-

Öz

This study examined the relationship between school climate and organizational trust according to the perceptions of secondary schools teachers. The sample of this study consisted of 250 secondary school teachers in Erzurum. The Organizational Trust Scale and the School Climate Scale were used to gather data. the perceptions of Teachers who participated in the study, about school climate and organizational trust were significantly associated with a high level positive correlation between total scores. When The results of the regression analysis examined, trust to administrator in teachers, Supportive Principal Behavior variable positively significantly predicted; trust in colleagues, Supportive Principal Behavior, Intimate Teacher Behavior and Collegial Teacher Behavior variables significantly predicted; trust in stakeholders, Collegial Teacher Behavior variable significantly predicted. trust to administrator and colleague, Disengaged Teacher Behavior variable negatively significantly predicted. At the results of the study, the impact of school climate on organizational trust was discussed.

Anahtar Kelimeler

• School climate, Organizational trust, Secondary education.

ORTAÖĞRETİM KURUMLARINDA GÖREV YAPAN ÖĞRETMENLERİN OKUL İKLİMİ VE ÖRGÜTSEL GÜVEN ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmada, ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin algılarına göre okul iklimi ile örgütsel güven arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi 2012- 2013 eğitim öğretim yılında Erzurum ili Palandöken ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı devlet ortaöğretim okullarında görev yapmakta olan 250 öğretmenden oluşmaktadır. Verilerin toplanması için “Okul İklimi Ölçeği” ve “Örgütsel Güven Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin okul iklimi ile örgütsel güven algılarına ilişkin toplam puanları arasında pozitif yönde, anlamlı ilişki bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçları, örgütsel güvenin, yöneticiye güven boyutunu, okul ikliminin destekleyici müdür davranışları değişkeninin pozitif yönde anlamlı düzeyde yordadığı; meslektaşlara güveni, destekleyici müdür davranışları, samimi öğretmen davranışları ve işbirlikçi öğretmen davranışları değişkenlerinin anlamlı düzeyde yordadığı ve paydaşlara güveni, işbirlikçi öğretmen davranışları değişkeninin anlamlı düzeyde yordadığını ortaya koymuştur. Yöneticiye ve meslektaşlara güveni ise umursamaz öğretmen davranışları değişkeni negatif yönde anlamlı düzeyde yordamıştır

Anahtar Kelimeler

• Okul iklimi, Örgütsel güven, Ortaöğretim.

Kaynakça

1. Kaynakça
2. Acabay, F. Y. (2006). Kapsamlı Okul İklimini Değerlendirme Ölçeği'nin (Öğrenci Formu) Türkçe Dilsel Eşdeğerlik Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması.Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
3. Agun, H. (2011). Örgütsel Güven ile Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
4. Akar, A. (2006). İlköğretim Okullarında Öğretmen Algılarına Göre Yöneticilerin, Yöneticilik Becerilerinin Örgüt İklimine Katkısı (Ankara İli Örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
5. Aksoy. H. (2006). Örgüt İkliminin Motivasyon Üzerine Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
6. Arslan, M, M, (2009). "Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi Öğretmenlerinin Örgütsel Güven Algıları". Eğitimde Kuram ve Uygulama, 5 (2):274-288.
7. Asunakutlu, T. (2002). "Örgütsel Güvenin Oluşturulmasına İlişkin Unsurlar ve Bir Değerlendirme". Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 9.
8. Aydın, M. (2010). Eğitim Yönetimi (9. Baskı). Ankara: Hatiboğlu.

