Öğretmen Adaylarının Ölçme ve Değerlendirme Alanına İlişkin Genel Yeterlik Algıları/ Common Competency Perceptıons of Teacher Candidates About Measurement And Evaluatıon

Öz

Öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirme alanına yönelik genel yeterlik algısını belirlemek amacıyla yapılan bu araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2010–2011 akademik yılı bahar döneminde Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Pedagojik Formasyon Birimi'nde pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adayları oluşturmaktadır. Örnekleme yöntemi olarak “tesadüfi örnekleme yöntemi” seçilmiş ve araştırma 312 öğretmen adayı üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın verileri Nartgün (2008) tarafından geliştirilen “Öğretmen Adayları İçin Ölçme ve Değerlendirme Genel Yeterlik Algısı Ölçeği” ile elde edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde frekans ve yüzde teknikleri, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi (anova), LSD testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirme alanının temel kavramlar ile ölçme teknikleri boyutlarına ilişkin yeterlik algısının “yeterli”, istatistiksel çözümleme ve raporlaştırma boyutuna ilişkin yeterlik algısının ise “orta düzeyde yeterli” olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ölçme ve Değerlendirme, Öğretmen Adayı, Yeterlik Algısı.

Abstract

The survey research method is used to determine the common competency perception of teacher candidates about the measurement and evaluation competency. Population of the study consists of teacher candidates in 2010-2011 academic years at Ahmet Keleşoğlu Education Faculty of Education Formation of Selçuk University. A simple random sample of 312 teacher candidates was selected from the population. The data was collected from Measurement and Evaluation of Common Competency Perception Scale for Prospective Teacher Candidate by Nartgün at 2008 year. The data were analyzed by employing frequency and percentages techniques, arithmetic mean, standard deviation, Independent samples t test, one-way analysis of variance (ANOVA) and LSD test. According to the results of this study, “basic concepts” and “measurement techniques” of competency perception of teacher candidates in measurement and evaluation is “adequate”, but their perception of “statistical analysis and reporting” factor is “moderately adequate”.

Key Words: Measurement and Evaluation, Teacher Candidate, Perception of Competency.

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. Acat, B. M. ve Demir, E. (2007). “İlköğretim Programlarındaki Alternatif Değerlendirme Yöntemlerinin Uygulanmasında Karşılaşılan Sorunlara İlişkin Sınıf Öğretmenlerinin Görüşleri”. I Ulusal İlköğretim Kongresi, 15-17 Kasım 2007, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
2. Ak, B. (2006). “Hipotez Testi”, Ş. Kalaycı (Ed.) SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, (ss. 63-69), Ankara: Asil Yayın Dağıtım Ltd. Şti.
3. Algan, S. (2008). İlköğretim 6. ve 7. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programının Ölçme ve Değerlendirme Öğesinin Öğretmen Görüşleri Açısından İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Adana: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. Antalyalı, Ö. L. (2006). “Varyans Analizi”, Ş. Kalaycı (Ed.) SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, (ss. 130-183), Ankara: Asil Yayın Dağ. Ltd. Şti.
5. Arslan, S. ve Özpınar, İ. (2008). “Öğretmen Nitelikleri: İlköğretim Programlarının Beklentileri ve Eğitim Fakültelerinin Kazandırdıkları”. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Dergisi, 2(1), 38–63.
6. Aydın, F. (2005). “Öğretmenlerin Alternatif Ölçme Değerlendirme Konusundaki Düşünceleri ve Uyguladıkları”, 14.Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, 28-30 Eylül 2005, Denizli: Pamukkale Üniversitesi, Bildiriler Kitabı, Cilt 1, 775–779.
7. Aziz, A. (2008). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri ve Teknikleri, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
8. Balcı, A. (2001). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntem, Teknik ve İlkeler, Ankara: Pegem A Yayıncılık.

