Devlet koruması altındaki çocuklarda kanser tanı ve tedavi süreci: Klinik olgu ve yasal çerçeve

Öz

Çocukluk çağı kanserlerinin tedavi süreci, yalnızca tıbbi değil aynı zamanda psikososyal ve çevresel faktörlerin etkin yönetimini gerektiren karmaşık bir süreçtir. Aile katılımının sınırlı olduğu veya bulunmadığı devlet korumasındaki çocuklarda bu süreç daha fazla biyopsikososyal ve yönetsel zorluk içermektedir. Bu hasta grubunda kanser tedavisine ilişkin klinik deneyim ve literatür bilgisi sınırlıdır. Bu nedenle bildirimizde, devlet korumasındaki bir çocuk hastanın tedavi süreci üzerinden Türkiye’deki yasal düzenlemeler ve hekime düşen sorumluluklar tartışılmıştır. Devlet koruması altında yaşayan on yaşında erkek çocuk; solunum sistemi semptomları ile başvurmuş ve yapılan değerlendirmeler sonucunda T-lenfoblastik lenfoma tanısı almıştır. Kemik iliği ve santral sinir sistemi tutulumu saptanmayan hastaya COG kemoterapi protokolü başlanmış ve indüksiyon tedavisi sonunda tam yanıt elde edilmiştir. Tedavi sürecinde, refakatçi sürekliliğinin sağlanamaması, aydınlatılmış onam süreçlerinin kurumsal yapı üzerinden yürütülmesi, psikososyal destek gereksinimi ve kurum-hastane koordinasyonu gibi rutin hasta izleminde sık karşılaşılmayan güçlükler izlenmiştir. Devlet korumasındaki çocuklarda kanser tedavisi; tıbbi yaklaşımın yanı sıra yasal mevzuata hâkimiyet, sosyal hizmet birimleriyle yakın iş birliği ve multidisipliner ekip çalışmasını zorunlu kılmaktadır. Bu olgu, korunma ihtiyacı olan çocuklarda kanser tedavisinin bütüncül ve hasta merkezli bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini vurgulamakta; pediatrik onkoloji pratiğinde bu özel hasta grubuna yönelik farkındalığın artırılmasının önemine dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çocukluk çağı kanserleri
• devlet koruması
• korunma ihtiyacı olan çocuk
• biyopsikososyal yaklaşım
• kronik hastalık

Etik Beyan

Çalışma Helsinki Bildirgesi’ne uygun olarak yürütülmüş olup etik açıdan herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.

Cancer diagnosis and treatment process in children under state protection: A clinical case and legal framework

Öz

The treatment process of childhood cancers is complex and requires effective management not only of medical aspects but also of psychosocial and environmental factors. In children under state protection, where family involvement is limited or absent, this process entails additional biopsychosocial and administrative challenges. Clinical experience and literature regarding cancer treatment in this specific patient population remain limited. Therefore, in this report, we discuss the legal regulations in Türkiye and the responsibilities of physicians through the treatment course of a pediatric patient under state protection. A ten-year-old boy living under state protection was admitted with respiratory symptoms and was subsequently diagnosed with T-lymphoblastic lymphoma. No bone marrow or central nervous system involvement was detected. Chemotherapy was initiated according to the COG protocol, and complete remission was achieved at the end of induction therapy. During the treatment process, several challenges not commonly encountered in routine patient care were observed, including the inability to ensure continuity of caregivers, the necessity to conduct informed consent procedures through institutional mechanisms, the need for psychosocial support, and difficulties in coordination between the child care institution and the hospital. Cancer treatment in children under state protection necessitates not only appropriate medical management but also a thorough understanding of the legal framework, close collaboration with social service units, and multidisciplinary teamwork. This case highlights the need for a holistic and patient-centered approach to cancer care in children in need of protection and underscores the importance of increasing awareness of this special patient group within pediatric oncology practice.

Anahtar Kelimeler

• Childhood cancers
• state care
• child in need of protection
• biopsychosocial approach
• chronic illness

Etik Beyan

The study was conducted in accordance with the Declaration of Helsinki, and there are no ethical concerns regarding its publication.

Kaynakça

1. Boerkoel A, Stentzel U, Weber V, Tomczyk S, de Laffolie J, Hoffmann W, et al. Understanding Continuity of Care for Pediatric Chronic Diseases: A Scoping Review. Pediatrics. 2025;156(Supplement 1):e2025070739C. https://doi.org/10.1542/peds.2025-070739C
2. Health Care Standards [Internet]. [a.yer 26 Aralık 2025]. Erişim adresi: https://www.aap.org/en/patient-care/foster-care/health-care-standards/
3. Cechinel-Peiter C, Gomes VC, Lanzoni GM de M, dos Santos JLG, de Mello ALSF, Magalhães ALP. Continuity of care for children with chronic conditions: mixed methods research. Rev Esc Enferm USP. 56:e20220232. https://doi.org/10.1590/1980-220X-REEUSP-2022-0232en
4. Wiener L, Kazak AE, Noll RB, Patenaude AF, Kupst MJ. Standards for the psychosocial care of children with cancer and their families: an introduction to the special issue. Pediatr Blood Cancer. 2015;62 Suppl 5(Suppl 5):S419-424. https://doi.org/10.1002/pbc.25675
5. Standards of Care for Children with Cancer :: SIOP Europe [İnternet]. [a.yer 26 Aralık 2025]. Erişim adresi: https://siope.eu/european-research-and-standards/standards-of-care-in-paediatric-oncology/
6. Bilaver LA, Havlicek J, Davis MM. Prevalence of special health care needs among foster youth in a nationally representative survey. JAMA Pediatr. 2020;174(7):727-729. https://doi.org/10.1001/jamapediatrics.2020.0298
7. T.C. Resmî Gazete. Çocuk Koruma Kanunu. Kanun No: 5395. Kabul Tarihi: 03.07.2005. Resmî Gazete Tarihi: 15.07.2005; Sayı: 25876.
8. T.C. Resmî Gazete. Sosyal Hizmetler Kanunu. Kanun No: 2828. Kabul Tarihi: 24.05.1983. Resmî Gazete Tarihi: 27.05.1983; Sayı: 18059.

9. T.C. Resmî Gazete. Çocuk Koruma Hizmetlerinin Planlanması ve Çocuk Bakım Kuruluşlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete Tarihi: 06.09.2015; Sayı: 29467.
10. Wallis C. Transition of care in children with chronic disease. BMJ. 2007;334(7606):1231-1232. https://doi.org/10.1136/bmj.39232.425197.BE
11. Ortiz R, Vásquez L, Giri B, Kapambwe S, Dille I, Mahmoud L, et al. Developing and sustaining high-quality care for children with cancer: the WHO Global Initiative for Childhood Cancer. Rev Panam Salud Publica. 2023;47:e164. https://doi.org/10.26633/RPSP.2023.164
12. Hudson MM, Bhatia S, Casillas J, Landier W. Long-term follow-up care for childhood, adolescent, and young adult cancer survivors. Pediatrics. 2021;148(3):e2021053127. https://doi.org/10.1542/peds.2021-053127
13. Inaba H, Teachey D, Annesley C, Batra S, Beck J, Colace S, et al. Pediatric acute lymphoblastic leukemia, version 2.2025, nccn clinical practice guidelines in oncology. J Natl Compr Canc Netw. 2025;23(2):41-62. https://doi.org/10.6004/jnccn.2025.0006