ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN EV YAŞANTISI

İzzeddin Ceylan; Tuncay Akçadağ

doi:10.56677/mkuefder.1733438

ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN EV YAŞANTISI

Öz

Özel yetenekli öğrencilerin ev yaşantısının veli görüşlerine göre incelenmesini amaçlayan bu araştırma nitel yöntemlerden olgu bilim deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında 2024-2025 eğitim öğretim yılında Mardin’in Artuklu ilçesinde bulunan Prof. Dr. Aziz Sancar Bilim ve Sanat Merkezine (BİLSEM) devam eden on beş öğrencinin velilerinin görüşü yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılarak alınmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak katılımcılar ile yapılan görüşmeler sonucu elde edilen veriler içerik analizi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular kategori alt kategori ve kod şeklinde kategorize edilip sunulmuştur. Araştırmada birinci alt problemi kapsamında en çok tekrarlanan kodların “çanta hazırlama”, “ev ödevi” “BİLSEM çalışmaları” ve “okuma”; ikinci alt problem kapsamında “oda”, “dolap”, “yatak”, “oyuncak” ve “masa”; üçüncü alt problem kapsamında “gezi”, “oyun”, “yemek” ve “sohbet”; dördüncü alt problem kapsamında “zekâ oyunları”, “icat”, “uzayı tanıma”, “araştırma” ve “okuma”; beşinci alt problemi kapsamında “odaklanarak”, “soru sorarak”, “bireysel” ve “grupla”; altıncı alt problemi kapsamında “dağınıklık”, “inat”, “süreyi aşma”, “soru sorma” ve “hiperaktif” ve yedinci alt problemi kapsamında ise en çok tekrarlanan kodların “iletişim”, “BİLSEM öğretmeni”, “aile eğitimi” ve “rehberlik servisi” olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen Kurum yok

Proje Numarası

yok

Etik Beyan

Çalışmada etik kurallara uyulduğunu beyan ederiz.

Teşekkür

Teşekkür eder, iyi çalışmalar dilerim.

Kaynakça

Akarsu, F. (2001). Üstün Yetenekliler, Yetisemediğimiz Çocuklar: Üstün Yetenekli Çocuklar ve Sorunları. Eduser.
Alkan, A. & Mertol, M. (2017). Üstün yetenekli öğrenci velilerinin akıl-zekâ oyunları ile ilgili düşünceleri. Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 57-62.
Ataman, A. (2003). Özel Gereksinimli Çocuklar ve Özel Eğitime Giriş (1.baskı). Gündüz.
Ataman, A. (1998). Üstün zekâlı çocuklara ana-babaları ve öğretmenleri nasıl yardımcı olabilir? Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 335-344. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000832
Ataman, A. (1982). Ankara İli Resmi Şehir İlkokullarındaki Üstün Yetenekli Çocukların Fiziksel Gelişim Özelliklerinin Belirlenmesi. Yayınlanmış Doçentlik Tezi. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Ankara.
Baum, S., Olenchak, F. ve Owen, S. (1998). Gifted students with attention deficits: fact and/or fiction? or, can we see the forest for the trees? Gifted Child Quarterly, 42(2), 96-104.
Baykoç Dönmez, N. (2011). Özel Gereksinimli Çocuklar ve Özel Eğitim (1.baskı). Eğiten Kitap.
Bulut, S. ve Taylı, A. (2006). Cumhuriyet Dönemi Üstün Yetenekliler Eğitim Politikası. Abant Izzet Baysal University Graduate School of Social Sciences, 12(12), 33-33.

