-

Öz

The purpose of this study was to reveal university students’ God perception and religion orientation forms and investigate the relationship between these two variables. In addition, whether God perception and religion orientation form scores changed in terms of gender and faculty type or not was also investigated. A total of 596 university students constituted the sample of the study. God Perception Scale and Revised Muslim Religion Orientation Scale were used as data collection instruments. The results pointed out the university students perceived God as loveoriented and with positive aspects. Among the Religion Orientation forms, the university students had highest score on internal religion orientation and lowest score on quest religion orientation. God perception score was positively correlated with intrinsic religion orientation and fundamental religion orientation, negatively correlated with quest religion orientation. Faculty type and gender was observed to make difference in God Perception and some sub-scale of Religion Orientation Scale.

Anahtar Kelimeler

• God Perception, Religion Orientation Forms, university students

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE TANRI ALGISININ (TA) DİNİ YÖNELİM BİÇİMLERİ İLE İLİŞKİSİ

Öz

Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin Tanrı algılarını ve dini yönelim biçimlerini ortaya koymak ve bu iki değişken arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca, araştırma kapsamında Tanrı algısı (TA) ve dini yönelim puanlarının cinsiyet ve fakülte açısından değişip değişmediği de incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 596 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Tanrı Algısı Ölçeği ve Yeniden Yapılandırılmış Müslüman Dini Yönelim Ölçeği kullanılmıştır. Sonuçlar, üniversite öğrencilerinin Tanrı’yı sevgi yönelimli ve olumlu özellikleriyle algıladığını göstermektedir. Dini yönelim biçimleri içinde içsel dini yönelim biçimine ait puan en yüksek iken sorgulayıcı dini yönelim biçimine ait puan en düşük bulunmuştur. TA puanları içsel dini yönelim ve katı kuralcı dini yönelim ile pozitif yönlü, sorgulayıcı dini yönelim ile negatif yönlü ilişkilidir. Fakülte türü ve cinsiyet değişkenleri TA ve Yönelim Ölçeğinin bazı alt boyutları açısından farklılık göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tanrı Algısı, Dini Yönelim Biçimleri, Üniversite öğrencileri

Kaynakça

1. Allport, G.W., J.M. Ross (1967). Personal religious orientation and prejudice. Journal of Personality and Social Psychology, 5, 432-443.
2. Altemeyer, B.,& Hunsberger, B. (1992). Authoritarianism, religious fundamentalism, quest, and prejudice. International Journal for the Psychology of Religion, 2, 113-133.
3. Ayten, Ali (2012). Psikoloji ve din (Psikologların din ve tanrı görüşleri). İstanbul: İz yayancılık,
4. Bacanlı H. (2002), Psikolojik kavram analizleri. İstanbul: Nobel Yayınları.
5. Baker M. & Gorsuch R. (1982), Trait anxiety and intrinsic-extrinsic religiousness. Journal for the Scientific Study of Religion, 21(2), 119-122.
6. Batson, C. D. (1976). Religion as prosocial: Agent or double agent?.Journal for the Scientific Study of Religion, 29-45.
7. Batson, C. D., Flink, C. H., Schoenrade, P. A., Fultz, J., & Pych, V. (1986). Religious orientation and overt versus covert racial prejudice. Journal of Personality and Social Psychology, 50(1), 175.
8. Batson, C. D., & Schoenrade, P. A. (1991). Measuring religion as auest: I. Validity concerns. Journal for the Scientific Study of Religion, 30, 416-429.

