayan etmenler: Katı-duyarsız özellikler, çocukluk çağı travmaları ve algılanan sosyal destek. Med J West Black Sea. 2025;9(3):448-457. doi:10.29058/mjwbs.1822820
Chicago
Kayış, Hakan. 2025. “Ergenlerde intihar olasılığını yordayan etmenler: Katı-duyarsız özellikler, çocukluk çağı travmaları ve algılanan sosyal destek”. Medical Journal of Western Black Sea 9 (3): 448-57. https://doi.org/10.29058/mjwbs.1822820.
EndNote
Kayış H (01 Aralık 2025) Ergenlerde intihar olasılığını yordayan etmenler: Katı-duyarsız özellikler, çocukluk çağı travmaları ve algılanan sosyal destek. Medical Journal of Western Black Sea 9 3 448–457.
IEEE
[1]H. Kayış, “Ergenlerde intihar olasılığını yordayan etmenler: Katı-duyarsız özellikler, çocukluk çağı travmaları ve algılanan sosyal destek”, Med J West Black Sea, c. 9, sy 3, ss. 448–457, Ara. 2025, doi: 10.29058/mjwbs.1822820.
ISNAD
Kayış, Hakan. “Ergenlerde intihar olasılığını yordayan etmenler: Katı-duyarsız özellikler, çocukluk çağı travmaları ve algılanan sosyal destek”. Medical Journal of Western Black Sea 9/3 (01 Aralık 2025): 448-457. https://doi.org/10.29058/mjwbs.1822820.
JAMA
1.Kayış H. Ergenlerde intihar olasılığını yordayan etmenler: Katı-duyarsız özellikler, çocukluk çağı travmaları ve algılanan sosyal destek. Med J West Black Sea. 2025;9:448–457.
MLA
Kayış, Hakan. “Ergenlerde intihar olasılığını yordayan etmenler: Katı-duyarsız özellikler, çocukluk çağı travmaları ve algılanan sosyal destek”. Medical Journal of Western Black Sea, c. 9, sy 3, Aralık 2025, ss. 448-57, doi:10.29058/mjwbs.1822820.
Vancouver
1.Hakan Kayış. Ergenlerde intihar olasılığını yordayan etmenler: Katı-duyarsız özellikler, çocukluk çağı travmaları ve algılanan sosyal destek. Med J West Black Sea. 01 Aralık 2025;9(3):448-57. doi:10.29058/mjwbs.1822820

Batı Karadeniz Tıp Dergisi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi tarafından yayımlanan, uluslararası, hakemli ve açık erişimli bir dergidir. İlk sayısı 2017 yılında yayımlanan dergi, yılda üç kez (Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında) yayımlanmakta olup Türkçe ve İngilizce makalelere yer verir.