Ceylan, İ., & Karadaş, H. (2024). Bilim ve Sanat Merkezlerinde Yapılan Etkinliklerin Öğrencilerin Eğitsel Gelişimine Katkısı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(4), 1941-1963. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1419051
Cline, S. ve Schwartz, D. (1999). Diverse populations of giftes children. Merrill.
Creswell, J.W. (2023). Nitel araştırma yöntemleri- Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. (7.baskı) (Çev.: M. Bütün ve S. B. Demir). Ankara: Siyasal Kitabevi
Çamdeviren, Ş. (2014). Bilim ve sanat merkezine (BİLSEM) devam eden üstün yetenekli çocukların anne babalarının karşılaştıkları güçlükler (Sakarya ili örneği) [Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Davidson Institute (2022). Gifted traits and characteristics. https://www.davidsonacademy.unr.edu/
Enç, M. (1979). Özel eğitimin gerekçesi, üstün beyin gücü gelişimi ve eğitimleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları, No:83.
Fornia, G. ve Frame, M. (2001). The social and emotional needs of gifted children: implications for family counseling. The Family Journal, 9(4), 384-390. https://doi.org/10.1177/106648070109400
Gali, G. (2022). The role of family and school in education of gifted children. Abstracts & Proceedings of ADVED 2022- 8th International Conference on Advances in Education, 10-12 October 2022. https://doi.org/10.47696/adved.202202
Garn, A., Matthews, M., & Jolly, J. (2010). Parental influences on the academic motivation of gifted students: a self-determination theory perspective. Gifted Child Quarterly, 54(4), 263-272. https://doi.org/10.1177/0016986210377657
George, D. (2003). Gifted education. London, Britain: David Fulton Publishers
Gür, Ç. (2017). Eğitimsel ve sosyal-duygusal bakış açılarıyla üstün yetenekli çocuklar (1.baskı). Anı.
Gür, Ç. (2011). Üstün Yetenekli Çocukların Karşılaştığı Sosyal ve Duygusal Problemler ve Bu Problemlerin Çözümüne İlişkin Öneriler: Arkadaş Edinme Sorunu, Alay Edilme, Anksiyete-Endişeler ve Aşırı Mükemmeliyetçilik Üzerine Bir Çalışma. 2nd International Conference on New Trends in Education and Their Implications 27–29 April, 2011, Antalya, Turkey.
İleri, A. (2023). Öğretmen, öğrenci ve veli gözünden bilim ve sanat merkezleri (BİLSEM) [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Karakuş, F. (2010). Üstün yetenekli çocukların anne babalarının karşılaştığı güçlükler. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 127-144. https://doi.org/10.17860/efd.89448
Kazu, İ. Y. ve Şenol, C. (2012). Üstün yetenekliler eğitim programlarına ilişkin öğretmen görüşleri (BİLSEM örneği). e-international journal of educational research, 3(2),13-35.
Keskinoğlu, M.Ş. (2011). Bana IQ’nu söyle çocukta zekâ gelişimi, (1.baskı). TÜRDAV Yayın Grubu.
Kurtdaş, M. Ç. (2012). Üstün yetenekliler ve üstün yeteneklilerin eğitiminde bilim ve sanat merkezleri (Malatya Bilim ve Sanat Merkezi örneği). Hikmet Yurdu, 5(10), 151 – 181. http://dx.doi.org/10.17540/hy.v5i10.184
Miedijensky, S. (2024). Environmental frameworks for the gifted in the periphery and center regions in israel: parents’ and teachers’ perceptions. Gifted Child Today, 47(2), 127-141. https://doi.org/10.1177/10762175231222298
Miedijensky, S. (2018). Learning environment for the gifted—What do outstanding teachers of the gifted think?. Gifted Education International,34(3), 82-95.
Miller S. (2003). Analysis of phenomenological data generated with children as research participants. Nurse Research, 10(4), 68-82. doi: 10.7748/nr2003.07.10.4.68.c5908. PMID: 12838820.
Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2019). Millî Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi, http://orgm.meb.gov.tr/www/icerik_goruntule.php?KNO=608,
Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2022). Millî Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi, https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_10/07031350_BİLSEM_yonergesi.pdf,
Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2023). Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Özel Yetenekli Bireylerin Eğitimi Strateji ve Uygulama Kılavuzu, https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2013_11/25034903_zelyeteneklibireylerineitimistratejiveuygulamaklavuzu.pdf
Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2023). Geçmişten Günümüze Sayılarla Eğitim (1923-2023)Raporu, https://www.meb.gov.tr/turkiyede-100-yilda-yaklasik-olarak-ogrenci-sayisi-53-ogretmen-sayisi-93-kat-artti/haber/33096/tr
Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), (2025). T.C. Millî Eğitim BakanlığıBilim ve Sanat Merkezi Yönetim Bilgi Sistemi, https://bilsem.meb.gov.tr/login.aspx
Oğurlu, Ü. & Yaman, Y. (2010). Üstün zekâlı/yetenekli çocuklar ve iletişim. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(28), 213-223.
Olszewski-Kubilius, P., Lee, S. Y., ve Thomson, D. (2014). Family Environment and Social Development in Gifted Students. Gifted Child Quarterly, 0016986214526430.
Olszewski-Kubilius, P. ve Lee, S. Y. (2004) Parents of gifted children: parent perceptions of the effects of the Saturday Enrichment Program on Gifted Students’Talent Development, Roeper Review, 26(8), 156–165.
Özbay,Y. (2013). Üstün yetenekli çocuklar ve aileleri. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Aile Eğitim Programı. https://www.aile.gov.tr/media/92202/01_05_ustun-yetenekli-cocuklar.pdf
Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü (ÖERHGM). (2018). Özel yetenekli çocuğum var, Millî Eğitim Bakanlığı Genel Yayın Dizisi.
Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü (ÖERHGM). (2019). Özel yetenekli öğrencim var, Millî Eğitim Bakanlığı Genel Yayın Dizisi.
Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü (ÖERHGM). (2024). Aile için öneriler, https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2012_10/22054640_aile.doc
Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (3. baskıdan çeviri). (Çeviri Editörleri: Mesut Bütün, Selçuk Beşir Demir). Pegem Akademi.
Peters, W. A. M., Grager-Loidl, H. ve Supplee, P. (2000). Underachievement in gifted children and adolescents: theory and practice, in: K. A. Heller, F. J. Mo¨nks, R. J. Sternberg ve R. F. Subotnik (Eds). International handbook of giftedness and talent (s. 609-620). Oxford: Elsevier Science.
Robinson, N., Lanzi, R., Weinberg, R., Ramey, S., & Ramey, C. (2002). Family factors associated with high academic competence in former head start children at third grade. Gifted Child Quarterly, 46(4), 278-290. https://doi.org/10.1177/001698620204600404
Sarıtaş, E., Şahin, Ü., ve Çatalbaş, G. (2019). Scienceand art centers (SAC) according to the parents. Journal of Qualitative Research in Education, 7(1), 26-28.
Shaughnessy, M. F. (2004). A reflective conversation with Joan Freeman, Gifted Education International, 18(3), 283–290.
Stuart T. ve Beste A. (2008). Farklı Olduğumu Biliyordum: Üstün Yeteneklileri Anlayabilmek. (Çev. Armağan Gönenli), Kök.
Tantay, S. (2010). Özel veya Üstün Yetenekli Çocuklara Eğitim Veren Okul ve Merkezlerin İncelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Tekindal, S. (2023). Nicel, nitel, karma yöntem araştırma desenleri ve istatistik. (2.baskı). Ankara: Nobel Yayınevi.
Tucker, B. ve Hafenstein, N. (1997). Psychological Intensities on Young Gifted Children. Gifted Child Quarterly, 41 (3), 66-75.
Turgut, H., Öztürk, N. ve Eş, H. (2017). Üstün zekâlı öğrencilerin bilim ve bilim insanı algısı. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 45-52. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2017.17.28551-304646
Türk Dil Kurumu (MEB). (2024). TDK e-sözlük, https://sozluk.gov.tr/
Uğurlu, R. (2022). BİLSEM öğretmenlerinin görüşlerine göre Türkiye’deki özel yetenekli öğrencilere yönelik eğitim politikalarının değerlendirilmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Uresti, R., Goertz, J. & Bernal, E.M., (2002). Maximizing achievement for potentially gifted and talented and regular students in a primary classroom. Roeper Review, 25(1): 27–31. https://doi.org/10.1080/02783190209554194
Üzeyir, U. ve Yaman, Y. (2010). Üstün Zekâlı/Yetenekli Çocuklar ve İletişim. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28 (II), 213–223.
Vogl, K. ve Preckel, F. (2014). Full-Time Ability Grouping of Gifted Students Impacts on Social Self-Concept and School-Related Attitudes. Gifted Child Quarterly, 58(1), 51-68.
Webb, J., Gore, J., Amend, E., DeVries, A. (2007). A parent's guide to gifted children. Tuscon, AZ: Great Potential.
Webb, J. ve Latimer, D. (1993). ADHD and Children Who are Gifted. Exceptional Children, 60(2), 183-184. Yağar, F. (2023). Nitel araştırmalarda örneklem büyüklüğünün belirlenmesi: veri doygunluğu. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,7(2), 138-152. https://doi.org/10.38122/ased.1030365
Yeşilyaprak, B., (2006). Eğitimde Rehberlik Hizmetleri (14. Baskı), Nobel.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. Basım). Seçkin.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kütüphane ve Bilgi Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İzzeddin Ceylan ^*
0009-0000-8867-3848
Türkiye

