DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE KAVRAM HARİTALARININ KULLANIMI

Öz

Türkiye’de, dil bilgisi öğretimindeki en temel sorun, uygulamadır. Konuların anlatımı sırasında yöntem değişikliğine gidilmemesi ve dil bilgisinin kalıplaşmış bir şekilde aktarılması bireylerin dile karşı tutumlarını olumsuz hale getirmektedir. Eğitimcilerin bilgiyi doğrudan anlatmayıp öğrencinin keşfetmesini beklemesi için yöntem ve tekniğe hâkim olması gerekir. Dil bilgisi öğretiminde kullanılacak yöntem ve teknikler öğrenci-öğretmen ilişkisi, öğrencinin ilgisini çekmesi ve seviyesine uygun olması, dersin sıradanlıktan kurtulması için son derece önemlidir. Anlam, dil bilgisinin vazgeçilmez anahtarıdır. Öğrencide anlamlı öğrenmenin gerçekleşmesi için çeşitli etkinliklere ihtiyaç duyulur. Kavram haritaları, hazırlanması ve uygulanması açısından uygun bir etkinliktir. Özellikle verimli bir öğrenme ve bilgileri tekrar etme fırsatı sunmaktadır.  Görselin yorumlanması ve bilgilerin hiyerarşik düzenini bir bütün olarak görmede, öğrencilere yardımcı olur. Bu çalışmada kavram haritalarının dil bilgisi öğretimi ile ilişkisine ve eğitim-öğretim ortamında bir etkinlik olarak nasıl uygulanacağına yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Dil Bilgisi Öğretimi, Kavram Haritaları, Anlamlı Öğrenme

Anahtar Kelimeler

• Dil Bilgisi Öğretimi, Kavram Haritaları, Anlamlı Öğrenme

-

Öz

The main problem to teach grammar in Turkey is practice. Not changing the method while teaching subjects and conveying grammar through inflexible ways cause individuals to have negative attitudes against the language. Educators should have comprehensive knowledge of modern methods and techniques to let their students explore knowledge by themselves without teaching it directly. Methods and techniques to be used for teaching grammar are quite important for student-teacher interaction, attracting students’ attention, being appropriate for students’ levels and making the lessons more interesting. Meaning is the indispensable key of grammar. Various activities are needed for students’ significant learning. Concept maps are suitable activities for grammar teaching since they are easy to prepare and to apply. Especially, they give student the opportunity to learn effectively and to revise the knowledge. They help students interpret the visual and consider hierarchical order of the information as a whole. In this study, the relationship of concept maps with grammar teaching and how they can be applied in education environments

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. Bahar, Mehmet. (2000). Biyoloji Eğitiminde Kavram Haritalarının Kullanımı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, s. 25-40.
2. Bruillard, Eric. ve Baron, L. Georges. (2000). Computer-Based Concept Mapping: A Review of A Cognitive Tool For Students. Institut National de Recherche Pédagogique (INRP), s. 331-338.
3. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Yayınevi.
4. Demirel, Özcan. ve Şahinel, Melek. (2006). Türkçe Öğretimi. Ankara: Pegem Yayınevi.
5. Erdem, İlhan. ve Çelik, Muhittin. (2011). Dil Bilgisi Öğretim Yöntemi Üzerine Değerlendirmeler. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 6/1 Winter, s. 1030- 1041.
6. Ertekinoğlu, Servet. (2003). Türkçe Derslerinde Dil Bilgisi Öğretimi Üzerine Öğretmen Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
7. Fidan, Nurettin. (1996). Okulda Öğrenme ve Öğretme. Ankara: Alkım Yayınevi.
8. Güneş, Firdevs. (2013). Yapılandırıcı Yaklaşımla Dil Bilgisi Öğretimi. Eğitimde Kuram ve Uygulama -Journal of Theory and Practice in Education, 9(3), s. 171-187.