9. Benson, P., & Spilka, B. (1973). God image as a function of self-esteem and locus of control. Journal for the Scientific Study of Religion, 297-310.
10. Cirhinlioğlu, F. G. (2010). Religious orientations and prejudice. International Journal of Human Sciences, 7(1), 1366-1384.
11. Donahue, M.J., (1985) Intrinsic and extrinsic religiousness: Review and meta-analysis. Journal of Personality and Social Psychology, 48, 400-419
12. Ercan, N. (2009). The predictors of attitudes toward physical wife abuse: Ambivalent sexism, system justification and religious Orientation (Doctoral dissertation, MIDDLE EAST TECHNICAL UNIVERSITY).
13. Fraenkel, J.R., & Wallen, N.E. (2006). How to design and evaluate research in education (6th ed.). Boston, MA: The McGraw-Hill Companies.
14. Fulton, A. S., Gorsuch, R. L., & Maynard, E. A. (1999). Religious orientation, antihomosexual sentiment, and fundamentalism among Christians. Journal for the Scientific Study of Religion, 38(1), 14-22.
15. Güldü Ö., (2011), C, Ankyra: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(2)
16. Güler, Ö. (2006). Günahkarlık Duygusu Ölçeği: Ölçek Gelistirme, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, Yayınlanmamış Çalışma.
17. Güler, Ö., (2007). Tanrı algısı ölçeği (TA): geçerlik ve güvenirlik çalışması, AÜİFD 48 (1), 123-133.
18. Güngördü, M., (2001), Allah’a Atfedilen Özellikler ile Depresyon Arasındaki İlişki Üzerine bir Araştırma, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
19. Hood Jr, R. W., & Morris, R. J. (1985). Conceptualization of quest: A critical rejoinder to Batson. Review of Religious Research, 26(4), 391-397.
20. Kıncal, R.Y. (Ed.) (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
21. Kirkpatrick, L.A. ve Shaver P. (1992) .An attachment-theoretical approach to romantic love and religious belief. Personality and Social Psychology Bulletin, 3, 18-26.
22. Kojetin, B., D. McIntosh, R. Bridges, and B. Spilka. 1987. Quest: Constructive search or religious conflict? Journal for the Scientific Study of Religion 26,111-15.
23. Maltby, J., & Day, L. (1998). Amending a measure of quest religious orientation: Applicability of the scale’s use among religious and non-religious persons. Personality and Individual Differences, 25, 517-522.
24. McFarland, S. G. (1989). Religious orientations and the targets of discrimination. Journal for the Scientific Study of Religion, 28, 324-336.
25. Mehmetoğlu A. U., (2011). Tanrıyı tasavvur etmek. İstanbul: Çamlıca Yayınları.
26. Metin, M. (Ed.) (2014). Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
27. Nelson, M. O., & Jones, E. M. (1957). An application of the Q-technique to the study of religious concepts. Psychological Reports, 3(3), 293-297.
28. Öner-Özkan, B. (2007). Future time orientation and religion. Social Behavior and Personality: an International Journal, 35(1), 51-62.
29. Peek, C. W., Lowe, G. D., & Williams, L. S. (1991). Gender and God's word: Another look at religious fundamentalism and sexism. Social Forces, 69(4), 1205-1221.
30. Peker H., (2000) Din psikolojisi. Samsun: Aksiseda matbaası.
31. Rizzuto, A.,M., (1974). Object Relations and the Formation of the Image of God. British Journal of Medical Psychology, 47, 83-99.
32. Strickland B. R. & Scott, S. (1971). I-E, I-E, & F. Journal for the Scientific Study of Religion, 10,(4), 366-369.
33. Vergote A.,Tamayo A., 1981, The Parental Figures and the Representation of God: A Psychological and crosscultural study. (Vol. 21.) Walter de Gruyter,
34. Vergote A.,Tamayo A., Pasquali L., Bonami M., Pattyn M.R., Custers A. (1969). Concept of God and Parental Images. Journal for the Scientific Study of Religion. 8(1) , 79-87.
35. Watson, P. J., Morris, R. J., Hood, R. W., Milliron, J. T., & Stutz, N. L. (1998). Religious orientation, identity, and the quest for meaning in ethics within an ideological surround. The International Journal for the Psychology of Religion, 8(3), 149-164.
36. Yavuz K., (1983) Çocukta dini duygu ve düşüncenin gelişmesi. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.