Tuncay Akçadağ
0000-0002-9131-2039
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

2 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

19 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 17

DOI

https://doi.org/10.56677/mkuefder.1733438

IZ

https://izlik.org/JA85FF77PM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ceylan, İ., & Akçadağ, T. (2026). ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN EV YAŞANTISI. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(17), 142-164. https://doi.org/10.56677/mkuefder.1733438

AMA

1.Ceylan İ, Akçadağ T. ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN EV YAŞANTISI. MKUEFDER. 2026;10(17):142-164. doi:10.56677/mkuefder.1733438

Chicago

Ceylan, İzzeddin, ve Tuncay Akçadağ. 2026. “ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN EV YAŞANTISI”. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 10 (17): 142-64. https://doi.org/10.56677/mkuefder.1733438.

EndNote

Ceylan İ, Akçadağ T (01 Temmuz 2026) ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN EV YAŞANTISI. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 10 17 142–164.

IEEE

[1]İ. Ceylan ve T. Akçadağ, “ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN EV YAŞANTISI”, MKUEFDER, c. 10, sy 17, ss. 142–164, Tem. 2026, doi: 10.56677/mkuefder.1733438.

ISNAD

Ceylan, İzzeddin - Akçadağ, Tuncay. “ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN EV YAŞANTISI”. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 10/17 (01 Temmuz 2026): 142-164. https://doi.org/10.56677/mkuefder.1733438.

JAMA

1.Ceylan İ, Akçadağ T. ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN EV YAŞANTISI. MKUEFDER. 2026;10:142–164.

MLA

Ceylan, İzzeddin, ve Tuncay Akçadağ. “ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN EV YAŞANTISI”. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 10, sy 17, Temmuz 2026, ss. 142-64, doi:10.56677/mkuefder.1733438.

Vancouver

1.İzzeddin Ceylan, Tuncay Akçadağ. ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUKLARIN EV YAŞANTISI. MKUEFDER. 01 Temmuz 2026;10(17):142-64. doi:10.56677/mkuefder.1733438