9. İşcan, Âdem. ve Kolukısa, Hamza. (2005). İlköğretim İkinci Kademe Dil Bilgisi Öğretiminin Durumu, Sorunları ve Çözümleri. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), s. 299-308.
10. Kalaycı, Nurdan. ve Çakmak, Melek. (2000). Kavram Haritalarının Öğretim Sürecinde Kullanılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 24, s. 571- 580.
11. Kaptan, Fitnat. (1998). Fen Bilgisi Öğretimi. Ankara: Anı Yayınevi.
12. Kaşlı, F. Ahmet., Aytaç, Vecdi., Erdur, Güler. (2001). Kavram Haritalama. Ege Eğitim Dergisi, (1), s. 127-136.
13. Kaya, Osman Nafiz. (2003). Eğitimde Alternatif Bir Değerlendirme Yolu: Kavram Haritaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, s. 265-271.
14. Kırkıç, K. Arif. ve Savcı, Hikmet. (2012). Tam Öğrenme Yönteminin Kavram Haritalarıyla Birlikte Kullanıldığında Kimya Öğrencilerinin Başarı Düzeylerine Etkisi. İZÜ Sosyal Bilimler Dergisi / IZU Social Sciences Journ, s. 194-226.
15. Kırkkılıç, H. Ahmet., Maden, Sedat., Şahin, Abdullah. ve Girgin, Yüksel. (2011). Kavram Haritalarının Okuduğunu Anlama ve Kalıcılık Üzerine Etkisi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 4, s. 11-17.
16. Martin, D. J. (1994). Concept Mapping As An Aid to Lesson Planning: A Longitudial Study. Journal of Elementary Science Education, 6(2), 11-30.
17. Novak, Joseph D. ve Gowin D. Bob. (1984). Learning How to Learn. USA: Cambridge University Press.
18. Novak, Joseph D. ve Cañas, J. Alberto. (2006). The Theory Underlying Concept Maps and How to Construct and Use Them. Institute for Human and Machine Cognition (IHMC), Technical Report IHMC CmapTools, 2006-01 Rev. 2008- 01. http://cmap.ihmc.us/docs/theory-of-concept-maps (Erişim Tarihi: 24.07.2015)
19. Onan, Bilginer. (2013). Dil Eğitiminin Temel Kavramları. Ankara: Nobel Yayınevi.
20. Onan, Bilginer. (2014). “Dil Bilgisi Öğretiminde Temel İlkeler ve İzlenen Aşamalar”. (Ed.: Murat Özbay), Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi. Ankara: Pegem Yayınevi., s. 71-103.
21. Schunk, Dale H. (2009). Learning Theories: An Educational Perspective (Eğitimsel Bir Bakışla Öğrenme Teorileri). (Çev.: Muzaffer Şahin), Ankara: Nobel Yayınevi.
22. Selçuk, Ziya. (2003). Gelişim ve Öğrenme. Ankara: Nobel Yayınevi.
23. Sönmez, Veysel. (2008). Öğretim İlke ve Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
24. Şahbaz, Namık Kemal. (2014). “Dil Bilgisi Öğretiminde Materyal Geliştirme ve Etkinlikler”. (Ed.: Murat Özbay), Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi. Ankara: Pegem Yayınevi., s. 167-195.
25. Şahin, Fatma. (2002). Kavram Haritalarının Değerlendirme Aracı Olarak Kullanılması İle İlgili Bir Araştırma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11, s. 17-32.
26. Şimşek, Ali. (2006). İçerik Türlerine Dayalı Öğretim. Ankara: Nobel Yayınevi.
27. Turan, Mehmet. ve Boyraz, Zeki. (2004). Öğretim Materyali Olarak Kavram Haritaları. Fırat Üniversitesi Doğu Anadolu Araştırmaları, s. 123-128.
28. Yanpar, Tuğba. (2007). Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı. Ankara: Anı Yayıncılık.
29. Yapıcı, Şenay. ve Yapıcı, Mehmet. (2005). Gelişim ve Öğrenme Psikolojisi. Ankara: Anı Yayıncılık.
30. Yıldırım, Ali. ve Şimşek, Hasan. (2006). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.