9. Baykal, İ. (2007). İlköğretim Okullarının Örgüt İkliminin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi.Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, İzmir.
10. Baş, G. ve Şentürk, C. (2011). "İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Örgütsel Adalet, Örgütsel Vatandaşlık ve Örgütsel Güven Algıları". Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetim,17(1), 29-62.
11. Bursalıoğlu, Z. (2012). Okul Yönetiminde Yeni Yapı ve Davranış (17. Basım). Ankara: Pegem Akademi.
12. Büte, M. (2011). "Algılanan Örgüt İkliminin Etik Olmayan Davranışlar Üzerindeki Etkilerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma". Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi,25(2), 103-122.
13. Cemaloğlu, N. ve Kılınç, A. Ç. (2012). "Okul Müdürlerinin Liderlik Stilleri ile Öğretmenlerin Örgütsel Güven Düzeyleri Arasındaki İlişki". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı 23,132 - 156.
14. Corrigan, M. W. ; Klein, T. J.ve Isaacs, T. (2010). "Trust Us: Documenting the Relationship of Students' Trust in Teachers to Cognition, Character, and Climate". Journal of Research in CharacterEducation, 8(2).
15. Çalık, T. ve Kurt, T. (2010). "Okul İklimi Ölçeğinin (OİÖ) Geliştirilmesi". Eğitim ve Bilim, 35(157), 165-180.
16. Çekmecelioğlu, H. G. (2007). "Örgüt İkliminin İş Tatmini ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Bir Araştırma". Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,9(1), 79-97.
17. Çetinel, E. (2008). Örgütsel Güven İle Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişki Üzerine Bir Örnek Olay.Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
18. Çubukçu, K. ve Tarakçıoğlu, S. (2010). "Örgütsel Güven ve Bağlılık İlişkisinin Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi Öğretmenleri Üzerinde İncelenmesi". İşletme Araştırmaları Dergisi, 2(4), 57-78.
19. Demirel, Y. (2008). "Örgütsel Güvenin Örgütsel Bağlılık Üzerine Etkisi: Tekstil Sektörü Çalışanlarına Yönelik Bir Araştırma". Yönetim ve Ekonomi, 15(2),179-194.
20. Dönmez, B. ve Korkmaz, M. (2011). "Örgüt Kültürü - Örgütsel İklim ve Etkileşimleri". Uluslararası Hakemli Akademik Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2).
21. Ennis, C. D., ve McCauley, M.T. (2002). "Creating urban classroom communitiesworthy of trust". Journal of Curriculum Studies, 34, 149-172.
22. Fulmer, C.A. ve Gelfand, M.J. (2012). "At What Level (and in Whom) We Trust: Trust Across Multiple Organizational Levels". Journal of Management, 38, 1167-1230.
23. Goddard, R. D.,Tschannen-Moran, M. & Hoy, W. K. (2001). "A Multilevel Examination Of The Distribution And Effects Of Teacher Trust İn Students And Parents İn Urban Elementary Schools". Elementary School Journal, 102 (1), 3-17.
24. Günbayı, İ. (2007). "School Clımate And Teachers' Perceptıons On Clımate Factors: Research Into Nıne Urban Hıgh Schools". The Turkish Online Journal of Educational Technology, 6(3), Article 7.
25. Gürkan, G. Ç. (2006). Örgütsel Bağlılık: Örgütsel iklimin Örgütsel Bağlılık Üzerindeki etkisi ve Trakya Üniversitesi'nde Örgüt iklimi ile Örgütsel Bağlılık Arasındaki ilişkinin Araştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi, Edirne.
26. Goddard, R. D.,Tschannen-Moran, M. ve Hoy, W. K. (2001). "A Multilevel Examination Of The Distribution And Effects Of Teacher Trust İn Students And Parents İn Urban Elementary Schools". Elementary School Journal, 102 (1), 3-17.
27. Halis. M., Gökgöz, G.S. ve Yaşar, Ö., (2007). "Örgütsel Güvenin Belirleyici Faktörleri ve Bankacılık Sektöründe Bir Uygulama". Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17, 187-205.
28. Hallam, P. ve Mathews, J. L. (2008). "Principal Leadership: Building Trustto Support School Improvement". ERIC Journal of School Public Relations (EJ833657).
29. Hawley, K. (2012). "Trust, DistrustandCommitment". Noûs, doi: 10.1111/nous.12000
30. Hoy, W. K.ve Tschannen-Moran, M. (2003). "The conceptualization and measurement of facultytrust in schools: Theomnibus T-ScaleIn W.K. Hoy ve C.G. Miskel", Studies in LeadingandOrganizing Schools (pp. 181-208). Information Age Publishing: Greenwich: CT.
31. Hoy, W. K., Smith,P. A. ve Sweetland, S.R. (2003). "The Development of the Organizational Climate Index for High Schools: Its Measure and Relationship to Faculty Trust". The High School Journal,86(2), 38-49.
32. İşcan, Ö. F. ve Sayın. U. (2010). "Örgütsel Adalet, İş Tatmini ve Örgütsel Güven Arasındaki İlişki". Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(4), 195-216.
33. Karasar, N. (2006). Bilimsel Araştırma Yöntemi, Ankara: Nobel Yayınları.
34. Karataş, S.(2008). Okul Müdürlerinin Etkililiği ve Okul İklimi (İstanbul Fatih ve Eminönü İlçeleri Örneği).Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
35. Kaya, Ş. (2005). İlköğretim Okulu Müdürlerinin Cinsiyetlerine Göre Okul İkliminin Oluşturulmasına İlişkin Öğretmen Görüşleri.Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
36. Khodyakov, D. (2007). "Trust as a Process: A Three-Dimensional Approach. Sociology", 41(1), 115–132.
37. Lewis, J. D. ve Weigert, A. (1985). "Trust as socialreality. Social Forces". 63(4), 967-985.
