-

Öz

The sample of this research, which was conducted to determine the unknown words in the texts of Turkish course books of 7th grade students, consisted of 312 students. At first, the unknown words taking place in the texts of reading and listening activities of Turkish course books were determined. After these words had been compared with the words taking place in Turkish Workbook for Students for th grade students and Teacher’s Book, it was checked whether these aforementioned words were repeated in the other texts and vocabulary activities. After that, in order to determine what was done in vocabulary activities in Turkish courses, Turkish teachers were consulted. In conclusion, the course book writers were consulted and how they chose the words for the vocabulary activities during course book writing process was determined. Research results put forward that the proportion between unknown words and the words taking place in vocabulary activities is about 39%, that teachers found vocabulary activities in the course books insufficient and that course book writers benefitted from their own personal and professional experiences mostly while preparing vocabulary activities. Both teachers and course book writers stated that vocabulary activities in the course books should be handled in a systematic way.

Anahtar Kelimeler

• vocabulary, 7th grade, vocabulary activities, Turkish course book.

7. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ANLAMINI BİLMEDİKLERİ KELİMELER VE TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ KELİME ÇALIŞMALARI BAĞLAMINDA KELİME ÖĞRETİMİ

Öz

7. sınıf öğrencilerinin Türkçe ders kitaplarındaki metinlerde anlamını bilmedikleri kelimeleri tespit etmeye yönelik bu araştırmaya 312 öğrenci katılmıştır. Araştırmada öncelikle öğrencilerin Türkçe ders kitaplarında yer alan okuma ve dinleme metinlerindeki anlamını bilmedikleri kelimeler tespit edilmiştir. Bu kelimeler 7. sınıf Türkçe Öğrenci Çalışma Kitabı ve Öğretmen Kılavuz Kitabı’ndaki kelime çalışmalarında yer alan kelimelerle karşılaştırılmış, ardından söz konusu kelimelerin kitaptaki diğer metinlerde ve kelime çalışmalarında tekrar edilip edilmediğine bakılmıştır. Daha sonra Türkçe derslerindeki kelime çalışmalarında neler yapıldığını belirlemek amacıyla Türkçe öğretmenleriyle görüşülmüştür. Son olarak da ders kitabı yazarlarıyla görüşmeler yapılmış, yazarların ders kitabı yazma sürecinde, kelime çalışmalarında ele aldıkları kelimeleri tespit etme şekilleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonuçları; öğrencilerin anlamını sıkça bilmedikleri kelimelerle kelime çalışmalarında yer alan kelimeler arasında yaklaşık %39’luk bir uyum olduğunu, öğretmenlerin ders kitaplarındaki kelime çalışmalarını yetersiz bulduklarını, ders kitabı yazarlarının ise kelime çalışmalarını hazırlarken büyük oranda kendi kişisel ve mesleki deneyimlerinden hareket ettiklerini ortaya koymaktadır. Hem öğretmenler hem de ders kitabı yazarları, ders kitaplarındaki kelime çalışmalarının sistemli bir şekilde ele alınmasının gerekli olduğunu belirtmişlerdir

Anahtar Kelimeler

• söz varlığı, 7. sınıf, kelime çalışmaları, Türkçe ders kitabı

Kaynakça

1. Aksan, D. (2009). Her Yönüyle Dil-Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: TDK Yayınları.
2. Aksoy, Ö. A. (1936). Bir Dili Öğrenmek İçin En Lüzumlu Kelimeler ve Bu Kelimelerin Belirtme Usulü. Gaziantep: Gaziantep Halkevi Dil, Edebiyat, Tarih Şubesi Yayınları.
3. Baş, B. (2010). Söz Varlığının Oluşumu ve Gelişiminde Çocuk Edebiyatının Rolü. TÜBAR, XXVII, 137-159.
4. Çeçen, M. A. (2002). İlköğretim Öğrencilerinde Kelime Hazinesinin Geliştirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
5. Çiftçi, M. (1991). Bir Grup Yükseköğrenim Öğrencisi Üzerinde Kelime Serveti Araştırması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
6. Davaslıgil, Ü. (1985). Farklı Sosyo- Ekonomik ve Kültürel Çevreden Gelen Birinci Sınıf Çocuklarının Dil Gelişimine Okulun Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Edebiyat Fakültesi Basımevi, İstanbul.
7. Demir, C. ve Yapıcı, M. (2007). Ana Dili Olarak Türkçenin Öğretimi ve Sorunları. Sosyal Bilimler Dergisi. 9 (2), 177-192.
8. Dilaçar, A. (1954). Türkçemizde Kelime Hazinesi ve Kelime Öğretimi. Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi. 3 (34), 570-574.

9. Fry, E. (1997). 1000 Instant Words, The Most Common Words For Teaching, Reading, Writing, And Spelling. Chicago. USA: Contemporary Publishing Group.
10. Göz, İ. (2003). Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü. Ankara: TDK Yayınları.
11. Gündoğdu, A. E. (2012). İlköğretim Altıncı Sınıf Türkçe Dersi Sözcük Öğretimi Etkinliklerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 1, 201-217.
12. Harıt, Ö. (1971). Kelime Hazinesi Araştırması. Ankara: MEB Planlama Araştırma ve Koordinasyon Dairesi, Yayın 103, Araştırma Bölümü.
13. Kaptan, S. (1998). Bilimsel Araştırma ve İstatistik Teknikleri. Ankara: Tekışık Yayınları.
14. Karadağ, Ö. (2005). İlköğretim Birinci Kademe Öğrencilerinin Kelime Hazinesi Üzerine Bir Araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
15. Koçak, H. (1999). Sağlık Meslek Lisesi Öğrencilerinin Kelime Hazinesi İle İlgili Bir Araştırma. Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
16. Korkmaz, Z. (1992). Gramer Terimleri Sözlüğü. Ankara: Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları.
17. Koşar, E. (2001). İlköğretim Okulu Türkçe Dersi Programı, L. Küçükahmet. (Editör). Konu Alanı Ders Kitabı İnceleme Kılavuzu. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
18. Kurudayıoğlu, M. (2005). İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinin Kelime Hazinesi Üzerine Bir Araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
19. Ölker, G. (2011). Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü (1945-1950 Arası). Konya: Kömen Yayınları.
20. Özbay, M. ve Melanlıoğlu, D. (2008). Türkçe Öğretiminde Kelime Hazinesinin Önemi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 5 (1), 30-45.
21. Özbay, M., Büyükikiz, K. K. ve Uyar, Y. (2011). İlköğretim Yedinci Sınıf Öğrencilerinin Yazılı Anlatımlarındaki Kelime Hazineleri Üzerine Bir İnceleme. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 8 (15), 149-173.
22. Porzig, W. (1985). Dil Denen Mucize. (Çev. Ü. Vural). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
23. Tosunoğlu, M. (1998). İlköğretim Okuluna Başlayan Öğrencilerin Okuma-Yazma Öğrenmeden Önceki Kelime Serveti Üzerine Bir Araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
24. Yalçın, M. (2005). Sözcükler ve Kavramlar. Türk Dili Dergisi. 19 (109), 17- 21.
25. Yılmaz, H. (1996). İlk Okul Beşinci Sınıf Türkçe Ders Kitaplarının Kelime ve Cümle Kadrosu. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.