9. Battal, G. (2006). “Ölçme ve Değerlendirme Konusunda İlköğretim Dördüncü Sınıf Öğretmenlerinin Yeni Programa Bakış Açıları”, 15.Eğitim Bilimleri Kongresi, 13–15 Eylül 2006, Muğla Üniversitesi.
10. Baykul, Y. (1992). “Eğitim Sisteminde Değerlendirme”. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1992(7), 85-94.
11. Begtaş Doğan, A. (2005). Fen Öğretiminde Değerlendirme Teknikleri Üzerine Öğretmen Görüler (Van ili Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
12. Birgin, O. (2007). “Sınıf Öğretmeni Adaylarının Ölçme-Değerlendirme Konusundaki Okuryazarlık Düzeylerinin İncelenmesi”. 16. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, 5-7 Eylül 2007, Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi
13. Birgin, Ove Baki, A. (2009). “An Investigation of Primary School Teachers' Proficiency Perceptions about Measurement and Assessment Methods: The Case of Turkey”, Procedia- Social and Behavioral Sciences, 1(1), 681–685.
14. Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, Ankara, Pegem A Yayıncılık.
15. Canbazoğlu, S., Demirelli, H. ve Kavak, N. (2010). “Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Maddenin Tanecikli Yapısı Ünitesine Ait Konu Alan Bilgileri ile Pedagojik Alan Bilgileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. İlköğretim Online, 9(1), 275–291.
16. Candur, F. (2007). Öğretmenlerin Fen ve Teknoloji Öğretimi, Kullanılan Ölçme-Değerlendirme Yöntemleri ve Bu yöntemlerin Öğretim Sürecindeki Önemi Hakkındaki Düşüncelerinin Belirlenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
17. Cansız-Aktaş, M. (2008). Öğretmenlerin Yeni Ortaöğretim Matematik Öğretim Programının Ölçme Değerlendirme Boyutuna Bakışlarının İncelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Trabzon: KTÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü.
18. Çakan, M. (2004). “Öğretmenlerin Ölçme-Değerlendirme Uygulamaları ve Yeterlilik Düzeyleri: İlk ve Ortaöğretim”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(2), 99-114.
19. Çakıcı, Y. (2008). “Fen ve Teknoloji Öğretiminde Yeni Yaklaşımlar”, Ö. Taşkın (Ed.) Fen ve Teknoloji Öğretiminde Yapılandırıcı Yaklaşım (ss. 1-19), Ankara: Pegem A Yayıncılık.
20. Çakır, İ. ve Çimer, O. S. (2007). “Fen ve Teknoloji Öğretmenlerinin Alternatif Ölçme Değerlendirme Konusundaki Yeterlilikleri ve Uygulamada Karşılaşılan Problemler”. I Ulusal İlköğretim Kongresi, 15-17 Kasım 2007, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
21. Çelikkaya, T, Karakuş, U. ve Demirbaş, Ç. Ö. (2010). “Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ölçme-Değerlendirme Araçlarını Kullanma Düzeyleri ve Karşılaştıkları Sorunlar”, Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 57–76.
22. Çelikkaya, T. (2008). Yapılandırmacı Yaklaşımın Sosyal Bilgiler Öğretiminde Başarı, Tutum ve Kalıcılığa Etkisi (5.Sınıf Örneği). Yayımlanmamış Doktora Tezi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
23. Çepni, S. ve Ayvacı, H. Ş. (2007). “Fen ve Teknoloji Eğitiminde Alternatif (Performans) Değerlendirme Yaklaşımları” S. Çepni (Ed.) Kuramdan Uygulamaya Fen ve Teknoloji Öğretimi, (ss. 269-284), Ankara: Pegem A Yayıncılık.
24. Çoruhlu, T. Ş., Nas, S. E. ve Çepni, S. (2009). “Fen ve Teknoloji Öğretmenlerinin Alternatif Ölçme-Değerlendirme Tekniklerini Kullanmada Karşılaştıkları Problemler: Trabzon Örneği”, YYÜ, Eğitim Fakültesi Dergisi, VI(I), 122-141.
25. Daniel, L. G. ve King, D. (1998). “A Knowledge and Use of Testing and Measurement Literacy of Elementary and Secondary Teachers”. Journal of Educational Research, 91(6), 331-344.
26. Demirgil, H. (2006). “Parametrik Olmayan Hipotez Testleri”, Ş. Kalaycı (Ed.) (ss. 83-112), SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, Ankara: Asil Yayın Dağıtım Ltd. Şti.
27. Erdal, H. (2007). 2005 ilköğretim Matematik Programı Ölçme Değerlendirme Kısmının İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Afyon: Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
28. Erdemir, A. Z. (2007). İlköğretim İkinci Kademe Öğretmenlerinin Ölçme Değerlendirme Tekniklerini Etkin Kullanabilme Yeterliklerinin Araştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş: Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
29. Erden, M. (1998). Eğitimde Program Değerlendirme, Ankara: Anı Yayıncılık.
30. Gelbal, S. ve Kelecioğlu, H. (2007). “Öğretmenlerin Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri Hakkındaki Yeterlik Algıları ve Karşılaştıkları Sorunlar”. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2007(33),135-145.
31. Gözütok, D., Akgün, Ö. E. ve Karacaoğlu, C., (2005). “Yeni İlköğretim Programlarının Uygulanmasına Öğretmenlerin Hazırlanması”. Eğitimde Yansımalar: VIII Yeni İlköğretim Programlarını Değerlendirme Sempozyumu, 14–16 Kasım 2005, Kayseri.
32. Güven, B. ve Eskitürk, M. (2007). “Sınıf Öğretmenlerinin Ölçme ve Değerlendirmede Kullandıkları Yöntem ve Teknikler”, 16. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, 5-7 Eylül 2007, Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi
33. Kanatlı, F.(2008). Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Teknikleri Konusunda Sınıf Öğretmenlerinin Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hatay: Mustafa Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
34. Karaca, E. (2003). “Öğretmen Adaylarının Ölçme ve Değerlendirme Yeterliklerine İlişkin Likert Tipi Bir Yeterlik Algısı Ölçeğinin Geliştirilmesi”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (9), 179-198.
35. Karasar, N. (1999). Bilimsel Araştırma Yöntemi, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
36. Kartallıoğlu, F. (2005). Yeni İlköğretim Programlarının Uygulandığı Pilot Okullardaki Öğretmenlerin Yeni Program ve Pilot Çalışmalar Hakkındaki Görüşleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
37. Kılıç, M. (2005). “Öğretmenin Rolü ve Görevlerine İlişkin Görüşlerin Yeni İlköğretim Programı Çerçevesinde Değerlendirilmesi”, Eğitimde Yansımalar: VIII Yeni İlköğretim Programlarını Değerlendirme Sempozyumu, 14–16 Kasım 2005, Kayseri.
38. Kilmen, S., Kösterelioğu, A, M. ve Kösterelioğlu, İ. (2007). “Öğretmen Adaylarının Ölçme Değerlendirme Araç ve Yaklaşımlarına İlişkin Yeterlik Algıları”, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1),117-127
39. Korkmaz, H. (2004). Fen ve Teknoloji Eğitiminde Alternatif Değerlendirme Yaklaşımları, Ankara: Yeryüzü Yayınevi.
40. Korkmaz, İ. (2006). “Yeni İlköğretim Programının Öğretmenler Tarafından Değerlendirilmesi”, Ulusal Sınıf Öğretmenliği Kongresi, 14-16 Nisan 2006, Ankara, Gazi Üniversitesi, Eğitim Fakültesi.
41. Kutlu, Ö. (2005). “Yeni İlköğretim Programlarının 'Öğrenci Başarısındaki Gelişimi Değerlendirme”, Eğitimde Yansımalar: VIII Yeni İlköğretim Programlarını Değerlendirme Sempozyumu, 14–16 Kasım 2005, Kayseri.
42. Maral, D. Y. (2009). Sınıf Öğretmenlerinin Ölçme ve Değerlendirme Yeterlilik Düzeyleri ve Hazmet İçi Gereksinimleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale: Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
43. Mertler, C. A. (1999). “Assessing Student Performance: A Descriptive Study of the Classroom Assessment Practices of Ohio Teachers”. Education, 120 (2), 285-297.
44. Nartgün, Z. (2008). “Öğretmen Adayları İçin Ölçme ve Değerlendirme Genel Yeterlik Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 85-94.
45. Naziro, L. M. (2005). The Use of Alternative Assessments in Physical Education: Why Some Do But Many More Don't, Doctoral Dissertation, The Florida State University, U.S.A.
46. Nazlıçiçek, N. ve Akarsu, F. (2008). “Fizik, Kimya ve Matematik Öğretmenlerinin Değerlendirme Araçlarıyla ilgili Yaklaşımları ve Uygulamaları”, Eğitim ve Bilim, 33(149), 18-29.
47. Okur, M. (2008). 4. ve 5. Sınıf Öğretmenlerinin Fen ve Teknoloji Dersinde Kullanılan Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Tekniklerine İlişkin Görüşlerinin Belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak: Karaelmas Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
48. Orbeyi, S. ve Güven, B. (2008). “Yeni İlköğretim Matematik Dersi Öğretim Programı'nın Değerlendirme Öğesine İlişkin Öğretmen Görüşleri”, Eğitimde Kuram ve Uygulama, 4(1),133-147.
49. Orhan, T. A. (2007). Fen Eğitiminde Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Yöntemlerinin İlköğretim Öğretmen Adayı, Öğretmen ve Öğrenci Boyutu Dikkate Alınarak İncelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
50. Özsevgeç, T. (2007), İlköğretim 5. Sınıf Kuvvet Ve Hareket Ünitesine Yönelik 5 E Modeline Göre Geliştirilen Rehber Materyallerin Etkililiklerinin Belirlenmesi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi.
51. Sefer, G. D. (2006). Matematik Dersinde Problem Çözme Becerilerinin Dereceli Puanlama Anahtarı Kullanılarak Değerlendirilmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
52. Şekel, S. (2007). Yeni Fen ve Teknoloji Öğretim Programının Öğretmen Görüşleri Işığında Değerlendirilmesi; (Gümüşhane İli Örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trabzon: KTÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü.
53. Şeker, S. (2007). Yeni İlköğretim Altıncı Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programının Öğretmen Görüşleri Işığında Değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trabzon: KTÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü.
54. Tavşancıl, E. (2006). Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi, Ankara: Nobel Yayınları.
55. Yapıcı, M. ve Demirdelen, C. (2007). “İlköğretim 4. Sınıf Programına İlişkin Öğretmen Görüşleri”, İlköğretim Online, 6(2), 204-212.
56. Yıldırım, F. ve Öztürk, B. K. (2009). “Türkçe Dersi Öğretim Programının Ölçme Değerlendirme Ögesi Hakkında Öğretmen Görüşleri”, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(37), 92-108.
57. Zhang, Z. ve Burry-Stock, J. A. ( 2003). “Classroom Assessment Practices And Teachers' Self- Perceived Assessment Skills”. Applied Measurement in Education, 16(4), 323-342.
58. Zimbicki, D. (2007). Examining the Effects of Alternative Assessment on Student Motivation and Self Efficiency, Doctoral Dissertation, The Walden University, U.S.A.