38. Lee, P.,Gillespie, N.,Mann, L., ve Wearing, A. (2010). "Leadership and trust: Their effect on knowledge sharing and team performance". Management Learning,41(4) 473–491.
39. McCue, C. S. ( 2009). "Leadershıp As It Promotes A Culture Of Trust And An Open School Clımate: A Catholıc Secondary School Perspectıve". Dissertations and Theses. Paper 1271. http://scholarship.shu.edu/dissertations/1271 adresinden 05.08.2013 tarihinde erişilmiştir.
40. Mayer, R. C., Davis, J. H., ve Schoorman, F. D. (1995). "An integration model of organizational trust". Academy of Management Review, 20, 709–734.
41. Möllering, G. (2001). "The Nature of Trust: From Georg Simmelto a Theory of Expectation, Interpretation, and Suspension". Sociology,35(2), 403-420.
42. Önen, L. (2008). Örgüt İklimi Üzerinde Kültürün Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
43. Özer, N.,Demirtaş, H., Üstüner, M. ve Cömert, M. (2006). "Ortaöğretim Öğretmenlerinin Örgütsel Güven Algıları". Ege Eğitim Dergisi (7) 1, 103–124.
44. Özdaşlı, K. ve Yücel, S.(2010). "Yöneticiye Bağlılıkta Yöneticiye Güvenin Etkisi: Yapısal Eşitlik Modeli ile Bir Analiz". Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı:11
45. Özdemir, S., Sezgin, F., Şirin, H., Karip, E. ve Erkan, S. (2010). "İlköğretim Okulu Öğrencilerinin Okul İklimine İlişkin Algılarını Yordayan Değişkenlerin İncelenmesi". Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 213-224
46. Özdil, K. (2005). İlköğretim Okullarında Güven ve Örgütsel İklim Arasındaki İlişki. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
47. Polat, S. (2007). Ortaöğretim Öğretmenlerinin Örgütsel Adalet Algıları, Örgütsel Güven Düzeyleri ile Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Arasındaki ilişki. Yayınlanmamış Doktora tezi, Kocaeli Üniversitesi,Kocaeli.
48. Samancı Kalaycı, G. (2007). Örgütsel Güven ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı.Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyon.
49. Şişman, M. (2012). Eğitimde Mükemmellik Arayışı Etkili Okullar (3, Basım). Ankara: Pegem Akademi.
50. Sönmez, V. ve Alacapınar, F. G. (2011). Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Anı Yayıncılık.
51. Tahaoğlu, F. (2007). İlköğretim Okulu Müdürlerinin Liderlik Rollerinin Örgüt İklimi Üzerine Etkisi (Gaziantep İli Örneği).Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep.
52. Topaloğlu, I.G. (2010). İşgörenlerin Adalet Ve Etik Algıları Açısından Örgütsel Güven İle Örgütsel Bağlılık İlişkisi.Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atılım Üniversitesi, Ankara.
53. Toprak, O. (2006). Örgütsel Güvenin Performans Üzerindeki Etkisi ve Bankacılık Sektöründe Bir Uygulama.Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep.
54. Tok, A. (2010). İlköğretim Okullarındaki Örgüt İklimine İlişkin Öğretmen Algıları.Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yedi Tepe Üniversitesi, İstanbul.
55. Tschannen-Moran, M. ve Hoy, W. K. (1998). "Trust in schools: a conceptual and empirical analysis". Journal of Educational Administratio,, 36 (4), 334 – 352.
56. Tschannen-Moran, M. ve Hoy, W. K. (2000). "A multidisciplinary analysis of the nature, meaning, and measurement of trust". Review of Educational Research, 71, 547-593.
57. Tschannen-Moran, M. (2001)."Collaboration And The Need For Trust". Journal of Educational Administration, 39, 308-331.
58. Tschannen-Moran, M. (2003). "Fostering organizational citizenship: Transformational leadership and trust". In W.K. Hoy ve C.G. Miskel, Studies in Leading and Organizing Schools (pp. 157-179). Information Age Publishing: Greenwich: CT.
59. Tok, A. (2006). İlköğretim Okullarındaki Örgüt İklimine İlişkin Öğretmen Algıları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
60. Yaşar, Ö. (2005). Örgütsel Güvenin Örgüt İklimine Etkisi; Gaziantep Sanayi İşletmelerinde Bir Uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep.
61. Yılmaz, K. (2006). "Güven Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması". Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11, 69–80.
62. Yılmaz, K. (2008). "The Relationship Between Organizational Trust and Organizational Commitment in Turkish Primary Schools". Journal of Applied Sciences, 8 (12), 2293 2299.
63. Yılmaz, K. (2009). "Özel dershane öğretmenlerinin örgütsel güven düzeyleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki". Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15(59), 471-490.
64. Yılmaz, K. ve Altınkurt, Y. (2012). " Relatıonshıp Between The Leadershıp Behavıors, Organızatıonal Justıce And Organızatıonal Trust". Faculty Of Education Journal, 41(1), 12-24.
65. Yılmaz, K ve Altınkurt, Y. (2013). "Örgütsel İklim Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması". Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 1-11.
66. Yıldız, K. (2013). "Öğretmenlerin Örgütsel Adalet ve Örgütsel Güven Algıları". Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(1),289-316.
67. Yapıcer, İ. (2007). Örgüt İkliminin Oluşmasında Yöneticilerin Kişisel ve Yönetsel Özelliklerinin Rolü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tokat.